Category: <span>ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ</span>

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ • By ΕΦΗ ΛΙΑΚΟΠΟΥΛΟΥ 0 Comments

IT’S A MATCH!

Είναι καλοκαίρι, από εκείνες τις μαγευτικές βραδιές όπου η θέα του φεγγαριού σε συνδυασμό με την ηρεμία της θάλασσας ηρεμούν κάθε ενοχλητική «φωνούλα» του μυαλού σου – όχι όμως εκείνη της φίλης σου που είναι μαζί και ζητωκραυγάζει για τη νέα γνωριμία που μόλις ξεκίνησε από εφαρμογή γνωριμίας. Τα μάτια της λάμπουν όσο το κεφάλι της είναι σκυμένο πάνω από την οθόνη του κινητού και τα δάχτυλά της τρέχουν στο πληκτρολόγιο πιο γρήγορα ακόμα κι από τη σκέψη της. Την κοιτάζω με ένα αμήχανο χαμόγελο – συνδυασμό χαράς και ταυτόχρονα απορίας: έτσι θα φλερτάρουμε τελικά;;

Σε μία εποχή όπου όλα εξελίσσονται με ραγδαίους ρυθμούς, είναι φυσικό κι επόμενο και ο τομέας του «φλερτ» να περάσει στην εικονική πραγματικότητα. Λίγο η καραντίνα που μας «συνήθισε» σε νέους τρόπους γνωριμιών, λίγο ο περιορισμένος ελεύθερος χρόνος στην καθημερινότητα λίγο η εσωστρέφεια ενός μεγάλου μέρους του πληθυσμού μας οδήγησαν στον «εύκολο» δρόμο της γνωριμίας μέσω εφαρμογών.

Με το πάτημα ενός και μόνο «πλήκτρου» έχεις στην οθόνη του κινητού σου μία πληθώρα επιλογών για να επιλέξεις με τι ακριβώς θέλεις να ασχοληθείς. Φωτογραφίες που διαδέχονται η μία την άλλη , πληροφορίες για hobby , ενδιαφέροντα ακόμα και για τον χαρακτήρα.

«Kαι με το vibe τι γίνεται ;;»

«Ε μα αυτός είναι ο σκοπός! Να σου «κεντρίσει» το ενδιαφέρον η εμφάνιση και μετά να βγείς ραντεβού!» μου απάντησε με μία φυσικότητα η φίλη μου προτρέποντάς με να κατεβάσω κι εγώ την εφαρμογή γιατί όπως λέει αυτός είναι ο ΜΟΝΑΔΙΚΟΣ νέος τρόπος γνωριμιών!

Και όλη αυτή η μαγεία να εξερευνήσεις το  «άγνωστο» που πήγε..;

Και εκείνα τα κρύα βράδια του χειμώνα που έμπαινες τρέχοντας στη ζέστη του αγαπημένου σου μπαρ για να μην κρυώσεις και εκείνη τη φορά που  σήκωσες το βλέμμα σου , ένιωσες «κάτι» στον αέρα..;

Και εκείνη την ημέρα στην παραλία όπου δεν είχες σκοπό να πας αλλά όταν έφτασες, ένιωσες πάλι αυτό το «κάτι»..;

Kαι εκείνη η μέρα όπου ενώ είχες σκοπό να γυρίσεις σπίτι τα πλάνα άλλαξαν γιατί προστέθηκε αυτό το «κάτι» στον ορίζοντα ..;

Και άλλα τόσα.. κι αν τα παραπάνω δεν είναι πλέον αυτό το «κάτι» που νοστιμεύει το φαγητό τότε τι είναι ;

«Ουτοπία!» μου απάντησε.

-Ή και όχι.-

Συγγραφή: Ειρήνη Μπισιώτη

Απόφοιτος Εκπαιδευτικού Προγράμματος Αντλεριανής Προσέγγισης

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ • • • • • • • By ΕΦΗ ΛΙΑΚΟΠΟΥΛΟΥ 0 Comments

Πόσο συχνά λέμε το Μπράβο και το Ευχαριστώ στον Διπλανό;

Είναι μία από αυτές τις (πολύ) ζεστές ημέρες του καλοκαιριού, μετράς αντίστροφα για τις καλοκαιρινές σου διακοπές και ταυτόχρονα χρειάζεται να μετακινηθείς με το μετρό ένα ακόμα πρωινό για να πας στη δουλειά σου. Είσαι από τους τυχερούς που εκτός από το ότι έχουν επιβιβασθεί σε συρμό με κλιματισμό , έχεις βρεί και θέση να καθίσεις επομένως βάζεις την αγαπημένη σου μουσική στα ακουστικά και παρατηρείς τους γύρω σου. Απέναντί σου ακριβώς κάθεται ένας φοιτητής ο οποίος διαβάζει τις σημειώσεις του με προσήλωση. Στην επόμενη στάση μπαίνει μία κυρία όχι πολύ μεγάλη σε ηλικία, και στέκεται ακριβώς πάνω από τον φοιτητή με έναν αέρα που φωνάζει από μακριά «σήκω να καθίσω!». Ο νεαρός με το που σηκώνει το κεφάλι του απευθείας της παραχωρεί τη θέση, κι εκείνη δίχως να χάσει στιγμή κάθεται στην πολυπόθητο «θρόνο». Και κάπου εκεί περίμενα να ακούσω τη μαγική λέξη «ευχαριστώ» (όπως μας είχαν μάθει όταν ήμασταν παιδιά), αλλά μάταια.

Σε εκείνο το σημείο αναρωτήθηκα : άραγε πόσο συχνά θα πούμε στον διπλανό μας ένα απλό «ευχαριστώ» , ένα «μπράβο» ; Πόσο δύσκολο μας έχει γίνει πλέον το να είμαστε ευγενικοί από την ψυχή μας; Πόσο μας «στοιχίζει» η καλοσύνη προς τον συνάνθρωπό μας;

Είναι γεγονός πλέον πως οι άνθρωποι αναλαμβάνουμε αρκετά σπάνια την ευθύνη των πράξεων μας και ομολογουμένως μας είναι πολύ πιο εύκολο να ρίξουμε τις ευθύνες αλλού. Η οικονομική κρίση , η πανδημία και το πολιτικό σύστημα αρκούν σαν λόγοι για να δικαιολογήσουν όλο το φάσμα της ψυχοπαθολογίας ενός ανθρώπου και κυρίως να αποτελέσουν σημαντικό λόγο για την ανάρμοστη συμπεριφορά που έχει καθημερινά προς τον διπλανό. Στο λεωφορείο , στο μανάβικο , οπουδήποτε υπάρχει συνωστισμός και συνύπαρξη με άλλους ανθρώπους, οι άνθρωποι αυτοί φροντίζουν με κάθε τρόπο να μας υπενθυμίζουν πως όντας οι ίδιοι «υποχείρια» των καταστάσεων, όσο υπάρχουν «μαύρες εικόνες» στην ιστορία της χώρας τόσο κι εκείνοι θα συμμετέχουν σε αυτό συμπεριφερόμενοι στους άλλους όπως  συμπεριφέρεται το σύστημα σε εκείνους (είτε πολιτικό είτε οικογενειακό).Δεν φταίνε ποτέ εκείνοι και φροντίζουν με κάθε τρόπο να βρίσκουν δικαιολογίες έξω από εκείνους για τις δυσκολίες της ζωής που αποτελούν την αιτία της κατήφειας τους.

Εκτός όμως από την αποποίηση ευθυνών , η σύγχρονη εποχή μας έχει φέρει αντιμέτωπους και με ακόμα μία δυσκολία. Από πολύ νεαρή ηλικία αρχίζουμε και εξοικειωνόμαστε σε τέτοιο βαθμό με την διαδικτυακή κοινότητα και περνάμε τόσο χρόνο στις οθόνες που επί της ουσίας τα νέα παιδιά δεν μαθαίνουν ποτέ πως να συνυπάρχουν με τον διπλανό τους υπό κανονικές συνθήκες. Σε συνδυασμό με την αδιαφορία των μεγαλύτερων ως προς την καλλιέργεια του στοιχείου της κοινωνικοποίησης στα παιδιά, τα ίδια θα κλείνονται όλο και πιο πολύ στον εαυτό τους και δεν θα έχουν ποτέ την ευκαιρία να καταλάβουν πόσο ωφέλιμο έιναι για τους ίδιους αλλά και για τον άλλο μία καλή κουβέντα. Βέβαια, και οι ενήλικες δεν πάμε πίσω. Είμαστε τόσο σκυμμένοι πάνω στα κινητά μας τις ώρες που δεν είμαστε απασχολημένοι που απορώ αν εκτός από τα like και τις αντιδράσεις ξέρουμε πως να κάνουμε κοπλιμέντο στον διπλανό από την ψυχή μας.

Σε αυτό το σημείο , είναι πολύ σημαντικό να ειπωθεί πως για να πεις αυθόρμητα τον καλό λόγο στον διπλανό σου, χρειάζεται πρώτα εσύ να είσαι μέσα σου «γεμάτος». Όσο είσαι κοντά στον αυθεντικό σου εαυτό και βρίσκεσαι σε επαφή με τον εσωτερικό σου κόσμο τόσο είσαι και σε επαφή με τον εξωτερικό κόσμο συνεπώς και η αγάπη που δίνεις στον εαυτό βγαίνει διπλή προς τα έξω. Όσο γεμίζεις τον εσωτερικό σου κόσμο με όλα αυτά τα όμορφα συναισθήματα, που ενδεχομένως να μην σου έδωσαν και ποτέ οι δικοί σου, τόσο ο κόσμος δεν θα αποτελεί απειλή αλλά προέκταση του εαυτού σου συνεπώς δεν θα σκέφτεσαι πριν πεις την καλή κουβέντα. Όσο συμπεριφέρεσαι στον πολύτιμο εαυτό με αυστηρότητα τόσο θα αντιμετωπίζεις και τον κόσμο με αυτό τον τρόπο. Να θυμάσαι πως με ότι θρέφεις την ψυχή σου με αυτό θα «ταίσεις» και τον διπλανό σου.

