BLOG

Δεκάδες άρθρα . Βελτιώστε τον τρόπο ζωής σας!

Παράγοντες Κινδύνου για την Ψυχογενή Βουλιμία

Για την Ψυγογενή Βουλιμία ως παράγοντες κινδύνου έχουν αναφερθεί:

  • η δυσαρέσκεια για το σώμα
  • η ανησυχία για το βάρος και το σχήμα του σώματος
  • οι αντισταθμιστικές συμπεριφορές
  • τα αρνητικά συναισθήματα
  • η καταθλιπτική διάθεση
  • η ψυχιατρική νοσηρότητα
  • η χαμηλή κοινωνική υποστήριξη
  • τα αρνητικά σχόλια από το περιβάλλον
  • η κοινωνική πίεση για να είναι κανείς λεπτός
  • τα αρνητικά γεγονότα ζωής
  • τραυματικές παιδικές εμπειρίες
  • διατροφικά προβλήματα στην πρώιμη παιδική ηλικία

(Jacobi et al. 2018)

Παράγοντες Κινδύνου Ανάπτυξης Ψυχογενούς Ανορεξίας

Για την ανάπτυξη Ψυχογενούς Ανορεξίας έχουν αναφερθεί ως Κύριοι Παράγοντες Κινδύνου:

  • η δυσαρέσκεια για το σώμα
  • τα αρνητικά συναισθήματα/καταθλιπτικά συμπτώματα και τα διατροφικά προβλήματα στην παιδική ηλικία
  • η πίεση του να είναι κανείς λεπτός
  • η εξιδανίκευση της λεπτότητας
  • ο χαμηλός Δείκτης Μάζας Σώματος
  • η Ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή
  • το αίσθημα των παιδιών ότι δεν αγαπιούνται αρκετά ή αγνοούνται από τη μητέρα ή τον πατέρα
  • η σωματική παραμέληση
  • η σεξουαλική κακοποίηση
  • η χαμηλή αυτοεκτίμηση

(Jacobi, Hütter, and Fittig 2018)

Η Διαταραχή Επεισοδιακής Υπερφαγίας

Η Διαταραχή Επεισοδιακής Υπερφαγίας (ΔΕΥ), όπως και η Ψυχογενής Βουλιμία (ΨΒ), χαρακτηρίζεται από επαναλαμβανόμενα επεισόδια υπερφαγίας, τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα κατά τους προηγούμενους 3 μήνες. Ωστόσο, σε αντίθεση με την ΨΒ, απουσιάζουν οι αντισταθμιστικές συμπεριφορές (όπως η κάθαρση, η νηστεία ή η υπερβολική άσκηση) ενώ εξαιτίας της υπερκατανάλωσης θερμίδων, η ΔΕΥ συνδέεται στενά με την παχυσαρκία (Razzoli et al. 2017; Villarejo et al. 2012).

Στη ΔΕΥ, ένα περιστατικό υπερβολικής κατανάλωσης τροφής πρέπει να συνοδεύεται από μια αίσθηση έλλειψης ελέγχου, η οποία περιλαμβάνει αδυναμία αποχής από το φαγητό ή αδυναμία διακοπής του φαγητού όταν αυτό έχει αρχίσει, ωστόσο ορισμένα άτομα αναφέρουν ότι τα επεισόδια υπερφαγίας τους δεν χαρακτηρίζονται πλέον από ένα οξύ αίσθημα απώλειας ελέγχου, αλλά μάλλον από ένα πιο γενικευμένο μοτίβο ανεξέλεγκτης κατανάλωσης τροφής. Το είδος των τροφίμων που καταναλώνονται κατά τη διάρκεια των επεισοδίων διαφέρει τόσο μεταξύ των ατόμων όσο και σε κάθε άτομο με την υπερφαγία να χαρακτηρίζεται περισσότερο από διαταραγμένη ποσότητα της τροφής που καταναλώνεται παρά από μια επιθυμία για ένα συγκεκριμένο θρεπτικό συστατικό.

