BLOG

Δεκάδες άρθρα . Βελτιώστε τον τρόπο ζωής σας!

Υπερηφάνεια

Στην εποχή των social media και στην εποχή της εικόνας το ποια πραγματικά
είμαι, καμιά φορά μπερδεύεται, συγκρίνεται και χάνεται στο ‘’τέλειο’’. Σε μια
κοινωνία που προτάσσει τον ανταγωνισμό και τα υψηλά νούμερα για το αν το
έργο κάποιου αξίζει, η εικόνα που έχουμε για τον εαυτό μας αποθαρρύνεται
και αρχίζουμε να αμφιβάλλουμε για το αν έχουμε αυτό το κάτι που αξίζει να
βγει προς τα έξω. Ένας κικεώνας σκέψεων αρχίζει να μας καταβάλει και
άλλοτε κάποιους να μας σταματά από το παιχνίδι και άλλοτε κάποιους να μας
πεισμώνει να αναπροσαρμόσουμε την στρατηγική μας.

Στο ταξίδι μου να γνωρίσω τον εαυτό μου και να θεραπεύσω το μικρό παιδί μέσα μου
συνειδητοποιώ πως το μυαλό μου μένει σε εκείνη ακριβώς την πεποίθηση που
κάποτε πίστεψα για μένα. ‘’Δεν είμαι αρκετά καλή’’. Μια φράση που πληγώνει
βαθιά, που με κάνει να σκέφτομαι υπο το πρίσμα της έλλεψης και όχι των ίσων
ευκαιριών και δυνατοτήτων, σα να είμαστε μέσα σε ένα τρένο και να υπάρχει
ο διαχωρισμός του economy και του business class.

Εκεί λοιπόν, που το scroll στο Tik Tok φέρνει μπροστά μου όλα εκείνα που θα ήθελα να είμαι, όλα εκείνα
που δεν είμαι ή που μάλλον προσπαθώ να κατακτήσω, εκεί που τα μάτια μου
αντικρίζουν την εικόνα μα στην ουσία μεταφράζουν τα δικά μου
συναισθήματα εκεί λοιπόν, το ταξίδι μου κάνει στάσεις. Στάσεις για καμιά
ώρα, μπορεί και δυο, καμία φορά το τοπίο είναι θολό και τα συναισθήματα
ανάμεικτα και η στάση μπορεί να κρατήσει και μέρα ολόκληρη μα η συνείδηση
μου ξυπνάει κ έρχεται τελικώς να μου υπενθυμίσει πως ο προορισμός του
κάθε ανθρώπου είναι μόνο δικός του. Μπορεί να είναι κοινός, μπορεί η
χρονική στιγμή να είναι διαφορετική, μπορεί κάποιοι άνθρωποι να μπουν στις
ενδιάμεσες στάσεις και τελικώς να μας καθυστερήσουν.

Ναι το business class των τρένων με τις μεγαλύτερες ανέσεις και τα προτερήματα μπορεί να φτάσει
πιο γρήγορα σε εκείνον τον προορισμό σε σύγκριση με το economy class και
τη μεγαλύτερη ταλαιπωρία αλλά σε μια κοινή πορεία η αυθεντικότητα αποκτά
ξαφνικά άλλη σημασία και άλλη δυναμική και μόνο λίγοι καταφέρνουν τελικά
να την νιώσουν. Οι σκέψεις αλλάζουν κατεύθυνση και ότι έχει κερδηθεί δίπλα
στον αυθεντικό εαυτό γίνεται ένα πλατύ – σε σχήμα φρίσμπυ χαμόγελο που
φτάνει μέχρι τα αυτιά. Και εκείνο το δάκρυ της υπερηφάνειας αρχίζει να κυλά
σιγά σιγά και να στέκεται στο κόκκινο μάγουλο δίνοντας σου το πιο όμορφο
συναίσθημα που μπορείς να νιώσεις ποτέ για τον εαυτό σου.

Και κοίτα να δεις που στο τέλος θα ευχαριστείς ακόμα και εκείνους τους ανθρώπους που
εμφανίστηκαν στο τικ τοκ σου και δεν ένιωσες σαν αυτούς άλλα σε έκαναν να
αναζητήσεις και να ανακαλύψεις την δική σου ιδιαιτερότητα…

Δώρο

Σήμερα ήταν τα γενέθλιά μου και πήγα να δω στο σινεμά την ταινία μιούζικαλ «Wicked: For Good». Οι στίχοι του τραγουδιού «For Good» με συγκίνησαν ιδιαίτερα. Τα λόγια «I’ve heard it said that people come into our lives for a reason, bringing something we must learn. And we are led to those who help us most to grow, if we let them and we help them in return» με άγγιξαν βαθιά και από την ώρα που τα άκουσα σκέφτομαι πόσο ευγνώμων είμαι για τους ανθρώπους που έχω γύρω μου οι οποίοι με έχουν διδάξει τόσα πράγματα και η θεραπεύτρια μου είναι μία από αυτούς. Η ψυχοθεραπεία με βοήθησε να αγαπήσω όλα τα κομμάτια του εαυτού μου όσο τα ανακάλυπτα. Μου έδωσε τα εφόδια να ξεπεράσω τις δυσκολίες που αντιμετώπιζα.