 

Η φθηνή ντοπαμίνη από τις οθόνες, η αποστασιοποίηση από την αυθεντικότητα μας και η ρίψη ευθυνών μόνιμα στους άλλους  δεν θα αφήσουν  ποτέ τα  περιθώρια για να απολαύσει κάποιος τα μικρά «διαμαντάκια» της καθημερινότητας. Αυτή η καλή κουβέντα περιμένοντας να παραλάβεις τον καφέ σου, το χαμόγελο στον διπλανό , η καλές κουβέντες και η έκφραση της αγάπης στους ανθρώπους μας θα αποτελούν πάντα το καλύτερο λίπασμα στον κήπο της ψυχής μας.

 

Συγγραφή: Ειρήνη Μπισιώτη

Απόφοιτος Εκπαιδευτικού Προγράμματος Αντλεριανής Προσέγγισης

ΣΧΕΣΕΙΣ ΖΩΗΣ: ΦΙΛΟΙ & ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ • • • • • • By ΕΦΗ ΛΙΑΚΟΠΟΥΛΟΥ 0 Comments

Αυθεντικότητα Εαυτού: Εσύ πόσο τολμάς να είσαι ο εαυτός σου?

Σύμφωνα με τον Carl Yung, ο άνθρωπος απαρτίζεται από τέσσερα αρχέτυπα: την περσόνα , την άνιμα τη σκιά και τον εαυτό. Η περσόνα (persona) είναι το πρόσωπο που παρουσιάζουμε στους άλλους, ένα προσωπείο, ένας ρόλος για να εντυπωσιάσουμε, για να είμαστε αποδεκτοί. Η άνιμα (anima) είναι η ψυχή, ο πραγματικός εαυτός μας- σύμφωνα με τον Yung , σε κάθε ανδρική ψυχή υπάρχει το γυναικείο κομμάτι (anima) και σε κάθε γυναικεία ψυχή ένα ανδρικό κομμάτι (animus). H σκιά θα λέγαμε πως αποτελεί τον «σκοτεινό» μας εαυτό – το κομμάτι εκείνο που δεν αποδεχόμαστε και τέλος ο εαυτός είναι ο απώτερος στόχος της προσωπικής μας ανάπτυξης.   Τι συμβαίνει όμως στην περίπτωση που η μάσκα- και γενικά η περσόνα – γίνεται ένα με το πρόσωπό μας και αρνούμαστε κατηγορηματικά να την αποχωριστούμε ακόμα κι όταν είμαστε μόνοι;

Δεν είναι λίγες οι φορές όπου στην προσπάθειά μας για να «κερδίσουμε» τον άνθρωπο που έχουμε απέναντί μας προσποιούμαστε έναν διαφορετικό ρόλο από αυτό που πραγματικά είμαστε και συχνά προσαρμοζόμαστε υπερβολικά στις προσδοκίες των άλλων με αποτέλεσμα να απομακρυνόμαστε όλο και πιο πολύ από τον πραγματικό μας εαυτό. Ο φόβος της μη αποδοχής από τον άλλο σε συνδυασμό με μία επικείμενη απόρριψη αποτελούν έναν σημαντικό λόγο για τον οποίο απομακρυνόμαστε όλο και πιο συχνά από τον αυθεντικό μας εαυτό. Στην προσπάθεια μας να μας αποδεχτεί ο κοινωνικός περίγυρος βάζουμε συχνά σε σίγαση την εσωτερική μας αυθεντική φωνή και υιοθετούμε αξίες, επιθυμίες (και ίσως συναισθήματα) τα οποία νομίζουμε πως είναι δικά μας ενώ επί της ουσίας ανήκουν στους πολύ σημαντικούς για εμάς άλλους. Η αποδοχή από τους άλλους αποτελεί το κίνητρό μας και τον πιο σημαντικό παράγοντα ο οποίος καθορίζει τις επιλογές μας στη ζωή.

Οποιοδήποτε ερέθισμα μας φέρνει κοντά στον αυθεντικό μας εαυτό και στην αποκάλυψη των «τρωτών» μας στοιχείων αποτελεί απειλή για την εικόνα μας και συνεπώς χρειάζεται να το καλύψουμε πίσω από τη μάσκα που φοράμε για να μην απογοητεύσουμε τους γύρω μας. Δεν είναι λίγες οι φορές όπου η οικογένεια αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο στη υιοθέτηση τέτοιου είδους συμπεριφορών. Από μικρές ηλικίες μαθαίνουμε να ζούμε υπό το πρίσμα των εξωτερικών προσδοκιών καθώς και των κοινωνικών πιέσεων που δεχόμαστε , υιοθετώντας τες σαν δικές μας επιλογές. Στην σκέψη και μόνο πως θα απογοητεύσουμε την οικογένειά μας, είμαστε ικανοί να αναβάλλουμε οποιαδήποτε κρυφή και πηγαία επιθυμία μας και να συνταχθούμε με τα «θέλω» και τα «πρέπει» που μας επιβάλλονται. Δυσκολευόμαστε να κατανοήσουμε τον σημαντικό μας εαυτό και να συνειδητοποιήσουμε τις πραγματικές μας επιθυμίες καθώς από πολύ μικρή ηλικία έχουμε μάθει να υιοθετούμε ρόλους και συμπεριφορές που εξυπηρετούν το οικογενειακό μας σύστημα κι όχι εμάς τους ίδιους. Πιστεύουμε πως εάν εναντιωθούμε στις εξωτερικές επιθυμίες των άλλων και ξεκινήσουμε να εκφράζουμε τις αυθεντικές μας σκέψεις κι επιθυμίες οι (σημαντικοί) άλλοι θα μας απορρίψουν και θα μείνουμε μόνοι. Είναι ο φόβος μας που μας οδηγεί επί της ουσίας κι όχι οι επιλογές μας.

Ποια είναι όμως εκείνα τα στοιχεία τα οποία μπορούν να συμβάλλουν στην καλλιέργεια της αυθεντικότητάς μας;

Αρχικά το πιο σημαντικό είναι να αντιληφθούμε πως όντως υπάρχει μέσα μας μία δυσκολία έκφρασης της αυθεντικότητας μας και να εξετάσουμε ποιοι παράγοντες συμβάλλουν στην υιοθέτηση μιας τέτοιας συμπεριφοράς. Στη συνέχεια, είναι πολύ σημαντική η κατανόηση του εαυτού- των σκέψεων , των συναισθημάτων καθώς και των αξιών που πηγάζουν από μέσα μας. Η ειλικρινής έκφραση του εαυτού χωρίς μάσκες και προσποιήσεις είναι εκείνη που θα μας οδηγήσει στη δημιουργία σχέσεων που είναι πιο ειλικρινείς κι αυθεντικές. Και το σημαντικότερο όλων, όσο εμείς αναλαμβάνουμε συνειδητά την ευθύνη για τις επιλογές και τις πράξεις μας, τόσο θα είμαστε πιο κοντά σε μία ζωή που είναι δική μας κι όχι κάποιου άλλου.

Συγγραφή: Ειρήνη Μπισιώτη 

Απόφοιτος Εκπαιδευτικού Προγράμματος Αντλεριανής Προσέγγισης

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ • • • • • By ΕΦΗ ΛΙΑΚΟΠΟΥΛΟΥ 0 Comments

Γιατί ένα like ή μια καρδιά είναι πιο εύκολα από το “Μου αρέσει αυτό που είπες. Συμφωνώ!”– Έκφραση μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.

Στη σημερινή εποχή, ειδικά μετά από την περίοδο της καραντίνας,
έχουμε συνηθίσει όλοι σε μία πιο «αυτοματοποιημένη»
καθημερινότητα. Ξυπνώντας , πριν καλά καλά ξεκινήσει η μέρα για
εμάς, ξεκινάει η ζωή μας στα κοινωνικά δίκτυα για να ολοκληρωθεί το
βράδυ όπου και θα κοιμηθούμε έχοντας στο χέρι μας το κινητό. Η
συνθήκη της καραντίνας θα λέγαμε πως συνέβαλε σημαντικά στην
υιοθέτηση αυτού του τρόπου ζωής καθώς για εκείνη την περίοδο η
επικοινωνία μέσα από τα σόσιαλ αποτελούσε μονόδρομο. Όμως,
σχεδόν μία πενταετία μετά , γιατί εξακολουθούμε να «πλησιάζουμε»
τους γύρω μας «περιφερειακά» και κυρίως μέσα από τα κοινωνικά
δίκτυα;