Η υπερφαγία χαρακτηρίζεται επίσης από έντονη δυσφορία και τουλάχιστον τρία από τα εξής χαρακτηριστικά: το άτομο τρώει πολύ πιο γρήγορα από το κανονικό, τρώει μεγάλες ποσότητες φαγητού ενώ δεν αισθάνεται σωματικά πεινασμένος, τρώει μόνος του επειδή ντρέπεται για το πόσο πολύ τρώει, συμπεριφορές που τον κάνουν να αισθάνεται αηδία με τον εαυτό του, κατάθλιψη ή πολλές ενοχές μετά το επεισόδιο (American Psychiatric Association 2013).

Η Θεραπεία για την Οριακή Διαταραχή Προσωπικότητας

Η πλειοψηφία των ατόμων με Οριακή Διαταραχή Προσωπικότητας (ΟΔΠ) αναζητούν βοήθεια κυρίως στα εξωτερικά ιατρεία ψυχιατρικής κλινικής ή μέσω συμβουλευτικής με κάποιο επαγγελματία ψυχικής υγείας ενώ το ποσοστό που λαμβάνει θεραπεία/συμβουλευτική κατά τη διάρκεια της ζωής ανέρχεται στο 74.9% (Tomko et al. 2014).

Η κύρια θεραπαεία που εφαρμόζεται για την Οριακή Διαταραχή Προσωπικότητας (ΟΔΠ) είναι η ψυχοθεραπεία ενώ η χορήγηση φαρμάκων δεν φαίνεται να είναι απαοτελεσματική για τα βασικά συμπτώματα της διαταραχής (Bohus et al. 2021; Storebø et al. 2020).

Υπάρχει ένα ευρύ φάσμα ψυχοθεραπειών για την ΟΔΠ οι οποίες μπορεί να παρέχονται σε ατομική ή ομαδική μορφή ή σε συνδυασμό αυτών των δύο. Μεταξύ των ειδικών ψυχολογικών παρεμβάσεων για άτομα που έχουν διαγνωστεί με ΟΔΠ, οι πιο συχνά χρησιμοποιούμενες είναι: η θεραπεία εστιασμένη στη μεταβίβαση (Transference-Focused Psychotherapy), η θεραπεία με βάση την εννόηση (Mentalisation-based Treatment), η διαλεκτική συμπεριφορική θεραπεία (ΔΣΘ, Dialectical Behaviour Therapy), η γνωσιακή αναλυτική θεραπεία (Cognitive Analytic Therapy), η θεραπεία σχημάτων (Schema-focused Therapy) και η εκπαίδευση συστημάτων για την συναισθηματική προβλεψιμότητα και την επίλυση προβλημάτων (STEPPS- System Training for Emotional Predictability and Problem Solving). Οι περισσότερες από αυτές έχουν σχεδιαστεί ως θεραπείες εξωτερικών ασθενών διάρκειας 6 έως 24 μηνών, με ατομικές συνεδρίες μία ή δύο φορές την εβδομάδα ενώ ορισμένες περιλαμβάνουν επίσης πρόσθετες συνεδρίες ομαδικής θεραπείας, ενδονοσοκομειακή ή ημερήσια θεραπευτική κοινοτική θεραπεία και ψυχοεκπαίδευση (Storebø et al., 2020).

Η Διαλεκτική Συμπεριφορική Θεραπεία (ΔΣΘ), η θεραπεία με βάση την εννόηση, η θεραπεία εστιασμένη στη μεταβίβαση καθώς και η θεραπεία σχημάτων έχουν σχεδιαστεί ειδικά για άτομα που πάσχουν από ΟΔΠ («εξειδικευμένες ψυχοθεραπείες») και βασίζονται σε θεωρίες σχετικά με την αιτιολογία και τους παράγοντες διατήρησης της διαταραχής ενώ έχουν δημοσιευτεί λεπτομερή πρωτόκολλα για την εφαρμογή τους (Oud et al. 2018) . Και οι τέσσερις έχει βρεθεί πως μειώνουν την αυτοκτονικότητα και τον αυτοτραυματισμό, την κατάθλιψη, το άγχος καθώς και την ανάγκη νοσηλείας και χρήσης των επειγόντων περιστατικών από ασθενείς με ΟΔΠ (Clarkin et al. 2007; Cristea et al. 2017; Linehan et al. 1991, 2015; McMain et al. 2009; Oud et al. 2018; Storebø et al. 2020). Από τις εξειδικευμένες ψυχοθεραπείες οι πιο εντατικά μελετημένες είναι η ΔΣΘ και η θεραπεία με βάση την εννόηση (Bohus et al. 2021; Storebø et al. 2020). Αυτές οι δύο θεραπείες δεν έχουν ακόμη συγκριθεί μεταξύ τους σε τυχαιοποιημένες μελέτες, αλλά από μια μη τυχαιοποιημένη σύγκριση 90 ασθενών με ΟΔΠ που έλαβαν είτε ΔΣΘ είτε θεραπεία με βάση την εννόηση βρέθηκε πιο γρήγορη μείωση των αυτοτραυματικών συμπεριφορών και βελτίωση της συναισθηματικής ρύθμισης στους ασθενείς που έλαβαν ΔΣΘ, γεγονός που θα πρέπει να επαληθευτεί σε επόμενες μελέτες (Barnicot and Crawford 2019).