Το ταξίδι ξεκίνησε με τη γυαλιστερή βιτρίνα που συνειδητοποίησα ότι ήταν εξουθενωτικό να συντηρώ τέλεια. Το βουνό το οποίο ήθελα τόσο πολύ να ανέβω που σχεδόν γκρεμοτσακίστηκα. Τη μεγάλη  σκιά που με έκανε να χάσω προσωρινά τα χρώματά μου. Έπειτα ήρθαν οι τρικλοποδιές που έβαζα στον εαυτό μου. Βόμβες που άφησαν πληγές γιατί ακόμη δεν είχα εγχειρίδιο αφοπλισμού τους. Μεταμορφώσεις, επαναπροσδιορισμοί, αποχωρισμοί. Όλα αυτά με μια σφιχτή γραβάτα να έρχεται και να φεύγει, να σφίγγει και να χαλαρώνει.

Ακολουθούν δύο ποιήματα που έγραψα μέσα σε αυτό το διάστημα. Το πρώτο θεωρώ ότι είναι το πιο σκληρό και ωμό κείμενο που έχω γράψει και αντιπροσωπεύει μια από τις πιο δύσκολες περιόδους της ζωής μου (Trigger warning: θέματα βίας). Το δεύτερο παρουσιάζει την ελπίδα, είναι η υπόσχεση ότι η μπόρα θα κοπάσει κάποια στιγμή και θα εμφανιστεί ξανά ο ήλιος που κρυβόταν, ότι τα πράγματα μπορούν να γίνουν καλύτερα, αρκεί πρώτα να το πιστέψεις.

 

Επανένωση

Σήκωσα τα βλέφαρα και ήσουνα μπροστά μου

Σε αντίκρισα ακάλεστη στο σώμα μου να μπαίνεις

Με πείσμα και με θέληση με κάρφωσες στο στρώμα

Και για ώρες ατελείωτες με έκανες δική σου

Σου έλειψα μου είπες με μία μαύρη έκφραση

Και βρήκες μια λεπίδα σκουριασμένη και συνέχισες:

«Αυτό σου το κενό με φωλιάζει τόσο τέλεια

Για αυτό, λοιπόν, επέστρεψα να μπω για να κρυφτώ»

Με το ένα χέρι έκοβες και με το άλλο άνοιγες

Κοφτά, μηχανικά, ρομποτικά, μελετημένα

Δεν πήρες για απάντηση ούτε μία κραυγή

Σε άφησα ελεύθερη να κάνεις ό,τι θέλεις

Εισχώρησες τελειωτικά στον κούφιο μου εαυτό

Και έμειναν ως ένδειξη το αίμα και οι πληγές

Συγγνώμη που σε κράτησα πολύ να περιμένεις

Όταν το αναπόφευκτο ήταν να είσαι εγώ

Λάμψη του φωτός

Αβίαστο συναίσθημα χαράς με κατακλύζει

Χαμένο κάπου, κάποτε και μήνες ξεχασμένο

Ο ήλιος φανερώθηκε με γλύκα ξεχειλίζει

Και πέφτουν οι αχτίδες λαμπερές στο μέτωπό μου

Κοιτώ μπροστά τα ήρεμα νερά και αναπνέω

Μια σκέψη έρχεται στον νου μου τέτοια ώρα

Θαρρώ πως γεύομαι μια δόση ελευθερίας

Και πως προετοιμάζομαι να βγάλω πια φτερά

Τα μάτια στάζουν δάκρυα μα μ’ αγαθή αιτία

Υπέρμετρη ανακούφιση γεμίζει την καρδιά μου

Το βλέμμα ανυψώνω προς το αιώνιο φως

Και με ανοιχτά τα χέρια κοιτώ και τραγουδώ:

«Χάρη σε αυτή τη λάμψη υπάρχω, είμαι, ζω!

Χάρη σε αυτή τη λάμψη μπορώ και αγαπώ!

Με τόσο εγκαρτέρηση το σκότος το πολέμησα

Καθώς θαμμένη μέσα μου σε είχα οδηγό…»

 

 

Νιώθω πολύ όμορφα που μπορώ να πω ότι το πρώτο ποίημα μοιάζει πλέον πολύ μακριά μου. Νιώθω περήφανη για αυτό. Όποιος λέει: «Μεγάλο δώρο στον εαυτό σου είναι η ψυχοθεραπεία» έχει δίκιο. Κοιτάω πίσω με περισσότερη αποδοχή και μπροστά με περισσότερη σιγουριά!

√2 Δεν ψάχνω αξία. Έχω!

ΚΕΦΑΛΑΙΟ «ΑΠΟΔΟΧΗ»

Μπαμπά, θέλω να σου πω κάτι. Όχι με θυμό. Με ειλικρίνεια.

Μεγάλωσα με την αίσθηση πως η αγάπη έπρεπε να κερδίζεται. Πως δεν αρκούσε να είμαι εγώ – έπρεπε να είμαι «όπως με θέλεις». Να μην εκτεθώ, να μη φέρω ντροπή, να μη σε πληγώσω. Και κάπως έτσι, άρχισα να ζω με τον φόβο σου. Όχι φόβο για τιμωρία, αλλά για το βλέμμα σου. Την αποδοκιμασία σου. Το «τι θα πεις» και το «πώς θα το πάρεις». Έμαθα να διαβάζω τα νεύρα σου πριν καν μιλήσεις. Έμαθα να αυτολογοκρίνομαι. Και να μετράω την αξία μου όχι με βάση το τι είμαι, αλλά με βάση το τι θα έλεγες εσύ. Ή τι θα έλεγε ο κόσμος.