Κάνε εικόνα πως είναι Σάββατο βράδυ κι έχεις βγει με την παρέα σου
στο αγαπημένο σας στέκι. Γελάτε , χορεύετε περνάτε καλά και
ξαφνικά εμφανίζεται μπροστά σου ένα πρόσωπο που σου «κεντρίζει»
το ενδιαφέρον. Καταλαβαίνετε και οι δύο ενώ βρίσκεστε σε
απόσταση, πως υπάρχει θετικό κλίμα και από τις δύο πλευρές καθώς
τα χαμόγελα σας ξεχωρίζουν από μακριά. Σκέψεις περνάνε στο
μυαλό και των δύο, η μία μετά την άλλη: «θα μου μιλήσει άραγε;» «να
κάνω το βήμα να μιλήσω;» «μήπως με απορρίψει εάν κάνω το βήμα;»
. Και κάπου εκεί, η φωνούλα μέσα μας (η οποία τις περισσότερες
φορές είναι αποθαρρυντική) έχει ήδη πάρει την απόφαση για εμάς: η
προσέγγιση θα γίνει πίσω από την ασφάλεια της οθόνης του κινητού
μας. Θα αναζητήσουμε το άλλο πρόσωπο , ή κάποιοι ακόμα πιο
τολμηροί, θα ζητήσουν να μάθουν απευθείας τα σόσιαλ του άλλου
από τον ίδιο, και κάπως έτσι θα μεταφερθεί το παιχνίδι πίσω από την
ασφάλεια του πληκτρολογίου. Κι αναρωτιέμαι, ενώ οι περισσότεροι
έχουμε υπάρξει πρωταγωνιστές μιας παρόμοιας ιστορίας και έχουμε
εκφράσει ανοιχτά τη δυσαρέσκειά μας σε αυτή την προσέγγιση, τι
είναι αυτό το οποίο οδηγεί όλο και περισσότερο κόσμο στην
εκδήλωση ενδιαφέροντος μέσα από τα κοινωνικά δίκτυα;

Είναι πλέον ευρέως γνωστό πως τα κοινωνικά δίκτυα εκτός από το να
αποτελούν δίαυλο επικοινωνίας μεταξύ των ανθρώπων αποτελούν
και ένα μέσο υπερπροβολής μίας τέλειας καθημερινότητας των
ανθρώπων. Παρουσιάζονται όλα με ένα τόσο ιδανικά τέλειο τρόπο
που ακόμα και να μην θέλουμε να μπούμε στη διαδικασία σύγκρισης
με τους άλλους , ασυνείδητα το κάνουμε πολλές φορές.
Συγκρινόμαστε μάταια με ψεύτικες εικόνες για να βγούμε χαμένοι και
συνεπώς να αισθανόμαστε μειονεκτικά για τον εαυτό μας . Η χαμηλή
μας αυτοεκτίμηση δεν είναι ιδιαίτερα βοηθητική όταν θέλουμε να
προσεγγίσουμε ένα πρόσωπο που μας ενδιαφέρει κι έτσι λοιπόν
καταλήγουμε να κρυβόμαστε πίσω από βεβιασμένες αντιδράσεις και
καρδούλες.

Σαφώς και δεν γίνεται να αποποιηθούμε την ευθύνη μας και να
επιρρίψουμε κάθε είδος ευθύνης στα σόσιαλ και στους άλλους. Η
αλήθεια είναι πως ίσως κάπου βαθιά μέσα μας να έχουμε κάπως
βολευτεί και με αυτή την κατάσταση καθώς η επικοινωνία και το
φλερτ χρειάζεται να «βγούμε» προς τα έξω και να ξεπερνάμε τον
εαυτό μας-πράγμα το οποίο δυσκολεύει αρκετά τον εγκέφαλο μας ο
οποίος έχει μάθει να αισθάνεται ασφάλεια μόνο σε γνώριμες
καταστάσεις. Ειδικά κι αν έχουμε περάσει και ορισμένες δύσκολες
στιγμές , αποφεύγουμε να κάνουμε το βήμα και να ξεπεράσουμε τον
εαυτό μας και προτιμούμε να καθόμαστε τα βράδια πίσω από την
ασφάλεια του Netflix και της οθόνης του κινητού.
Το πιο σημαντικό από όλα είναι να κανονικοποιήσουμε την
ευαλωτότητα και τα συναισθήματά μας και να μην τα
δαιμονοποιούμε με την παραμικρή ευκαιρία. Άλλωστε η ομορφιά
κρύβεται στην ευαλωτότητα και όχι στην τελειότητα.

Συγγραφή: Ειρήνη – Μπισιώτη
Απόφοιτος Εκπαιδευτικού Προγράμματος Αντλεριανής Προσέγγισης

ΣΧΕΣΕΙΣ ΖΩΗΣ: ΦΙΛΟΙ & ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ • • • • • • • • By ΕΦΗ ΛΙΑΚΟΠΟΥΛΟΥ 0 Comments

Μαμά Ακούς?

Κάποιοι φαντάζονται το να είσαι γονιός σαν ένα όμορφο παραμύθι. Μια ιστορία όπου η οικογένεια γίνεται μεγαλύτερη, οι παιδικές φωνές γεμίζουν χαρά το σπίτι, υπάρχει ο έρωτας, η αγάπη , το κέφι, η ξεγνοιασιά, κι ένα πλατύ χαμόγελο περιβάλλει τη ζωή τους. Στην πραγματικότητα η υπόθεση «μεγαλώνω παιδιά» είναι σοβαρή και δύσκολη. Είναι επίπονη. Είναι γεμάτη χαρές και αγάπη, αλλά και γεμάτη από αληθινές αγωνίες και προβλήματα.

Τη στιγμή που αναδύεται στη ζωή ο ρόλος «μαμά» συνήθως γεννιέται μαζί με το παιδί κι ένα ένστικτο: εκείνο της ευθύνης. Ευθύνη για την ασφάλεια, το μεγάλωμα, την προστασία, την εκμάθηση συμπεριφορών. Ευθύνη για την προσπάθεια να μεγαλώσει κανείς τα παιδιά του με τρόπο που θα τα βοηθήσει στην ενηλικίωσή τους να έχουν βάση τον ίδιο τους τον εαυτό.

Πονάς. Όχι μόνο όταν γεννάς. Πονάς και όταν το παιδί αρρωσταίνει, κι όταν χρειάζεται να του βάλεις όρια, να του μάθεις αποτελεσματικές και μη συμπεριφορές σύμφωνα με τις αρχές που επιθυμείς να το μεγαλώσεις, όταν του αρνείσαι κάτι που θέλει κι έχεις τους λόγους που τους εξηγείς αλλά εκείνο δεν μπορεί να σε εμπιστευθεί ακόμα και κλαίει. Πονάς και όταν το παιδί αποτυγχάνει και έχεις να εξηγήσεις τι σημαίνει αποτυχία και γιατί στη ζωή μας τη χρειαζόμαστε. Πονάς και όταν βλέπεις το παιδί σου να πληγώνεται. Πονάς κι όταν το βλέπεις να παίρνει «λάθος» δρόμους. Πονάς κι όταν αρχίζει να σε αφήνει έξω από την καθημερινότητά του. Πονάς κι όταν δεν ξέρεις αν νιώθει καλά μέσα του, αν είναι ευτυχισμένο. Πονάς όταν δεν έχεις πρόσβαση σε βασικές πληροφορίες για εκείνο καθώς δεν σε αφήνει να έχεις. Πονάς όταν δεν ξέρεις τις παρέες του. Πονάς όταν η επικοινωνία γίνεται τυπική. Πονάς όταν σου λέει ότι δεν το καταλαβαίνεις, γιατί μπορεί όντως να μην το καταλαβαίνεις. Πονάς που έχεις να αποδεχθείς ριζοσπαστικά ότι υπάρχουν και πράγματα που δεν ήξερες και δεν κατάφερες να του μάθεις. Πονάς που πρέπει να εμπιστεύεσαι το χρόνο.

Και φυσικά χαίρεσαι! Αγαπάς με όλο σου το είναι! Νιώθεις την καρδιά σου να χτυπά δυνατά συνέχεια! Συγκινείσαι με το κάθε επόμενο βήμα ζωής. Νιώθεις υπερηφάνεια για τα κατορθώματα και τις αρετές του παιδιού σου! Ενθουσιάζεσαι με τον τρόπο που μεγαλώνει κι αναπτύσσεται! Γεμίζει η ζωή σου αστερόσκονη που δεν εξηγείται και δεν περιγράφεται… Είναι ένα θαύμα που το έφερες στη ζωή… Το μεγαλύτερο θαύμα της ζωής… Η ίδια η νέα ζωή!

Μαμά ακούς?

Μαμά μιλώ για σένα…

Για σένα που με μεγάλωσες στα σπλάχνα σου, μοιράστηκες το σώμα σου, με κουβάλησες μέχρι να με γεννήσεις, με φρόντισες, με τάισες, μου έδωσες μορφή και ζωή…

Για σένα που πόνεσες να με γεννήσεις…

Για σένα που συγκινήθηκες μόλις με πρωτοκράτησες στην αγκαλιά σου…

Για σένα που πόνεσες ενώ με θήλαζες και το κορμί σου δεν το βάσταζες αλλά είχα προτεραιότητα εγώ…

Για σένα που ξαγρύπνησες, διαλύθηκες από κούραση μέχρι να κοιμηθώ, να ηρεμήσω, να ξανανιώσω ασφάλεια σ΄ένα μέρος άγνωστο, έξω από το σώμα σου πια…

Για σένα που μου δίδαξες ότι κι η αγκαλιά σου σημαίνει ασφάλεια…

Για σένα που ήσουν εκεί σε κάθε χαμόγελο…

Για σένα που ήσουν εκεί σε κάθε μου βήμα…

Για σένα που χαίρεσαι με τη χαρά μου, λυπάσαι με τη λύπη μου και προσπαθείς να με καταλάβεις κι ας μη με καταλαβαίνεις…

Για σένα που προσπαθείς να μου μαθαίνεις τις αποτελεσματικές συμπεριφορές στη ζωή και με περιορίζεις όταν θεωρείς ότι χρειάζεται…

Για σένα που κάνεις το καλύτερο που μπορείς με βάσει τις γνώσεις και τις δυνατότητές σου.