Όσον αφορά τους εφήβους με ΟΔΠ έχουν εφαρμοστεί διάφορες παρεμβάσεις όπως γνωσιακή αναλυτική θεραπεία, εκπαίδευση στη ρύθμιση των συναισθημάτων, θεραπεία με βάση την εννόηση, ΔΣΘ και θεραπεία εστιασμένη στη μεταβίβαση (Chanen et al. 2020; Kaess et al. 2014). Από τις εξειδικευμένες ψυχοθεραπείες η ΔΣΘ φαίνεται να είναι αποτελεσματική παρέμβαση για τη μείωση του αυτοτραυματισμού, του αυτοκτονικού ιδεασμού και της κατάθλιψης σε έφηβους με ΟΔΠ (Fleischhaker et al. 2011; McCauley et al. 2018; Mehlum et al. 2014, 2016; Rathus and Miller 2002), ενώ η θεραπεία με βάση την εννόηση έχει δώσει μεικτά αποτελέσματα (Beck et al. 2020; Rossouw and Fonagy 2012).

Οι 4 Τομείς Ψυχοπαθολογίας όπου περιλαμβάνονται τα Κριτήρια για την Οριακή Διαταραχή Προσωπικότητας

Τα κριτήρια αυτά οργανώθηκαν από τους Lieb et al., 2004 σε τέσσερις τομείς ψυχοπαθολογίας καθώς οι ασθενείς που εκδηλώνουν συμπτώματα και στους τέσσερις τομείς ταυτόχρονα μπορούν να διακριθούν επιτυχώς από εκείνους με άλλες μορφές διαταραχής προσωπικότητας.

Ο πρώτος τομέας είναι η διαταραχή του συναισθήματος. Οι ασθενείς με Οριακή Διαταραχή Προσωπικότητας (ΟΔΠ) εμφανίζουν μια σειρά από έντονα δυσφορικά συναισθήματα όπως οργή, της λύπη, της ντροπή, πανικό, τρόμο και χρόνια συναισθήματα κενού και μοναξιάς. Τα άτομα αυτά μπορούν να διακριθούν από άλλες ομάδες από το συνολικό βαθμό του πολύπλευρου συναισθηματικού τους πόνου. Μια άλλη πτυχή της συναισθηματικής τους διαταραχής είναι η τεράστια αντιδραστικότητα της διάθεσης. Οι ασθενείς συχνά μετακινούνται από μια αντιδραστική κατάσταση διάθεσης σε μια άλλη, με μεγάλη ταχύτητα, βιώνοντας αρκετές δυσφορικές καταστάσεις και περιόδους ευθυμίας κατά τη διάρκεια μιας ημέρας.

Ο δεύτερος τομέας είναι η διαταραγμένη νόηση. Οι ασθενείς εμφανίζουν τρία επίπεδα συμπτωματολογίας: α) ανησυχητικά αλλά μη ψυχωτικά προβλήματα, όπως υπερεκτιμημένες ιδέες ότι είναι κακοί, εμπειρίες αποστασιοποίησης και μη παραληρητικές υποψίες και ιδέες αναφοράς, β) ψευδώς ψυχωτικά ή ψυχωτικά συμπτώματα – δηλαδή παροδικές, περιγραφικές και κάπως βασισμένες στην πραγματικότητα παραισθήσεις και ψευδαισθήσεις- και γ) αληθινές παραισθήσεις και ψευδαισθήσεις που συμβαίνει κυρίως στο πλαίσιο της ψυχωσικής κατάθλιψης. Η σοβαρή διαταραχή της ταυτότητας θεωρείται ότι ανήκει στη γνωσιακή σφαίρα, επειδή βασίζεται σε μια σειρά από λανθασμένες πεποιθήσεις – π.χ. κάποιος είναι καλός τη μια στιγμή και κακός την επόμενη.