Ξέρεις, αν ο άνθρωπος ήταν ένα κλάσμα – μιας και εσύ καταλαβαίνεις πιο καλά τους αριθμούς – ο αριθμητής θα ήταν η πραγματική του αξία – αυτά που είναι, που μπορεί, που νιώθει. Ο παρονομαστής είναι η ιδέα που έχει για τον εαυτό του. Και εμένα, για χρόνια, αυτός ο παρονομαστής ήταν στραβός. Γιατί αντί να τον χτίσω με αγάπη, τον έφτιαξα με φόβο, ενοχή, και ντροπή. Πίστευα ότι είμαι λίγος. Ότι δε φτάνω. Ότι πρέπει πάντα να προσπαθώ για να αξίζω.

Και τώρα που αναγνωρίζω τον αριθμητή μου – που βρίσκω την αξία μου και σηκώνω κεφάλι – υπάρχουν στιγμές που νιώθω ότι σου φαίνεται υπερβολικό. Ότι το βλέπεις σαν αλαζονεία. Δεν είναι. Η διαφορά ανάμεσα στην αλαζονεία και την αυτοεκτίμηση είναι η σιωπή. Δεν φωνάζω ποιος είμαι – απλώς δεν απολογούμαι γι’ αυτό. Δεν στο λέω για να σου φορτώσω ευθύνες. Ξέρω πως έτσι μεγάλωσες κι εσύ.

Απλώς σου ζητάω να δεις ότι μεγαλώνω κι εγώ. Ότι αλλάζω. Και ότι για να μπορέσουμε να έχουμε σχέση ουσιαστική, χρειάζεται να με δεις όπως είμαι, όχι όπως φοβάσαι να με δεις. Σ’ αγαπώ. Αλλά αγαπώ και εμένα. Και αυτό δεν είναι αχαριστία. Είναι ισορροπία.

It’s a Match… vol2! (ή αλλιώς περί ξεχωριστού)

Άλλο ένα καλοκαίρι που μας αποχαιρέτισε κλείνοντάς μας το μάτι πονηρά και το δροσερό αεράκι του φθινοπώρου πήρε τη θέση του σαν απαλό χάδι.

Κι ενώ μπορώ να μακρηγορώ για (αρκετές) ώρες και να ρομαντικοποιήσω κάθε μου σκέψη μέχρι να αποφασίσω να «μπω στο ψητό», αναρωτιέμαι το εξής: μήπως στην αναζήτηση αυτού του «μοναδικού»- συναισθήματος και στο όνομα του «ρομαντισμού» δαιμονοποιήσαμε κάθετι που στα μάτια μας δεν μοιάζει «ξεχωριστό»  ή «μαγικό» και χάσαμε την πραγματική ουσία των πραγμάτων;

Κι εδώ φέρνω στο μυαλό μου τα μάτια της φίλης μου να λαμπυρίζουν πάνω από την οθόνη του κινητού – μόνο που αυτή η εικόνα είναι η μία όψη του νομίσματος, το χαμόγελο σε μία οθόνη. Η άλλη όψη του νομίσματος είναι πως τα μάτια της έλαμπαν από την πρώτη στιγμή που γνώρισε έναν άνθρωπο και εξακολουθούν να λάμπουν ενώ έχουν περάσει αρκετές ημέρες. Αυτή την επικοινωνία και την σύνδεση που αναζητούσε τη βρήκε- πίσω από το πληκτρολόγιο μπορεί- όμως τη βρήκε. Άλλωστε ποιος μας υπογράφει πως οι εφαρμογές γνωριμιών είναι επιφανειακές κυρίως και ποιος μας επιβεβαιώνει πως αν κάνουμε μία γνωριμία από κοντά θα είναι πιο ουσιαστική;

 

Μη μου πεις πως δεν σου έχει συμβεί κι εσένα να ξεκινάς μία κουβέντα με έναν άνθρωπο μέσα από τα σόσιαλ και να εξελιχθεί τόσο ραγδαία που να ξενυχτάς με το κινητό δίπλα από το κεφάλι σου, να περιμένεις διακαώς μήνυμα του και όταν έρχεται η ώρα να συναντηθείτε η καρδιά σου να χτυπάει όπως τότε στο σχολείο.

 

Άραγε αυτό δεν είναι «μαγικό» συναίσθημα;;

Ή μήπως το ότι οι δρόμοι σας συναντήθηκαν «ιντερνετικά» μειώνει την ένταση του συναισθήματος;

 

Άραγε πόσους ανθρώπους έχεις γνωρίσει από κοντά με τις ιδανικότερες συνθήκες – το τέλειο μέρος την ιδανική στιγμή κι εν τέλει οι γνωριμίες αυτές δεν οδήγησαν πουθενά;

Ή μήπως επειδή ήταν το «τέλειο timing» και γνωριστήκατε με τις κατάλληλες προϋποθέσεις προμήνυε πως θα έχει οπωσδήποτε αίσιο τέλος;

Κι όσο κρατάμε το ΙΔΙΟ νόμισμα στο χέρι υποστηρίζοντας διαφορετική πλευρά ο καθένας, τόσο χάνουμε το ίδιο το νόημα.