Μαμά ακούς?

Μαμά μιλώ για σένα…

Μαμά μιλώ για σένα που ξεχνάς ότι:

Καμία μαμά δεν είναι τέλεια.

Καμία μαμά δεν δημιουργήθηκε και κυκλοφόρησε αγκαλιά με μια εγκυκλοπαίδεια βημάτων σωστής ανάπτυξης του παιδιού της.

Καμία μαμά δεν χρειάζεται να γίνεται μαμά πολλών παιδιών επειδή έτσι επιτάσσει η κοινωνία.

Καμία μαμά δεν μπορεί να είναι ίδια με μια άλλη μαμά.

Καμία μαμά ενδεχομένως δεν μπορεί να είναι ίδια μαμά απέναντι στα διαφορετικά παιδιά της.

Κάθε μαμά έχει δικαίωμα να μαθαίνει μέσα από τα λάθη της.

Κάθε μαμά έχει δικαίωμα στην ενημέρωση ή στη βοήθεια από παιδαγωγούς, δασκάλους, ή ακόμα και από ειδικούς ψυχικής υγείας.

Μαμά Ακούς?

Μαμά μιλώ για το τι σημαίνει ΜΑΜΑ…

Μαμά σημαίνει αυτοθυσία.

Μαμά σημαίνει γυναίκα.

Μαμά σημαίνει  τροφός του σπιτιού.

Μαμά σημαίνει η σύζυγος του συντρόφου της.

Μαμά σημαίνει εργαζόμενη γυναίκα τόσο σε ένα επαγγελματικό πλαίσιο όσο παράλληλα  και μέσα στα πλαίσια του σπιτιού της.

Μαμά σημαίνει άνθρωπος με ανάγκες και επιθυμίες.

Μαμά σημαίνει σάκος του μποξ, αλλά όχι χωρίς μέτρο και σύνεση.

Μαμά σημαίνει κατανόηση, ριζοσπαστική αποδοχή.

Μαμά σημαίνει ζεστασιά.

Μαμά σημαίνει ασφάλεια.

Μαμά σημαίνει μια αγκαλιά γεμάτη.

Μαμά Ακούς?

Μαμά σου ζητώ να σε φροντίζεις…

Μαμά μην ξεχνάς και τον εαυτό σου. Γιατί αν εσύ δεν θα είσαι χαρούμενη και υγιής , δεν θα έχεις τη δύναμη να αντέχεις όλα τα παραπάνω. Και γιατί αν δεν έχεις καθόλου ποιότητα ζωής και βυθίζεσαι στα προβλήματα και τις αγωνίες σου, τότε τι νόημα έχουν όλοι αυτοί οι ρόλοι? Και γιατί εγώ που μεγαλώνω , ζω τη ζωή μου, κι αν θα ζεις μέσα από εμένα κάνεις κακό και σε εμένα και σε εσένα. Αξίζεις να είσαι ευτυχισμένη. Αξίζεις να χαμογελάς. Να σε φροντίζεις. Να κάνεις πράγματα για σένα. Να σε αγαπάς.

Μαμά Ακούς?

Μαμά μεγάλωσα…

Μαμά μεγάλωσα. Και δεν σε έχω ανάγκη όσο σε είχα. Επιθυμώ να είμαι ανεξάρτητος άνθρωπος. Μα πάντα μέσα μου θα ξέρω ότι όταν θα σε έχω ανάγκη θα μπορώ να βασιστώ σε σένα. Προσπάθησε να κατανοήσεις τη νέα συνθήκη ώστε να μην πληγώνεσαι. Μάλλον κάτι έχεις κάνει «σωστά» για να μη σε έχω ανάγκη. Άσε με να ζήσω χωρίς να προσπαθείς να με ορίσεις. Άσε με να επιστρέφω σε σένα όταν θα το κρίνω εγώ. Άσε με να σου δείξω ότι μπορώ πια όντως να εφαρμόσω τις δεξιότητες που μου δίδασκες τόσα χρόνια, γιατί πια όντως μεγάλωσα. Κι ας είμαι 20, 30, 40, 50, ξέρω ότι για σένα είμαι το παιδί σου το μικρό. Μα η φωλιά οφείλει να αδειάζει όταν κάποιος μεγαλώνει και καλείται να δημιουργήσει τον δικό του κύκλο ζωής. Και να θυμάσαι… αν αδειάσει η φωλιά δεν αδειάζει κι η αγάπη… μα η αγάπη δεν αποδεικνύεται «εκβιαστικά»… αντιθέτως… προσφέρεται απλόχερα αυθόρμητα ουσιαστικά και δοτικά όπως κανείς το νιώθει…

Μαμά σημαίνει: να ξέρεις και να αποδέχεσαι απόλυτα ότι το παιδί σου είναι δημιούργημά σου και όχι κτήμα σου.

Καμιά γυναίκα δεν χρειάζεται να γίνει μαμά αν δεν νιώθει ενήμερη και ψυχικά έτοιμη για έναν τέτοιο ρόλο, ότι κι αν θα μπορούσε να σημαίνει αυτό ατομικά για τον καθένα.

Τέλος, υπάρχουν και οι μαμάδες που φέρονται στα παιδιά τους απορριπτικά, κακοποιητικά, εγωκεντρικά, ακυρωτικά. Οι συμπεριφορές τους θα μπορούσαν να κατανοηθούν – εξηγηθούν στα  πλαίσια της μάθησης, θεωρώντας δηλαδή ότι φέρονται αναλόγως των βιωμάτων τους, των γνώσεών τους , αλλά σίγουρα και των ψυχικών τους επιβαρύνσεων. Δεν χάνουν τον όρο “μαμά” αλλά σίγουρα δεν συμβολίζουν σε ψυχολογικό επίπεδο προς τα παιδιά τους όλα τα παραπάνω όπως περιγράφηκαν .

 

Και λίγα λόγια ξεχωριστά για τη δική μου ΜΑΜΑ:

Μαμά σε ευχαριστώ για όλα και ευγνωμονώ για όλα. Για όλα όσα μου δίδαξες από το πρώτο λεπτό της ζωής μου μέχρι και σήμερα, για όλα όσα μου μαθαίνεις συνειδητά και ασυνείδητα χωρίς να προσπάθησες ποτέ να μου κάνεις “μάθημα”. Μάλιστα εύχομαι να γίνω η καλύτερη εκδοχή του εαυτού σου ως μαμά και η κόρη μου κάποτε να μπορεί να γράφει ή να λέει παρόμοια όμορφα λόγια για μένα. Είμαι περήφανη που έχω εσένα για μαμά. Γιατί με έμαθες πραγματικά να στέκομαι στα πόδια μου σε κάθε δυσκολία. Με ώθησες στην επιθυμία να αποκτήσω παιδεία τόσο ακαδημαϊκή όσο και κοινωνική μέσω των παραδειγματικών συμπεριφορών σου. Με έμαθες να έχω αξίες που σήμερα εκλείπουν αλλά είμαι περήφανη που δεν νιώθω διαφορετική μα πιο επαρκής και γεμάτη αυτοπεποίθηση που τις έχω: ανιδιοτελής αγάπη, σεβασμός, ειλικρίνεια, σύνεση, δικαιοσύνη, υπευθυνότητα, φιλότιμο, υπομονή, επιμονή, αισιοδοξία, γνώση είναι μόνο μερικές από αυτές. Σε ευχαριστώ που με έμαθες ότι αυτός που αξίζει είναι αυτός που δεν περηφανεύεται για αυτό που είναι, αλλά αυτός που παρουσιάζεται ως αυτός που είναι. Σε ευχαριστώ που είσαι εκεί , πάντα κάπου δίπλα μου ή πίσω μου στο δρόμο της ζωής μου, μα ποτέ μπροστά μου. Έμαθες να μη με ορίζεις πια, μα να με σέβεσαι. Άλλωστε αυτό προσπαθούσες να μου διδάξεις κι όσο ήμουν μικρή. Και τώρα που μεγάλωσα, όσο κι αν παραμένω μικρή, ξέρω ότι έχεις πετύχει με τα σωστά και τα λάθη σου. Η’ τουλάχιστον πέτυχες με τα μάτια τα δικά μου που δεν θα μπορούσα παρά να ήμουν ο πιο αυστηρός κριτής σου αφού λέγεσαι «ΜΑΜΑ ΜΟΥ».

Πηγή Εικόνας: Pixabay.com

ΣΧΕΣΕΙΣ ΖΩΗΣ: ΦΙΛΟΙ & ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ By ΕΦΗ ΛΙΑΚΟΠΟΥΛΟΥ 0 Comments

Εσύ Θα Αγαπούσες Έναν Άνθρωπο Σαν Εσένα?

Οι κοινωνικές νόρμες συχνά μας οδηγούν να προσαρμοζόμαστε είτε συμπεριφορικά είτε εμφανισιακά είτε σε οποιοδήποτε επίπεδο κρίνει κανείς ότι χρειάζεται προκειμένου να νιώθει αποδεκτός ανάμεσα σε ένα σύνολο ανθρώπων. Παράλληλα, οι άνθρωποι έχουμε την τάση να κρίνουμε εύκολα τους γύρω μας , γνωστούς και αγνώστους μας, με βάση τα διάφορα χαρακτηριστικά τους. Κρίνουμε θετικά είτε αρνητικά, αξιολογούμε, επικρίνουμε, ακυρώνουμε, βιώνουμε διάφορα συναισθήματα – θετικά και δυσάρεστα- όπως αυτά προκύπτουν από τις πεποιθήσεις μας ή τις αυτόματες σκέψεις μας. 