Ο τρίτος τομέας είναι η παρορμητικότητα η οποία διακρίνεται στην σκόπιμη σωματική αυτοκαταστροφική παρορμητικότητα (αυτό-ακρωτηριασμός, αυτοκτονική επικοινωνία, απόπειρες αυτοκτονίες) και στις γενικότερες μορφές παρορμητικότητας (κατάχρηση ουσιών, διαταραγμένη διατροφή, αλόγιστες δαπάνες, απερίσκεπτη οδήγηση).

Τέλος, ο τέταρτος τομέας περιλαμβάνει τις έντονες ασταθείς διαπροσωπικές σχέσεις, οι οποίες χαρακτηρίζονται από δύο ξεχωριστούς αλλά αλληλένδετους τύπους προβλημάτων. Το πρώτο είναι ο βαθύς φόβος της εγκατάλειψης, ο οποίος τείνει να εκδηλώνεται με απελπισμένες προσπάθειες να αποφύγει κανείς να μείνει μόνος του (π.χ. να καλεί επανειλημμένα ανθρώπους στο τηλέφωνο ή να προσκολλάται σωματικά σε αυτούς). Το δεύτερο είναι μια ταραχώδης ποιότητα στις στενές σχέσεις, οι οποίες χαρακτηρίζονται από συχνούς καβγάδες, επανειλημμένους χωρισμούς και εξάρτηση από μια σειρά δυσπροσαρμοστικών στρατηγικών που μπορούν τόσο να θυμώσουν όσο και να τρομάξουν τους άλλους (π.χ. εξαιρετικά συναισθηματικές ή απρόβλεπτες αντιδράσεις) (Lieb et al. 2004).

Πόσο συχνά λέμε το Μπράβο και το Ευχαριστώ στον Διπλανό;

Είναι μία από αυτές τις (πολύ) ζεστές ημέρες του καλοκαιριού, μετράς αντίστροφα για τις καλοκαιρινές σου διακοπές και ταυτόχρονα χρειάζεται να μετακινηθείς με το μετρό ένα ακόμα πρωινό για να πας στη δουλειά σου. Είσαι από τους τυχερούς που εκτός από το ότι έχουν επιβιβασθεί σε συρμό με κλιματισμό , έχεις βρεί και θέση να καθίσεις επομένως βάζεις την αγαπημένη σου μουσική στα ακουστικά και παρατηρείς τους γύρω σου. Απέναντί σου ακριβώς κάθεται ένας φοιτητής ο οποίος διαβάζει τις σημειώσεις του με προσήλωση. Στην επόμενη στάση μπαίνει μία κυρία όχι πολύ μεγάλη σε ηλικία, και στέκεται ακριβώς πάνω από τον φοιτητή με έναν αέρα που φωνάζει από μακριά «σήκω να καθίσω!». Ο νεαρός με το που σηκώνει το κεφάλι του απευθείας της παραχωρεί τη θέση, κι εκείνη δίχως να χάσει στιγμή κάθεται στην πολυπόθητο «θρόνο». Και κάπου εκεί περίμενα να ακούσω τη μαγική λέξη «ευχαριστώ» (όπως μας είχαν μάθει όταν ήμασταν παιδιά), αλλά μάταια.

Σε εκείνο το σημείο αναρωτήθηκα : άραγε πόσο συχνά θα πούμε στον διπλανό μας ένα απλό «ευχαριστώ» , ένα «μπράβο» ; Πόσο δύσκολο μας έχει γίνει πλέον το να είμαστε ευγενικοί από την ψυχή μας; Πόσο μας «στοιχίζει» η καλοσύνη προς τον συνάνθρωπό μας;