Όσο εύκολο είναι να επιλέγεις από τη «βολή» του σπιτιού σου το επόμενο σου date, άλλο τόσο εύκολο είναι να απορρίπτεις οτιδήποτε νέο σε ξεβολεύει και να ρίχνεις την ευθύνη στις εποχές που έχουν αλλάξει. Ταυτόχρονα όσο δύσκολο είναι να βγείς από το «καβούκι» σου ραντεβού με έναν άγνωστο που έχετε επικοινωνήσει μόνο διαδικτυακά, τόσο δύσκολο είναι να τολμήσεις να πας να μιλήσεις στην άλλη άκρη του μπαρ στο άτομο που σου αρέσει.

Η μόνη ερώτηση που τελικά αξίζει να κάνουμε εμείς οι ίδιοι (πρώτα)  στον εαυτό μας και μετά στον άλλο είναι η εξής:

 

-Θες;

(-Θέλω.)

 

Συγγραφή: Ειρήνη Μπισιώτη

Απόφοιτος Εκπαιδευτικού Προγράμματος Αντλεριανής Προσέγγισης

Εσύ που πήγες διακοπές;

Την καλοκαιρινή περίοδο, είναι πλέον γεγονός πως οπουδήποτε κι αν βρεθείς μία είναι η «must» ερώτηση: «εσύ πού πήγες διακοπές φέτος;» Κι ενώ μοιάζει σαν μία απλή ερώτηση για να έρθεις κοντά με τον συνομιλητή σου και να ξεκινήσει μία κουβέντα, τι συμβαίνει στις περιπτώσεις όπου ενώ έξω ο ήλιος λάμπει και φωτίζει το σύμπαν γύρω μας , μέσα μας έχει ήδη ξεκινήσει για τα καλά η «κακοκαιρία»…;

Ομολογουμένως, το καλοκαίρι είναι μία περίοδος που όλοι -λίγο πολύ την έχουμε στο μυαλό μας ως πιο ανάλαφρη και χαλαρή : βουτιές μέχρι να δύσει ο ήλιος, βόλτες βραδινές στα σοκάκια ενός νησιού, ταβερνάκια , παρέα , φίλοι , θερινά και τα σχετικά. Οι προσδοκίες μας είναι τόσο υψηλές που επιστρέφοντας συχνά από τις διακοπές αντί να αισθανόμαστε «γεμάτοι», αισθανόμαστε όλο και μεγαλύτερο κενό κι ένα αίσθημα ανικανοποίητου, καθώς κάθε χρόνο ανεβάζουμε όλο και πιο ψηλά τον πήχη για τις επικείμενες ημέρες άδειας μας. Κι ενώ έχουμε προγραμματίσει λεπτομερώς τις διακοπές μας , στο τέλος κάτι μοιάζει να μη μας ταίριαξε και φέτος- σαν κάτι πάλι να έλειπε κι αυτή τη χρονιά.

Σε αυτό το σημείο, μπορούμε να πούμε πως η αλήθεια βρίσκεται κάπου στη μέση. Από τη μία , όταν η καθημερινή ρουτίνα δεν μας ικανοποιεί , δεν μπορούμε να έχουμε την απαίτηση λίγες ημέρες διακοπών να βελτιώσουν τη ζωή μας. Από την άλλη, αρκετά συχνά παρατηρείται πως οι άνθρωποι αντί να είμαστε σε επικοινωνία με τον εαυτό, χανόμαστε κάπου στη «βαβούρα» του κόσμου και δεν έχουμε πραγματική εικόνα του τι μπορεί να χρειαζόμαστε την κάθε χρονική στιγμή.

Ακόμα κι αν έχουμε εικόνα των πραγματικών μας επιθυμιών, αρκετά συχνά μπορεί να αισθανόμαστε ενοχές που δεν ζούμε το καλοκαίρι όπως θα έπρεπε. Σε συνδυασμό με το παραπάνω , το κερασάκι στην τούρτα είναι και τα φιλικά μας πρόσωπα που συχνά δεν μπορούν να αποδεχτούν τη δική μας επιθυμία για κάτι το διαφορετικό και εν τέλει υποκύπτουμε με την εξής κλασική ατάκα «καλοκαίρι είναι κι εσύ θα μείνεις μέσα;»

Χρειάζεται πρώτα εμείς οι ίδιοι να απενοχοποιήσουμε την επιθυμία μας και να τη σεβαστούμε για να τη σεβαστούν και οι γύρω μας. Κάποιοι από εμάς μπορεί το καλοκαίρι να μη θέλουν να το περάσουν στην παραλία , άλλοι μπορεί την Πρωτοχρονιά μπορεί να θέλουν να την περάσουν μόνοι με ταινία ή ακόμα και τα γενέθλια να μη θέλουν να τα γιορτάσουν και όλο αυτό είναι υγιές και δεν αποτελεί ένδειξη ψυχικής ασθένειας όπως πολλοί βιάζονται να πουν.