Από την άλλη μεριά φαντάζει δύσκολο ή είναι πιο σπάνιο και σίγουρα πιο επίπονο να προβεί κάποιος και στην αυτοκριτική του και παράλληλα να προσπαθεί να είναι δίκαιος και ειλικρινής πρώτα με τον εαυτό του και μετά με τους συνανθρώπους του, τόσο για τα προτερήματα που τον χαρακτηρίζουν όσο και για τα μειονεκτήματά του. Με αυτό τον τρόπο καταλήγει κανείς συχνά να αποδίδει στους άλλους πολλά από όσα συμβαίνουν στη δική του ζωή. Ακόμα τείνει να αξιολογεί την εμφάνιση κάποιου, την καταγωγή του, τον τρόπο εργασίας του, τον τρόπο που σχετίζεται με άλλους ανθρώπους, τον τρόπο που αυτοπαρουσιάζεται κάποιος άλλος σαν άνθρωπος, τις ερωτικές επιλογές των άλλων, τις συνήθειες τους, το ενδεχόμενο να αγαπούν ή όχι τα κατοικίδια ζώα, ακόμα και τον τόπο που μπορεί να έχουν επιλέξει κάποιοι να μείνουν. Είτε όλα τα παραπάνω αξιολογούνται με θετικό πρόσημο είτε με αρνητικό, συνήθως δεν αναγνωρίζει κανείς εύκολα τους λόγους που ο ίδιος σκέφτεται με τέτοιο τρόπο. 

Για παράδειγμα:

Πριν κρίνει κάποιος κάποιον για την εμφάνιση του αναρωτήθηκε ποτέ τους λόγους που τον ενοχλεί η εμφάνιση του? Δεν είναι δικαίωμα του να είναι πολύ αδύνατος, ευτραφής ή παχύσαρκος? Δεν είναι δικαίωμά του να ντύνεται με τα ρούχα που ο ίδιος επιθυμεί? Δεν έχει το δικαίωμα να έχει βάψει τα μαλλιά του σε όποιο χρώμα θέλει, να φοράει πολλά ή καθόλου σκουλαρίκια, να έχει πολλά ή περίεργα τατουάζ? Δεν έχει δικαίωμα να υιοθετεί το δικό του στυλ ανάμεσα σε ανθρώπους που δεν προσέχουν ιδιαίτερα την εμφάνισή τους? Εκείνον που τα κρίνει γιατί τον απασχολεί τόσο? Απλά για να έχει κάτι να συμφωνεί ή για να έχει κάτι να κοροϊδεύει? Αναρωτήθηκε πώς θα ένιωθε αν αντιλαμβανόταν ότι κάποιος τον κρίνει για παρόμοιους λόγους? Είναι μόνο δικό του το δικαίωμα αυτό? 

Πριν κρίνει κάποιος κάποιον για την καταγωγή του, αναρωτήθηκε ποτέ τους λόγους που τον ενοχλεί ή όχι εκείνη? Τι τον κάνει να πιστεύει ότι η δική του καταγωγή είναι καλύτερη ή χειρότερη, περισσότερο ή λιγότερο σημαντική από του άλλου ανθρώπου? Εκείνος πώς θα ένιωθε αν διαπίστωνε ότι τον κρίνουν θετικά ή αρνητικά με τον ίδιο τρόπο ή για παρόμοιους λόγους?

Πριν κρίνει κάποιος κάποιον για τον τρόπο που σχετίζεται με τους άλλους ανθρώπους αναρωτήθηκε γιατί τον ενοχλεί ή γιατί τον απασχολεί αυτό? Δεν είναι δικαίωμα του να αγαπάει με τον τρόπο που θέλει όποιον θέλει? Δεν είναι δικαίωμα του να επιλέγει τους φίλους που θεωρεί πως του ταιριάζουν? Δεν έχει δικαίωμα να έχει ακόμα και τους “λάθος” ανθρώπους γύρω του? Δεν έχει δικαίωμα να επιλέγει τους ερωτικούς του συντρόφους όπως ο ίδιος θέλει? Αναρωτήθηκε ποτέ ποιοι είναι οι αληθινοί λόγοι που τον κινητοποιούν να συμφωνεί ή να διαφωνεί με τον τρόπο έκφρασης συναισθημάτων των άλλων? 

Μα πάνω από όλα, και για να μην εισπράξει κανείς ότι ο στόχος του συγκεκριμένου άρθρου ήταν να κριθούν όσοι κρίνουν, και κατά συνέπεια να συνεχιστεί ο ίδιος φαύλος κύκλος , είναι πολύ σημαντικό να ξεκαθαριστεί ο στόχος της συγγραφής των παραπάνω παραδειγμάτων:

Όλοι ανεξαιρέτως κρίνουμε, αξιολογούμε θετικά ή αρνητικά όσα συμβαίνουν γύρω μας ή τους ανθρώπους που μας περιβάλλουν ή τις καταστάσεις που βιώνουμε. Η κρίση είναι στοιχείο της ανθρώπινης φύσης και ο καθένας είναι ελεύθερος να εκφράζει τις απόψεις του. Όμως είναι σημαντικό να μη μένουμε μόνο στην κριτική των άλλων αλλά να προσπαθούμε να κατανοούμε και τους λόγους που την ασκούμε είτε θετικά είτε όχι. Παράλληλα και πάνω από όλα, είναι αναγκαίο να προσπαθούμε να κάνουμε και την αυτοκριτική μας ώστε να βελτιωνόμαστε. Να βελτιωνόμαστε τόσο για εμάς τους ίδιους όσο και για τους ανθρώπους που έχουμε γύρω μας. Να βελτιωνόμαστε για να μπορούμε να βασιζόμαστε στις δικές μας δυνάμεις και να προχωράμε στη ζωή μας. Να βελτιωνόμαστε για να μπορούμε να νιώθουμε καλά με τον εαυτό μας και να σταματήσουμε να αποδίδουμε συνεχώς ευθύνες στους άλλους ή στις καταστάσεις για όσα μας βασανίζουν. Δεν έχουμε τη βούληση σαν όπλο μόνο για κάνουμε κριτική σε όσα μας περιβάλλουν. Έχουμε τη βούληση και για να αποφασίζουμε οι ίδιοι τον τρόπο που θα αξιοποιήσουμε τις καταστάσεις της ζωής μας και να επωμιζόμαστε τις ευθύνες των πράξεων μας. 

Εσύ πριν κρίνεις τον τρόπο που αγαπά κάποιος , έμαθες να αγαπάς εσένα? Τι έκανες για να σε γνωρίσεις καλύτερα? 

Πριν κρίνεις όσους έχουν ή δεν έχουν κατοικίδια ζώα και τον τρόπο που τα φροντίζουν, έχεις φροντίσει κάποιο ζώο ώστε να έχεις άποψη? Ή ακόμα προσέγγισες κάποιον να τον ρωτήσεις ποια είναι η δική του άποψη ή ανάγκη? 

Αναγνωρίζεις αν κρίνεις κάποια πράγματα ή ανθρώπους ή καταστάσεις επειδή φοβάσαι, επειδή έχεις ανασφάλειες, επειδή σου προκαλούν τρομακτικές δικές σου αναμνήσεις? 

Θυμήθηκες να στοιχειοθετήσεις τις απόψεις σου με τα δικά σου επιχειρήματα και παράλληλα να προσπαθείς να σεβαστείς τις απόψεις των άλλων με τα δικά τους επιχειρήματα? 

Ήσουν πρόθυμος να προσπαθήσεις να βρεις έναν τρόπο να εργαστείς ώστε να έχεις κάποιο εισόδημα προς επιβίωση, ακόμα κι αν χρειαστεί παροδικά να κάνεις κάτι που δεν είναι επιλογή που σε καλύπτει , αντί να αναλώνεσαι στο να κατηγορείς τις συνθήκες της ζωής που δεν βρίσκεις τη θέση εργασίας που επιθυμείς? 

Εσύ κάνεις πράγματα αυτοφροντίδας καθημερινά ώστε να νιώθεις ότι υπάρχεις και είσαι σημαντικός για εσένα?

Εσύ προσπαθείς να αποφεύγεις συμπεριφορές που σε πληγώνουν και μακροπρόθεσμα πληγώνουν και ανθρώπους που νοιάζονται πραγματικά για εσένα? 

Προσπαθείς άραγε να σου αναγνωρίσεις τα μικρά επιτεύγματα σου μέσα στην ημέρα σου ή τα θεωρείς όλα δεδομένα όσα καταφέρνεις? 

Προσπαθείς να εκφράζεις την αγάπη σου αλλά και όλα τα πραγματικά συναισθήματα σου σε όσους αγαπάς και είναι σημαντικοί για εσένα? Ή μένεις μόνο στην κριτική προς άλλους που πράττουν ή δεν πράττουν σύμφωνα με τις απόψεις σου? 

Προσπαθείς να δείχνεις σεβασμό πρώτα σε σένα και μετά στους υπόλοιπους?

Προσπαθείς να μιλάς ειλικρινά και να διεκδικείς όσα θες αντί να περιμένεις οι άλλοι να τα καταλάβουν μόνοι τους και να σου τα προσφέρουν?

