Αυθεντικότητα Εαυτού: Εσύ πόσο τολμάς να είσαι ο εαυτός σου?
Σύμφωνα με τον Carl Yung, ο άνθρωπος απαρτίζεται από τέσσερα αρχέτυπα: την περσόνα , την άνιμα τη σκιά και τον εαυτό. Η περσόνα (persona) είναι το πρόσωπο που παρουσιάζουμε στους άλλους, ένα προσωπείο, ένας ρόλος για να εντυπωσιάσουμε, για να είμαστε αποδεκτοί. Η άνιμα (anima) είναι η ψυχή, ο πραγματικός εαυτός μας- σύμφωνα με τον Yung , σε κάθε ανδρική ψυχή υπάρχει το γυναικείο κομμάτι (anima) και σε κάθε γυναικεία ψυχή ένα ανδρικό κομμάτι (animus). H σκιά θα λέγαμε πως αποτελεί τον «σκοτεινό» μας εαυτό – το κομμάτι εκείνο που δεν αποδεχόμαστε και τέλος ο εαυτός είναι ο απώτερος στόχος της προσωπικής μας ανάπτυξης. Τι συμβαίνει όμως στην περίπτωση που η μάσκα- και γενικά η περσόνα – γίνεται ένα με το πρόσωπό μας και αρνούμαστε κατηγορηματικά να την αποχωριστούμε ακόμα κι όταν είμαστε μόνοι;
Δεν είναι λίγες οι φορές όπου στην προσπάθειά μας για να «κερδίσουμε» τον άνθρωπο που έχουμε απέναντί μας προσποιούμαστε έναν διαφορετικό ρόλο από αυτό που πραγματικά είμαστε και συχνά προσαρμοζόμαστε υπερβολικά στις προσδοκίες των άλλων με αποτέλεσμα να απομακρυνόμαστε όλο και πιο πολύ από τον πραγματικό μας εαυτό. Ο φόβος της μη αποδοχής από τον άλλο σε συνδυασμό με μία επικείμενη απόρριψη αποτελούν έναν σημαντικό λόγο για τον οποίο απομακρυνόμαστε όλο και πιο συχνά από τον αυθεντικό μας εαυτό. Στην προσπάθεια μας να μας αποδεχτεί ο κοινωνικός περίγυρος βάζουμε συχνά σε σίγαση την εσωτερική μας αυθεντική φωνή και υιοθετούμε αξίες, επιθυμίες (και ίσως συναισθήματα) τα οποία νομίζουμε πως είναι δικά μας ενώ επί της ουσίας ανήκουν στους πολύ σημαντικούς για εμάς άλλους. Η αποδοχή από τους άλλους αποτελεί το κίνητρό μας και τον πιο σημαντικό παράγοντα ο οποίος καθορίζει τις επιλογές μας στη ζωή.
Οποιοδήποτε ερέθισμα μας φέρνει κοντά στον αυθεντικό μας εαυτό και στην αποκάλυψη των «τρωτών» μας στοιχείων αποτελεί απειλή για την εικόνα μας και συνεπώς χρειάζεται να το καλύψουμε πίσω από τη μάσκα που φοράμε για να μην απογοητεύσουμε τους γύρω μας. Δεν είναι λίγες οι φορές όπου η οικογένεια αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο στη υιοθέτηση τέτοιου είδους συμπεριφορών. Από μικρές ηλικίες μαθαίνουμε να ζούμε υπό το πρίσμα των εξωτερικών προσδοκιών καθώς και των κοινωνικών πιέσεων που δεχόμαστε , υιοθετώντας τες σαν δικές μας επιλογές. Στην σκέψη και μόνο πως θα απογοητεύσουμε την οικογένειά μας, είμαστε ικανοί να αναβάλλουμε οποιαδήποτε κρυφή και πηγαία επιθυμία μας και να συνταχθούμε με τα «θέλω» και τα «πρέπει» που μας επιβάλλονται. Δυσκολευόμαστε να κατανοήσουμε τον σημαντικό μας εαυτό και να συνειδητοποιήσουμε τις πραγματικές μας επιθυμίες καθώς από πολύ μικρή ηλικία έχουμε μάθει να υιοθετούμε ρόλους και συμπεριφορές που εξυπηρετούν το οικογενειακό μας σύστημα κι όχι εμάς τους ίδιους. Πιστεύουμε πως εάν εναντιωθούμε στις εξωτερικές επιθυμίες των άλλων και ξεκινήσουμε να εκφράζουμε τις αυθεντικές μας σκέψεις κι επιθυμίες οι (σημαντικοί) άλλοι θα μας απορρίψουν και θα μείνουμε μόνοι. Είναι ο φόβος μας που μας οδηγεί επί της ουσίας κι όχι οι επιλογές μας.
Ποια είναι όμως εκείνα τα στοιχεία τα οποία μπορούν να συμβάλλουν στην καλλιέργεια της αυθεντικότητάς μας;
Αρχικά το πιο σημαντικό είναι να αντιληφθούμε πως όντως υπάρχει μέσα μας μία δυσκολία έκφρασης της αυθεντικότητας μας και να εξετάσουμε ποιοι παράγοντες συμβάλλουν στην υιοθέτηση μιας τέτοιας συμπεριφοράς. Στη συνέχεια, είναι πολύ σημαντική η κατανόηση του εαυτού- των σκέψεων , των συναισθημάτων καθώς και των αξιών που πηγάζουν από μέσα μας. Η ειλικρινής έκφραση του εαυτού χωρίς μάσκες και προσποιήσεις είναι εκείνη που θα μας οδηγήσει στη δημιουργία σχέσεων που είναι πιο ειλικρινείς κι αυθεντικές. Και το σημαντικότερο όλων, όσο εμείς αναλαμβάνουμε συνειδητά την ευθύνη για τις επιλογές και τις πράξεις μας, τόσο θα είμαστε πιο κοντά σε μία ζωή που είναι δική μας κι όχι κάποιου άλλου.
Συγγραφή: Ειρήνη Μπισιώτη
Απόφοιτος Εκπαιδευτικού Προγράμματος Αντλεριανής Προσέγγισης