Χρειάζεται να θυμόμαστε πως οι διακοπές δεν υπάρχουν για να συντάσσονται με τα «πρέπει» μας , αλλά για να ακολουθούν τα «θέλω» μας και μόνο.

Επίσης είναι αξιοσημείωτο να αναφέρουμε πως ακόμα κι αν τύχουν απρόοπτα στις διακοπές ακόμα και δεν ικανοποιηθούν οι προσδοκίες, ακόμα κι όταν έχω ανάγκη να συμβούν πολλές “σωτήριες” και ενδυναμωτικές καταστάσεις μέσα σε μια εβδομάδα με δέκα ημέρες και αυτές δεν συμβαίνουν, ακόμα και τότε μπορώ να προσπαθώ να κάνω μικρές “διακοπές” καθημερινά προσθέτοντας στη  ρουτίνα μου κάτι πολύ μικρό που με ικανοποιεί για να αντέχω καλύτερα τις “κακοκαιρίες” που θα έρθουν.

 

Συγγραφή: Ειρήνη Μπισιώτη

Απόφοιτος Εκπαιδευτικού Προγράμματος Αντλεριανής Προσέγγισης

IT’S A MATCH!

Είναι καλοκαίρι, από εκείνες τις μαγευτικές βραδιές όπου η θέα του φεγγαριού σε συνδυασμό με την ηρεμία της θάλασσας ηρεμούν κάθε ενοχλητική «φωνούλα» του μυαλού σου – όχι όμως εκείνη της φίλης σου που είναι μαζί και ζητωκραυγάζει για τη νέα γνωριμία που μόλις ξεκίνησε από εφαρμογή γνωριμίας. Τα μάτια της λάμπουν όσο το κεφάλι της είναι σκυμένο πάνω από την οθόνη του κινητού και τα δάχτυλά της τρέχουν στο πληκτρολόγιο πιο γρήγορα ακόμα κι από τη σκέψη της. Την κοιτάζω με ένα αμήχανο χαμόγελο – συνδυασμό χαράς και ταυτόχρονα απορίας: έτσι θα φλερτάρουμε τελικά;;

Σε μία εποχή όπου όλα εξελίσσονται με ραγδαίους ρυθμούς, είναι φυσικό κι επόμενο και ο τομέας του «φλερτ» να περάσει στην εικονική πραγματικότητα. Λίγο η καραντίνα που μας «συνήθισε» σε νέους τρόπους γνωριμιών, λίγο ο περιορισμένος ελεύθερος χρόνος στην καθημερινότητα λίγο η εσωστρέφεια ενός μεγάλου μέρους του πληθυσμού μας οδήγησαν στον «εύκολο» δρόμο της γνωριμίας μέσω εφαρμογών.

Με το πάτημα ενός και μόνο «πλήκτρου» έχεις στην οθόνη του κινητού σου μία πληθώρα επιλογών για να επιλέξεις με τι ακριβώς θέλεις να ασχοληθείς. Φωτογραφίες που διαδέχονται η μία την άλλη , πληροφορίες για hobby , ενδιαφέροντα ακόμα και για τον χαρακτήρα.

«Kαι με το vibe τι γίνεται ;;»

«Ε μα αυτός είναι ο σκοπός! Να σου «κεντρίσει» το ενδιαφέρον η εμφάνιση και μετά να βγείς ραντεβού!» μου απάντησε με μία φυσικότητα η φίλη μου προτρέποντάς με να κατεβάσω κι εγώ την εφαρμογή γιατί όπως λέει αυτός είναι ο ΜΟΝΑΔΙΚΟΣ νέος τρόπος γνωριμιών!

Και όλη αυτή η μαγεία να εξερευνήσεις το  «άγνωστο» που πήγε..;

Και εκείνα τα κρύα βράδια του χειμώνα που έμπαινες τρέχοντας στη ζέστη του αγαπημένου σου μπαρ για να μην κρυώσεις και εκείνη τη φορά που  σήκωσες το βλέμμα σου , ένιωσες «κάτι» στον αέρα..;

Και εκείνη την ημέρα στην παραλία όπου δεν είχες σκοπό να πας αλλά όταν έφτασες, ένιωσες πάλι αυτό το «κάτι»..;

Kαι εκείνη η μέρα όπου ενώ είχες σκοπό να γυρίσεις σπίτι τα πλάνα άλλαξαν γιατί προστέθηκε αυτό το «κάτι» στον ορίζοντα ..;

Και άλλα τόσα.. κι αν τα παραπάνω δεν είναι πλέον αυτό το «κάτι» που νοστιμεύει το φαγητό τότε τι είναι ;

«Ουτοπία!» μου απάντησε.

-Ή και όχι.-

Συγγραφή: Ειρήνη Μπισιώτη

Απόφοιτος Εκπαιδευτικού Προγράμματος Αντλεριανής Προσέγγισης

Άσκηση Ενσυνειδητότητας (Mindfulness): Παρατήρηση Σκέψεων

Αρκετές φορές οι σκέψεις μας είναι μπερδεμένες. Έρχονται όλες μαζί και κατακλύζουν το μυαλό μας και δυσκολευόμαστε να τις διαχωρίσουμε και να αντιληφθούμε τι ακριβώς μας απασχολεί, ή από πού να ξεκινήσουμε την ημέρα μας, τις υποχρεώσεις μας και πώς να συνεχίσουμε. Άλλες φορές έχουμε την αίσθηση ότι μόνο μια σκέψη έχουμε όλη την ημέρα και πάλι μπερδευόμαστε με την ερώτηση του γιατί δεν μπορώ να σκεφτώ κάτι άλλο.