Προσπαθείς να σέβεσαι όσα νιώθεις?

Προσπαθείς να μη σε κρίνεις υπερβολικά αυστηρά , αλλά αυστηρά και δίκαια?

Ποια είναι η σχέση σου με τον εαυτό σου? Θεωρείς ότι αξίζεις την αγάπη σου και την αγάπη των άλλων? 

Με λίγα λόγια… ΕΣΥ Θα Αγαπούσες Έναν Άνθρωπο Σαν Εσένα??? 

Πηγή Εικόνας: Pixabay.com

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ By ΕΦΗ ΛΙΑΚΟΠΟΥΛΟΥ 0 Comments

Η Ευγνωμοσύνη Στη Ζωή Μας

“Δεν είναι η ευτυχία που μας κάνει να είμαστε ευγνώμονες, αλλά η ευγνωμοσύνη που μας κάνει ευτυχισμένους.” – David Steindl-Rast

Η ευγνωμοσύνη είναι αρετή, είναι συναίσθημα, είναι κάτι τόσο απλό και παράλληλα τόσο δύσκολο για να το νιώσεις. Σημαίνει να δίνει κανείς σημασία στα απλά, τα καθημερινά, αυτά που πραγματικά μπορούν να του προσφέρουν σταθερά και απλόχερα το χαμόγελο στη ζωή του, αυτά που συνήθως δεν παρατηρεί κανείς ως σπουδαία καθώς τα θεωρεί δεδομένα.

Και τι κερδίζει κανείς με το να μάθει να αναγνωρίζει τους λόγους για τους οποίους να ευγνωμονεί για αυτά τα απλά καθημερινά πράγματα? Αναγνωρίζει το νόημα στη ζωή του, που δεν είναι στα χρήματα, ούτε στις μαγικές απολαύσεις: είναι σε όσα έχουμε γύρω μας αρκεί να τα δούμε, να τα εντοπίσουμε, να τα παρατηρήσουμε. Αποκτά έτσι ίσως κίνητρο να συνεχίζει. Αποκτά αυτογνωσία. Χτίζει τον αυτοσεβασμό του και το σεβασμό απέναντι σε όσους και όσα έχει γύρω του. Αναγνωρίζει σταδιακά το νόημα των βιωμάτων του, ακόμα και των αρνητικών και δυσάρεστων.

Ακολουθούν μερικά παραδείγματα για όσους δυσκολεύονται να σκεφτούν τα δικά τους:

Σήμερα ΕΥΓΝΩΜΟΝΩ για :

Το γεγονός ότι είμαι υγιής.

Το σπίτι μου που αποτελεί το καταφύγιο μου.

Τα συναισθήματα που υπάρχουν για να τα νιώθουμε και μας κινητοποιούν να κάνουμε πολλά πράγματα ή να αντιληφθούμε τι συμβαίνει και τα νιώθουμε. 

Την ειλικρίνεια με την οποία καταφέρνω να μιλάω στον κόσμο και η οποία με βοηθάει πάντα να  χτίζω πραγματικές σχέσεις.

Το γεγονός ότι κατάφερα να ξαναδιαβάσω βιβλία που μου αρέσουν.

Τα επιστημονικά άρθρα ψυχολογίας που είναι εύκολα προσβάσιμα για το ευρύ κοινό και δίνεται η δυνατότητα ενημέρωσης για πολλά βασικά θέματα της καθημερινότητας από εξειδικευμένους επιστήμονες. 

Τα κάστανα που έβρασα και απολαύσαμε οικογενειακώς για να καλωσορίσουμε τον χειμώνα.

Τον ήλιο που βγήκε και φώτισε το χαμόγελό μου. 

Τον καφέ που κατάφερα να απολαύσω στο στολισμένο μπαλκόνι μου , μονη μου για λίγη ώρα.

Την προσπάθεια που έκανα να μαγειρέψω ένα διαφορετικό φαγητό.

Την απόφαση που πήρα να αγοράσω δύο γλάστρες για το μπαλκόνι μου και να προσπαθήσω να διατηρήσω τα λουλούδια στο χρόνο χωρίς να επιτρέψω να μαραθούν. 

Την προσπάθεια που έκανα να αλλάξω θέσεις στα διακοσμητικά αντικείμενα του σαλονιού μου και αυτό μου άφησε μια αίσθηση ανανέωσης. 

Την ευκαιρία που είχα να ξαναπαίξω επιτραπέζια παιχνίδια.

Τα βιβλία ζωγραφικής που κυκλοφορούν και για αρχάριους.

Την αγαπημένη μου πολύχρωμη κούπα που μου φτιάχνει το κέφι.

Τα χρώματα στα ρούχα μου που μου προσφέρουν μια νότα αισιοδοξίας.

Τις ατελείωτες στιγμές γέλιου και τρυφερότητας που μοιράστηκα με την κόρη μου. 

Τη βοήθεια και αγάπη που δέχομαι από τον σύζυγό μου σε πρακτικά ζητήματα της καθημερινότητας σχετικά με τη φροντίδα του σπιτιού και του παιδιού, καθώς και για το γεγονός ότι με αντέχει και προσπαθεί να το επικοινωνεί. 

Τις σταθερές φιλικές σχέσεις που έχω στη ζωή μου επί πολλά συναπτά έτη , τις οποίες αναγάγω σε δεύτερη οικογένειά μου και γεμίζουν την ψυχή μου με αγάπη ακόμα κι αν δεν υπάρχουν καθημερινά στη ζωή μου.

Την αδερφή μου που με κάνει πάντα να χαμογελάω και μόνο που τη βλέπω προσδίδοντας νότες ζεστασιάς και αγάπης στη ζωή μου.

Τη μητέρα μου που είναι πάντα εκεί , με καταλαβαίνει με μια ματιά κι ας μην έχω όρεξη να εξηγήσω ή να μιλήσω ορισμένες φορές για θέματα που με απασχολούν.

Τον πατέρα μου που αποτελεί μια διακριτική ασπίδα ασφαλείας.

Τον σκύλο μου που υπάρχει, είναι εκεί για μένα και μου εκφράζει απλόχερα την αγάπη του ανεξαρτήτως συνθηκών ζωής.

Τους συνεργάτες μου που είναι πρώτα απ’ όλα Άνθρωποι, προσιτοί, και παράλληλα γεμάτοι γνώσεις.

Τα τηλέφωνα που αντάλλαξα με δυο φίλους μου για να ακούσω τα νέα τους. 

Το γεγονός ότι κατάφερα να σπουδάσω αυτό που ονειρευόμουν και τώρα απολαμβάνω την ικανοποίηση του να εξελίσσομαι διαρκώς και να είμαι παραγωγική. 

Το γεγονός ότι μέσω της ψυχοθεραπείας αλλά και της επιμόρφωσης μου και της εργασίας μου ως θεραπεύτριας ανά τα έτη, έχω χτίσει την αυτοεκτίμησή μου τόσο συμπαγώς, ώστε να μην επηρεάζομαι από συναισθηματικούς εκβιασμούς ή συναισθηματική κακοποίηση σε τέτοιο βαθμό που να καταρρέει το οικοδόμημά μου.

Το γεγονός ότι μέσω των θεραπευόμενών μου αποκτώ μαθήματα ζωής.

Το γεγονός ότι προσπαθώ διαρκώς να γίνομαι καλύτερος άνθρωπος ώστε να νιώθω καλά μέσα μου.

Και φυσικά όλα τα παραπάνω δεν σημαίνουν ότι κάθε μέρα τα αναγνωρίζω όλα και ευγνωμονώ για αυτά. Δεν σημαίνουν ότι δεν έχω κι εγώ να αντιμετωπίσω καθημερινά προβλήματα όπως και κάθε μέσος άνθρωπος. Και οικονομικά ζητήματα υπάρχουν, και θέματα υγείας στους δικούς μου ανθρώπους, και τσακωμοί και διαφωνίες, και άγχη, και πιέσεις και αγωνίες και τα πάντα. Όμως η ευγνωμοσύνη με βοηθά να αποκτώ μια νότα αισιοδοξίας μέσα στα προβλήματα της καθημερινότητας. Αγαπώντας και εκτιμώντας όσα και όσους έχω δίπλα μου καταφέρνω να προχωράω στη ζωή μου. Αγαπάω εμένα, αγαπάω τη ζωή. Και παράλληλα μπορώ να νοηματοδοτώ και πιο εύκολα όλα τα δύσκολα που μπορεί να συμβαίνουν. 

Εσείς βρήκατε λόγους για να ευγνωμονείτε σήμερα?

Πηγή Εικόνας: pixabay.com

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΕΦΗΒΩΝ By ΕΦΗ ΛΙΑΚΟΠΟΥΛΟΥ 0 Comments

Ο 4ος, ο 5ος και ο 6ος Μήνας Ζωής ενός Βρέφους

Τα εξελικτικά στάδια ενός βρέφους όπως περιγράφονται παρακάτω είναι ενδεικτικά και η περιγραφή τους είναι βασισμένη σε εξατομικευμένη ανάπτυξη η οποία συναντάται είτε λίγο νωρίτερα είτε λίγο αργότερα σε άλλα βρέφη, και αυτό αποτελεί μια φυσιολογική διαδικασία. Επιπλέον το άρθρο αυτό αποτελεί τη συνέχεια των τριών προηγούμενων μηνών που έχουν περιγραφεί χωριστά και με διαφορετικό ύφος γραφής.

4ος μήνας

  • Πάρκο: η παραμονή της μικρής πριγκίπισσας εντός του πάρκου αυξήθηκε όσο εμπλουτίστηκε και με περισσότερη ενασχόληση με παιχνίδια που έχουν χρώματα ή που παράγουν ήχους.
  • Ένα παιχνίδι τη φορά: ένα πολύ σημαντικό βήμα για αυτό το στάδιο ανάπτυξης είναι να μάθει το παιδί να απασχολείται για κάποια ώρα με ένα παιχνίδι τη φορά, ειδικά όταν ο γονιός επιθυμεί να του μάθει κάτι καινούριο. με αυτό τον τρόπο διευκολύνεται η καλυτέρευση της παρατηρητικότητας, της αντίληψης, και όλες οι αισθητηριακές κινήσεις αρχίζουν να συντονίζονται καλύτερα.
  • Βόλτες: η επαφή με τη φύση, η αίσθηση του εξωτερικού αέρα στους ανοικτούς χώρους βοηθούν ένα μωρό να εξερευνεί νέα περιβάλλοντα παρατηρώντας τα διάφορα ερεθίσματα
  • Χαμόγελα στον καθρέφτη : σε αυτό το μήνα αρχίζει η αναγνώριση του προσώπου στον καθρέφτη και αυξάνονται τα χαμόγελα
  • Πιο έντονη η συναισθηματική ανταπόκριση προς γονείς και κόσμο γύρω της 
  • Παιχνίδια στο βρεφικό “γυμναστήριο”: εξερεύνηση χρωμάτων, διαφορετικών υφών από τα υφάσματα, αύξηση της συναισθηματικής νοημοσύνης και καλυτέρευση της αντιληπτικότητας
  • Άρχισε να κοιμάται μπρούμυτα στο λίκνο και να καταφέρνει να γυρίζει πλευρό!

5ος μήνας

  • Τάισμα με ρυζάλευρο: άρχισαν τα δύσκολα! μια νέα εξέλιξη καθώς μέχρι τον προηγούμενο μήνα υπήρχε μόνο το γάλα στη διατροφή μας. Τώρα τέρμα οι αποστειρώσεις και λέμε ναι στα πολλά τραγουδάκια για να μας βοηθούν να μάθουμε τη διαδικασία κατάποσης! 
  • Πάρκο και παιχνίδι: είτε εξατομικευμένα είτε με παρέα δίπλα της, απολαμβάνει την παραμονή της στο πάρκο αρκεί να έχει παιχνίδια να εξερευνήσει!
  • Απόλαυση βόλτας στους εξωτερικούς χώρους: προτιμά να μένει όσο περισσότερη ώρα μπορεί ξύπνια ώστε να επεξεργάζεται οτιδήποτε φτάνει στην αντίληψή της. 
  • Φουσκωμένα ούλα: πόνος και παράπονα με αυξημένη την ανάγκη για αγκαλιές, κυρίως κατά τις απογευματινές και βραδινές ώρες
  • Άρχισε να κάθεται στον πωπό της στηριζόμενη με τα χέρια της από το πάρκο
  • Ενδυνάμωση κορμιού όρθια και στον πωπό της υποβασταζόμενη 
  • Ο ύπνος στο λίκνο άρχισε να γίνεται επικίνδυνος προς το τέλος του 5ου μήνα, καθώς άρχισαν οι σβούρες γύρω γύρω και οι αλλαγές θέσεων σώματος καθόλη τη διάρκεια του ύπνου. κατά τη διάρκεια της ημέρας προτιμήθηκε να κοιμάται στην κούνια της ώστε να αρχίσει σταδιακά και ομαλά η μετάβαση από το λίκνο εκεί.

6ος μήνας

  • Ύπνος στο κρεβάτι της σε διαφορετικό δωμάτιο από τους γονείς ώστε να παραμένει περισσότερο ασφαλής. Η κούνια της στολίστηκε από πολλά χαρούμενα και ιδιαίτερα μαξιλάρια ώστε να της φτιάχνουν τη διάθεση εφόσον είχε ήδη παρατηρηθεί ότι της αρέσουν τα χρώματα. Επίσης στο προσκέφαλο της τοποθετήθηκε μαξιλάρι με σχήμα κοτσίδας ώστε να της παρέχει την αίσθηση ασφάλειας  – φωλίτσας που της παρείχε έως τότε το μικρότερο κρεβατάκι της, δηλαδή το λίκνο.
  • Αυξήθηκε η γκρίνια από την ενόχληση των δοντιών, κυρίως κατά τις βραδινές ώρες με συνοδά ξυπνήματα κατά τη διάρκεια του βραδινού ύπνου.
  • Παιχνίδι μόνη της στο πάρκο αλλά και περισσότερη έκφραση ανάγκης για παρέα
  • Αλεσμένες στερεές τροφές  – δυσκολία στη διαχείριση: το μικρό της στομαχάκι έπρεπε να συνηθίσει τη νέα διαδικασία πέψης , και η λειτουργία του εντέρου έγινε επίσης διαφορετική. Έτσι η δυσκολία στο τάισμα με το κουταλάκι ήταν έντονη, αλλά η επιμονή και η υπομονή καθώς και η χρήση παραμυθιών και τραγουδιών έφερε αποτέλεσμα! Προσωπικά προσπάθησα να αποφύγω την χρήση τεχνολογίας για τα τραγούδια ή για το συνδυασμό εικόνας και ήχου, καθώς θεώρησα καλύτερο το να κεντρίσω το ενδιαφέρον της μικρής μέσω της δικής μου φωνής και αυτή η συνήθεια μας έγινε λατρεία! 
  • Άρχισε να στέκεται όρθια και να στέκεται μόνη της σε θέση λωτού χωρίς να υποβαστάζεται 
  • Βγήκαν τα δύο πρώτα μας δόντια! Ένα μικρό λαγουδάκι υπάρχει ανάμεσά μας και έχει πολύ πλάκα όταν προσπαθεί να καταλάβει τι είναι αυτό που ακουμπάει με τη γλώσσα της. Αυξήθηκε η σιελόρροια εξαιτίας της ανάπτυξης των δοντιών.
  • Καλύτερη βλεμματική επαφή, πιο σταθερή, πιο κεντραρισμένη σε κάθε πρόσωπο που της απηύθυνε το λόγο.
  • Άγγιγμα σκύλου / κατοικιδίου: αύξηση του αισθήματος της περιέργειας , καλλιέργεια της συναισθηματικής νοημοσύνης, έκφραση με χαμόγελο όσο πιο τακτικά άρχισε να τον συναντά και να τον αγγίζει.

Πηγή Εικόνας: Pixabay.com

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΕΦΗΒΩΝ By ΕΦΗ ΛΙΑΚΟΠΟΥΛΟΥ 0 Comments

Έξι Μηνών και Μίας Ημέρας

Μεγάλωσες… Μα πώς μεγάλωσες τόσο σύντομα? Αφού οι τρεις πρώτοι μήνες της ζωής σου έμοιαζαν ατελείωτοι, ξαφνικά οι επόμενοι τρεις κύλισαν σαν νεράκι… Κι ήρθε η μέρα να κοιμηθείς μόνη σου στο κρεβατάκι σου… Όχι γιατί δεν σε θέλω δίπλα μου στο λίκνο σου, μα γιατί έγινες πια μια θηλυκή ταρζάν και δεν κάθεσαι ποτέ ήσυχη μέσα σε αυτό. Οπότε… είσαι ένας κινούμενος κίνδυνος να πέσεις εφόσον πλέον πιάνεσαι από τις άκρες και σηκώνεσαι όρθια. Βλέπεις βιάζεσαι να περπατήσεις… Κατά συνέπεια ήρθε η ώρα να λάβει κανείς τα μέτρα του, και εντελώς συμβολικά αποφάσισα να είναι αυτή η ημέρα. Δεν ήταν μια εύκολη απόφαση για εμένα. Εδώ και μισό μήνα προσπαθούσα να πείσω τον εαυτό μου να το προσπαθήσω. Σε έβαζα να κοιμηθείς αλλά και να παίξεις στην κούνια σου κατά τη διάρκεια της ημέρας ώστε να συνηθίσεις, αλλά και προσπαθούσα να καταλαγιάζω τις ανησυχίες μου καταλαβαίνοντας ότι είναι μόνο δικές μου. 