Οι σκέψεις μέσα στην ημέρα μπορεί να είναι πολλές και διαφορετικές ανάλογες με τα διαφορετικά ερεθίσματα, εξωτερικά ή εσωτερικά, που τις εκλύουν. Στα πλαίσια της άσκησης ενσυνειδητότητας ο μοναδικός στόχος του ατόμου που την εφαρμόζει είναι να προσπαθήσει να επικεντρώσει όλο του το είναι στο παρόν. Χωρίς να το κρίνει. Να προσπαθήσει να επικεντρωθεί στο εδώ και τώρα, στην στιγμή σαν να είναι μοναδική. Να πάρει τον έλεγχο του μυαλού του. Αν παρατηρήσει ότι το μυαλό του φεύγει από την άσκηση, να προσπαθήσει με ευγένεια να το επαναφέρει στην άσκηση. Αν γίνει επικριτικός/ή με τον εαυτό του/της, με την άσκηση, με τον θεραπευτή που την εκφωνεί, να το παρατηρήσει και να προσπαθήσει να αφήσει την επίκριση στην άκρη. Δεν υπάρχουν σωστές ή λάθος απαντήσεις. Αυτό που μας ενδιαφέρει είναι η προσπάθεια να αποκτήσουμε συνειδητότητα του παρόντος ψυχή τε και σώματι, ανεξαρτήτως του αποτελέσματος.

Για τη συγκεκριμένη άσκηση που μπορεί να λειτουργήσει ως παράδειγμα, ας υποθέσουμε ότι οι σκέψεις είναι σαν τα καράβια και εμείς βρισκόμαστε σε μια προβλήτα και τα παρατηρούμε. Άλλες σκέψεις μας κατακλύζουν το μυαλό και είναι κρουαζιερόπλοια, άλλες μας απασχολούν λίγο και είναι μικρές βαρκούλες, άλλες είναι μεγάλες σαν τα πλοία και είναι πιο κεντρικά θέματα που τριβελίζουν το μυαλό μας, και άλλες είναι μικρές οχλήσεις σαν ιστιοφόρα. Καμια δεν μένει μόνιμα σε ένα μέρος. Μετακινούνται, ταξιδεύουν, άλλες μέσα από φουρτούνες και άλλες μέσα από απάνεμα νερά. Προσπαθείστε για 3 λεπτά να επικεντρώσετε την προσοχή σας στην παρατήρηση των σκέψεων που περνούν αυτή τη στιγμή από το μυαλό σας. Αν υποθέσουμε ότι η κάθε σκέψη αντιστοιχεί και σε ένα είδος καραβιού, παρατηρείστε τη, τοποθετείστε τη στο αντίστοιχο καράβι και αφήστε τη να φύγει ώστε να έρθει η επόμενη σκέψη και μετά η επόμενη σκέψη. Αν παρατηρήσετε ότι κάποια σκέψη γίνεται περισσότερο επίμονη και σας παρασέρνει, προσπαθείστε ξανά και ξανά να την αφήσετε στην άκρη. Κι αν ούτε κι αυτό είναι εφικτό, τότε γυρίστε πίσω στην παρατήρηση της αναπνοής σας που είναι η άγκυρά σας, που είναι πάντα εκεί σαν άγρυπνος φρουρός.

Βάλτε ένα ξυπνητήρι στα 3 λεπτά για να καταλάβετε το χρόνο που η άσκηση θα έχει ολοκληρωθεί. Δώστε στον εαυτό σας την ευκαιρία να περιγράψει το βίωμά του κατά τη διάρκεια της άσκησης γράφοντάς το σε ένα ημερολόγιο ή περιγράφοντάς το σε κάποιον συνομιλητή εμπιστοσύνης. Μπορείτε να επαναλάβετε αυτή την άσκηση όσες φορές επιθυμείτε σε διαφορετικές στιγμές ή σε διαφορετικές ημέρες. Κάθε βίωμα είναι μοναδικό. Κάθε άσκηση είναι μοναδική. Δεν υπάρχει σύγκριση. Υπάρχει παρατήρηση και περιγραφή του τι συνέβη σε κάθε ξεχωριστή άσκηση ακόμα κι όταν αυτή είναι ίδια.

Η Διαλεκτική Συμπεριφορική Θεραπεία και η Διαλεκτική Φιλοσοφία

Η Διαλεκτική Συμπεριφορική Θεραπεία στηρίζεται σε ένα θεμέλιο διαλεκτικής φιλοσοφίας, σύμφωνα με το οποίο οι θεραπευτές προσπαθούν να εξισορροπούν και να συνθέτουν συνεχώς στρατηγικές αποδοχής οι οποίες είναι προσανατολισμένες στην αλλαγή. Αυτή η διαλεκτική σύνθεση της αποδοχής και της αλλαγής είναι το πιο θεμελιώδες πλαίσιο για τη συγκεκριμένη θεραπευτική προσέγγιση. Μέσα σε ένα διαλεκτικό πλαίσιο, η πραγματικότητα αποτελείται από αντίθετες, πολικές δυνάμεις που βρίσκονται σε ένταση. Για παράδειγμα, η ώθηση στην εφαρμογή θεραπευτικών στρατηγικών προσανατολισμένων στην αλλαγή δημιουργεί ένταση αυξάνοντας την επιθυμία του ασθενούς να γίνει αποδεκτός παρά να αλλάξει (Linehan 1993).