Βάλαμε λοιπόν μουσικούλα στο φωτιστικό που λαμπηρίζει πάνω από το προσκέφαλό σου στην κούνια και σου αρέσει βλέπεις τα μικρά λούτρινα κουκλάκια που κινούνται γύρω γύρω, σε άφησα να παίξεις με τα διακοσμητικά μαξιλάρια σου που τόσο σου αρέσει να πιάνεσαι για να σηκωθείς καθώς είναι δεμένα για λόγους προστασίας, σου άφησα και ένα χαμηλό φωτάκι ανοιχτό, κράτησες το σεντονάκι με το χεράκι σου, και άρχισα να σου λέω ένα παραμυθάκι χαμηλόφωνα μέχρι να νανουριστείς πλήρως. Στην αρχή ήθελες να παίξεις, να τριγυρίσεις, να κρυφτείς μέσα στα μαξιλάρια. Και μετά πάλι από την αρχή και πάλι από την αρχή. Είχα την αίσθηση ότι ήθελες να βεβαιωθείς ότι είμαι εκεί. Μέχρι που σε φίλησα στο μέτωπο, σου είπα για άλλη μια φορά το πόσο σε αγαπάω, τριγύρησες για λίγο ακόμα ανοίγοντας και κλείνοντας επαναλαμβανόμενα τα ματάκια σου για να μη χάσεις ούτε στιγμή, κουράστηκες κι αποκοιμήθηκες… Κι εγώ έκλαψα… έκλαψα γιατί σε αφήνω πρώτο βράδυ μόνη σου και ήθελα να ξέρεις ότι θα είμαι πάντα εκεί αν τρομάξεις, αν πονέσεις από τα δοντάκια σου, αν δυσκολευτείς να αλλάξεις πλευρό κατά τον ύπνο σου.  Και τελικά εσύ δεν δυσκολεύτηκες. Ήταν ένα πολύ ήσυχο και ξεκούραστο βράδυ για σένα. Εγώ φυσικά ξύπνησα τρεις τέσσερις φορές να δω αν είσαι καλά, παρόλο που κανένας ήχος δεν έφτασε από την ενδοεπικοινωνία. Και ήρθε το πρωί και φώναξες “μαμά” – χωρίς φυσικά να ξέρεις ακόμα τι σημαίνει, και άνθισαν τα χρώματα της ημέρας… 

Συνήθως τα συναισθήματα της αγωνίας ή της ανησυχίας για το κάθε επόμενο στάδιο της εξέλιξης του κάθε παιδιού είναι δικά μας, των γονιών… Και πολλές φορές αποδεικνύεται ότι έρχεται η πραγματικότητα να μας θυμίσει ότι όλα είναι φυσιολογικά και πρέπει να προσπαθούμε να αντιμετωπίζουμε ως τέτοια κάνοντας ένα βήμα τη φορά, αυτό για το οποίο είμαστε κατά το δυνατόν πιο προετοιμασμένοι. 

Πηγή Εικόνας: pixabay.com

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ By ΕΦΗ ΛΙΑΚΟΠΟΥΛΟΥ 0 Comments

Αγαπητό μου 2021

Αγαπητό μου 2021, 

Καλώς όρισες!

Δεν έχω ιδιαίτερα παράπονα από την χρονιά που έφυγε αν και ήταν ριζοσπαστικά διαφορετική για τη ζωή μου. Το μόνο που αληθινά μου έλειψε ήταν οι αγκαλιές με τους δικούς μου ανθρώπους – συγγενείς και φίλους, καθώς και η δυνατότητα να τους βλέπω από κοντά. Ωστόσο είμαι ευγνώμων πρώτον γιατί είμαστε υγιείς εγώ και οι δικοί μου άνθρωποι, αλλά και δεύτερον επειδή παρατήρησα ότι οι αληθινές και ουσιαστικές σχέσεις που έχω στη ζωή μου διατηρήθηκαν και ενισχύθηκαν μέσω διαφορετικών οδών επικοινωνίας. Από την άλλη μεριά, πολύς κόσμος έχασε τη ζωή του, αρρώστησε, έμεινε μόνος του, στερήθηκε τους δικούς του ανθρώπους, απέκτησε περισσότερα οικονομικά προβλήματα, είχε δυσκολία πρόσβασης στις υπηρεσίες ψυχικής και σωματικής υγείας, κατέφυγε σε μη αποτελεσματικές συμπεριφορές για να αντέξει όλα όσα του συνέβησαν.

Πέρα από όλες τις δυσκολίες, κατά την προηγούμενη χρονιά που έφερε την εσωστρέφεια στον κόσμο, πολλοί μίλησαν για επιστροφή στις αξίες μας. Συνήθως όμως οι καταστάσεις μεταφράζονται από τον καθένα ανάλογα με τις ανάγκες και τις επιθυμίες του. Έτσι πολλές φορές οδηγούμαστε να χάνουμε το νόημα και να αντιμετωπίζουμε διάφορες περιστάσεις εγωκεντρικά. Έχουμε μάθει να εναντιωνόμαστε στους κανόνες. Έχουμε μάθει να κρίνουμε εύκολα. Έχουμε μάθει να προσβάλλουμε τον απέναντι για όσα δεν μας αρέσουν σε εκείνον. Απεναντίας δεν μας αρέσει να μας κρίνουν εύκολα, αλλά ούτε φυσικά και να μας προσβάλλουν κατά τον ίδιο τρόπο. Έχουμε μάθει να δίνουμε και αν δεν λάβουμε ό,τι δώσαμε θυμώνουμε και παραπονιόμαστε. Έχουμε μάθει να προσπαθούμε να παραβιάζουμε τα όρια του άλλου χωρίς καν να παρατηρούμε αν πράττουμε με αυτό τον τρόπο. Δεν έχουμε μάθει να αγαπάμε με όλη μας τη δύναμη. Δεν έχουμε μάθει να εκτιμάμε την ψυχική και σωματική μας υγεία.

Αγαπητό μου 2021, αν επιθυμείς να μας φέρεις κάποια δώρα, τότε εγώ επιθυμώ υγεία: ψυχική και σωματική, καθώς δεν είναι δεδομένες. Επιπλέον, αφήνω μια υπενθυμιστική και βασική λίστα που θα ήταν καλό να την μοιράσεις σαν αστερόσκονη σε όλους μας: 

Αυτοσεβασμός: σημαίνει εκτίμηση προς τον εαυτό, και κατακτιέται μέσω του να με φροντίζω, να σέβομαι τις ανάγκες μου, να ανταποκρίνομαι στις υποχρεώσεις μου, να βασίζομαι πρώτα στον εαυτό μου και μετά σε όσους με περιβάλλουν, να φέρομαι με αξιοπρέπεια πρώτα προς τον εαυτό μου και έπειτα προς τους άλλους. Δεν πρέπει να μπερδεύεται με την εγωπάθεια, τον εγωκεντρισμό και τον ναρκισσισμό. 

Γέλιο: είναι η πηγή της ζωής και το χρειαζόμαστε σε αφθονία. Πρόκειται για την αυθόρμητη, πηγαία έκφραση χαράς και δεν πρέπει να συγχέεται με το ψεύτικο γέλιο που αποτελεί την άμυνα ή το προσωπείο κάποιου.

Αυθεντικότητα: πρόκειται για την αληθινή, πραγματική παρουσίαση του εαυτού μας, δηλαδή με όλα τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας μας  – θετικά και αρνητικά. Δεν πρέπει να συγχέεται με τα χαρακτηριστικά που θα επιθυμούσε κάποιος να έχει οπότε τα προβάλει έντονα επιδεικνύοντας τα.

Σεβασμός: σημαίνει εκτίμηση και συμμόρφωση στα όρια που θέτει κάποιος είτε προς τον εαυτό του είτε προς τα όρια των άλλων. Δεν είναι ωφέλιμο να αναμένεται μονόπλευρα. Ο σεβασμός του εαυτού χτίζεται μέσω ποικίλων τρόπων αυτοφροντίδας. Εάν δεν μάθουμε να σεβόμαστε τον εαυτό μας είναι δύσκολο να καταφέρουμε να σεβόμαστε τους άλλους.

Αγάπη: τη χρειαζόμαστε στη ζωή μας ανιδιοτελή, πραγματική, αστείρευτη. Αληθινή αγάπη δεν υπάρχει όταν παρέχεται υπό προϋποθέσεις ή όταν αναμένονται ανταλλάγματα. 

Ευγνωμοσύνη: σημαίνει να εκτιμώ όσα έχω ανά ημέρα, ανά στιγμή, να αναγνωρίζω την αξία τους και το τι μου προσδίδουν στη ζωή μου. Να αρκούμαι σε αυτά. Να παίρνω χαρά από αυτά. Από τα μικρά, τα ανιδιοτελή, τα απλά, τα απλοϊκά, αυτά που καθημερινά μπορώ να έχω ή να κάνω και συνήθως τα προσπερνώ ως δεδομένα. Να ευχαριστώ για τους ανθρώπους που είναι εκεί για μένα. Μια χρωματιστή κούπα που μου φτιάχνει τη μέρα είναι μια χρωματιστή κούπα που μου φτιάχνει τη μέρα, και ένας άνθρωπος που όταν τον ακούω με κάνει να χαμογελάω είναι ένας άνθρωπος που όταν τον ακούω με κάνει να χαμογελάω.

Αυτογνωσία: σημαίνει να προσπαθώ να γνωρίσω τον εαυτό μου με τα προτερήματα και τα μειονεκτήματα μου σε μια αέναη διαδικασία, όντας σε ετοιμότητα να με παρουσιάζω αυθεντικά. Όποιος έχει τη δύναμη ψυχής να βελτιώνεται ως άνθρωπος, είναι ωφέλιμο να αναζητά στη ζωή του τέτοια μονοπάτια ανεξαρτήτως δύσκολων ή εύκολων ετών που πέρασαν ή θα ξανάρθουν.

Ζήστε το σήμερα γιατί οι λεπτομέρειές του κάνουν τη διαφορά για το αύριο που θα έρθει. Χτίστε την ημέρα σας ώστε να αυξάνεται το κίνητρο σας για την αναζήτηση και κατάκτηση νέων στόχων στη ζωή σας. Φροντίστε τον εαυτό σας, αναζητήστε την επαφή με τους δικούς σας ανθρώπους και αυξήστε όποια δραστηριότητα ή συνήθεια σας κάνει να χαμογελάτε συχνότερα! Να ευγνωμονείτε για όσα έχετε γιατί δεν είναι δεδομένα για όλους. Παρουσιαστείτε με αυτοπεποίθηση! Γελάστε με την ψυχή σας όταν έρχονται οι ευκαιρίες. Δεν υπάρχουν μαγικές συνταγές. Η ζωή είναι εδώ. Αγκαλιάστε την με τα όλα της!