Η διαλεκτική φιλοσοφία θεωρεί επίσης ότι κάθε αντίθετη δύναμη είναι ελλιπής από μόνη της και ότι οι δυνάμεις αυτές συνεχώς εξισορροπούνται και συντίθενται, γεγονός που ισχύει και στη ΔΣΘ όπου για παράδειγμα, από τη μία πλευρά, η πλήρης εστίαση σε προσπάθειες προσανατολισμένες στην αλλαγή ήταν μια ελλιπής στρατηγική, καθώς έλειπε το βασικό συστατικό της αποδοχής, ενώ από την άλλη πλευρά, η πλήρης εστίαση στην αποδοχή του ασθενούς μπορεί επίσης να είναι αναποτελεσματική, καθώς οι πολυπροβληματικοί, αυτοκτονικοί ασθενείς απαιτούν εκτεταμένες αλλαγές προκειμένου να δημιουργήσουν ζωές που αξίζουν να ζήσουν.

Σύμφωνα με τη διαλεκτική φιλοσοφία, η αλλαγή είναι συνεχής, δεν υπάρχει απόλυτη αλήθεια και οι φαινομενικές αντιφάσεις μπορούν και οι δύο να φέρουν αλήθεια. Η Linehan (1993) περιγράφει την διαλεκτική στη θεραπεία ως την εικόνα ενός ασθενή και ενός θεραπευτή που βρίσκονται στα αντίθετα άκρα μιας κούνιας. Η θεραπεία είναι η διαδικασία του ανεβοκατεβάσματος της κούνιας όπου ο καθένας γλιστράει μπρος-πίσω με σκοπό να φτάσουν μαζί στη μέση, να ανέβουν έπειτα σε ένα υψηλότερο επίπεδο το οποίο αντιπροσωπεύει την ανάπτυξη και την εξέλιξη και μπορεί να θεωρηθεί ως σύνθεση του προηγούμενου επιπέδου, με τη διαδικασία να αρχίζει πάλι από την αρχή. Τα άκρα της κούνιας στην διαλεκτική αντιπροσωπεύουν τα αντίθετα, τη θέση και την αντίθεση, ενώ η μετακίνηση προς τη μέση και προς το επόμενο επίπεδο της κούνιας αντιπροσωπεύει την σύνθεση αυτών των αντιθέτων τα οποία όμως διαχωρίζονται και πάλι. Η διαλεκτική φιλοσοφία διαμορφώνει τις παρεμβάσεις της ΔΣΘ δίνοντας έμφαση στην ισορροπία και την αναγνώριση της αλήθειας των αντιθέτων με τη χρήση του “και/και” αντί του “είτε/είτε” («κάνω ό,τι καλύτερο μπορώ και μπορώ να το κάνω καλύτερα», «η μαμά μου με αγαπάει και μερικές φορές λέει πράγματα που πληγώνουν».

Η διαλεκτική παρέχει στρατηγικές για την εξισορρόπηση όχι μόνο της αποδοχής και της αλλαγής, αλλά και της ευελιξίας και της σταθερότητας, καθώς και των ελλειμμάτων και των ικανοτήτων. Ο θεραπευτής προσπαθεί συνεχώς να εξισορροπεί και να συνθέτει τις στρατηγικές αποδοχής και τις στρατηγικές που προσανατολίζονται στην αλλαγή με τον αποτελεσματικότερο δυνατό τρόπο. Μέσα σε κάθε συνεδρία, ο θεραπευτής εργάζεται για να παρέχει μια ισορροπία αποδοχής και επικύρωσης με στρατηγικές επίλυσης προβλημάτων/αλλαγής συμπεριφοράς. Προτείνοντας λύσεις ή δεξιότητες, συχνά προτείνει τόσο λύσεις βασισμένες στην αποδοχή (π.χ. ριζική αποδοχή, ανοχή της δυσφορίας, προσοχή στις τρέχουσες συναισθηματικές ή άλλες εμπειρίες) όσο και λύσεις βασισμένες στην αλλαγή (π.χ. επίλυση του προβλήματος, αλλαγή συμπεριφοράς, αλλαγή περιβάλλοντος, αλλαγή γνώσεων). Όταν ο θεραπευτής και ο ασθενής συγκρούονται σε συγκεκριμένα ζητήματα, η διαλεκτική σκέψη επιτρέπει στον θεραπευτή να αφήσει την επιθυμία να έχει “δίκιο” και να επικεντρωθεί σε τρόπους σύνθεσης της δικής του οπτικής γωνίας ή γνώμης με εκείνη του ασθενούς (με βάση την ιδέα ότι κάθε θέση είναι πιθανό να είναι ελλιπής από μόνη της).

Τέλος, η διαλεκτική περιλαμβάνει την κίνηση, την ταχύτητα και τη ροή. Οι θεραπευτές χρησιμοποιούν ποικίλες θεραπευτικές στρατηγικές και διαφοροποιούν το ύφος και την έντασή τους με βάση το τι λειτουργεί τη δεδομένη στιγμή ώστε διατηρείται ο ασθενής εκτός ισορροπίας και η θεραπεία σε κίνηση. Αυτή η στρατηγική προτείνει να κρατείται η συνεδρία σε κίνηση και ο ασθενής εκτός ισορροπίας, ώστε να μην κολλήσει ή πολωθεί οπουδήποτε η διαδικασία με τον θεραπευόμενο (Linehan 1993).

Οι 4 Άξονες Θεραπείας για την Ψυχογενή Ανορεξία

Για την Ψυχογενή Ανορεξία, οι κατευθυντήριες οδηγίες υπογραμμίζουν τη σημασία μιας πολυδιάστατης προσέγγισης που περιλαμβάνει ιατρικές, διατροφικές, κοινωνικές και ψυχολογικές συνιστώσες (Treasure, Claudino, and Zucker 2010). Η διαχείριση και η θεραπεία της αποτελείται από τέσσερις άξονες.

Ο πρώτος άξονας περιλαμβάνει την προσπάθεια κατανόησης από τον ασθενή ότι χρειάζεται βοήθεια αλλά και τη διατήρηση του κινήτρου του στη συνέχεια. Ο συγκεκριμένος άξονας είναι ζωτικής σημασίας δεδομένης της απροθυμίας που παρουσιάζουν οι ασθενείς με ΨΑ για αλλαγή.

Ο δεύτερος άξονας έχει να κάνει με την αποκατάσταση του βάρους (σε εξω-νοσοκομειακή, ημερήσια ή ενδο-νοσοκομειακή βάση) ώστε να αντιμετωπιστεί ο υποσιτισμός, γεγονός που οδηγεί συνήθως από μόνος του σε βελτίωση της συνολικής κατάστασης του ασθενούς.

Ο τρίτος άξονας της διαχείρισης αφορά την αντιμετώπιση της υπερεκτίμησης του σχήματος και του βάρους των ασθενών, των διατροφικών τους συνηθειών και της γενικής ψυχοκοινωνικής τους λειτουργίας (Fairburn and Harrison 2003). Δεν υπάρχει ένας και μοναδικός τρόπος για την επίτευξη αυτού του στόχου. Καμία συγκεκριμένη ψυχολογική παρέμβαση δεν θεωρείται πιο αποτελεσματική για τη θεραπεία της ΨΑ. Παρ’ όλα αυτά, συγκεκριμένοι τύποι ψυχολογικών παρεμβάσεων μπορεί να είναι πιο αποτελεσματικοί σε συγκεκριμένες πληθυσμιακές ομάδες (Fisher et al. 2019; Treasure et al. 2020). Για παράδειγμα, η Γνωσιακή Συμπεριφορική Θεραπεία (ΓΣΘ) φαίνεται να είναι πιο αποτελεσματική για τη μείωση των ποσοστών υποτροπής σε ενήλικες που έχουν ήδη επιτύχει την αποκατάσταση ενός φυσιολογικού σωματικού βάρους, η τροποποιημένη ΓΣΘ για την Ψυχογενή Ανορεξία για τις πιο σοβαρές και ανθεκτικές περιπτώσεις ΨΑ, η οποία δίνει έμφαση στη βελτίωση της ποιότητας ζωής και όχι στην αποκατάσταση του βάρους, και η οικογενειακή θεραπεία (Family Therapy) για παιδιά και νέους με ΨΑ (Bulik et al. 2007; Fisher et al. 2019; Touyz et al. 2013; Treasure et al. 2020).

Τέλος, ο τέταρτος άξονας της διαχείρισης της ΨΑ περιλαμβάνει την χρήση υποχρεωτικής θεραπείας η οποία όμως αφορά μόνο λίγες περιπτώσεις (Fairburn and Harrison 2003).

Παράγοντες Κινδύνου Διαταραχή Επεισοδιακής Υπερφαγίας

Στους παράγοντες κινδύνου για την ανάπτυξη Διαταραχής Επεισοδιακής Υπερφαγίας συγκαταλέγονται:

  • ο υψηλός Δείκτης Μάζας Σώματος
  • η απώλεια ελέγχου της διατροφής
  • η χαμηλή αυτοεκτίμηση
  • η έντονη ανησυχία για το σώμα
  • η εξιδανίκευση της λεπτότητας
  • τα αρνητικά σχόλια
  • η χαμηλή αντιλαμβανόμενη κοινωνική υποστήριξη
  • οι παιδικές εμπειρίες σεξουαλικής κακοποίησης και σωματικής παραμέλησης
  • η αρνητική αυτό-αξιολόγηση
  • η κατάθλιψη
  • τα έντονα προβλήματα συμπεριφοράς
  • τα μεγαλύτερα επίπεδα έκθεσης στη γονική κριτική
  • η υπο-εμπλοκή των γονέων
  • η γονική παραμέληση
  • η υπερπροστασία

(Jacobi et al. 2018)