Είναι γεγονός πλέον πως οι άνθρωποι αναλαμβάνουμε αρκετά σπάνια την ευθύνη των πράξεων μας και ομολογουμένως μας είναι πολύ πιο εύκολο να ρίξουμε τις ευθύνες αλλού. Η οικονομική κρίση , η πανδημία και το πολιτικό σύστημα αρκούν σαν λόγοι για να δικαιολογήσουν όλο το φάσμα της ψυχοπαθολογίας ενός ανθρώπου και κυρίως να αποτελέσουν σημαντικό λόγο για την ανάρμοστη συμπεριφορά που έχει καθημερινά προς τον διπλανό. Στο λεωφορείο , στο μανάβικο , οπουδήποτε υπάρχει συνωστισμός και συνύπαρξη με άλλους ανθρώπους, οι άνθρωποι αυτοί φροντίζουν με κάθε τρόπο να μας υπενθυμίζουν πως όντας οι ίδιοι «υποχείρια» των καταστάσεων, όσο υπάρχουν «μαύρες εικόνες» στην ιστορία της χώρας τόσο κι εκείνοι θα συμμετέχουν σε αυτό συμπεριφερόμενοι στους άλλους όπως  συμπεριφέρεται το σύστημα σε εκείνους (είτε πολιτικό είτε οικογενειακό).Δεν φταίνε ποτέ εκείνοι και φροντίζουν με κάθε τρόπο να βρίσκουν δικαιολογίες έξω από εκείνους για τις δυσκολίες της ζωής που αποτελούν την αιτία της κατήφειας τους.

Εκτός όμως από την αποποίηση ευθυνών , η σύγχρονη εποχή μας έχει φέρει αντιμέτωπους και με ακόμα μία δυσκολία. Από πολύ νεαρή ηλικία αρχίζουμε και εξοικειωνόμαστε σε τέτοιο βαθμό με την διαδικτυακή κοινότητα και περνάμε τόσο χρόνο στις οθόνες που επί της ουσίας τα νέα παιδιά δεν μαθαίνουν ποτέ πως να συνυπάρχουν με τον διπλανό τους υπό κανονικές συνθήκες. Σε συνδυασμό με την αδιαφορία των μεγαλύτερων ως προς την καλλιέργεια του στοιχείου της κοινωνικοποίησης στα παιδιά, τα ίδια θα κλείνονται όλο και πιο πολύ στον εαυτό τους και δεν θα έχουν ποτέ την ευκαιρία να καταλάβουν πόσο ωφέλιμο έιναι για τους ίδιους αλλά και για τον άλλο μία καλή κουβέντα. Βέβαια, και οι ενήλικες δεν πάμε πίσω. Είμαστε τόσο σκυμμένοι πάνω στα κινητά μας τις ώρες που δεν είμαστε απασχολημένοι που απορώ αν εκτός από τα like και τις αντιδράσεις ξέρουμε πως να κάνουμε κοπλιμέντο στον διπλανό από την ψυχή μας.

Σε αυτό το σημείο , είναι πολύ σημαντικό να ειπωθεί πως για να πεις αυθόρμητα τον καλό λόγο στον διπλανό σου, χρειάζεται πρώτα εσύ να είσαι μέσα σου «γεμάτος». Όσο είσαι κοντά στον αυθεντικό σου εαυτό και βρίσκεσαι σε επαφή με τον εσωτερικό σου κόσμο τόσο είσαι και σε επαφή με τον εξωτερικό κόσμο συνεπώς και η αγάπη που δίνεις στον εαυτό βγαίνει διπλή προς τα έξω. Όσο γεμίζεις τον εσωτερικό σου κόσμο με όλα αυτά τα όμορφα συναισθήματα, που ενδεχομένως να μην σου έδωσαν και ποτέ οι δικοί σου, τόσο ο κόσμος δεν θα αποτελεί απειλή αλλά προέκταση του εαυτού σου συνεπώς δεν θα σκέφτεσαι πριν πεις την καλή κουβέντα. Όσο συμπεριφέρεσαι στον πολύτιμο εαυτό με αυστηρότητα τόσο θα αντιμετωπίζεις και τον κόσμο με αυτό τον τρόπο. Να θυμάσαι πως με ότι θρέφεις την ψυχή σου με αυτό θα «ταίσεις» και τον διπλανό σου.

 

Η φθηνή ντοπαμίνη από τις οθόνες, η αποστασιοποίηση από την αυθεντικότητα μας και η ρίψη ευθυνών μόνιμα στους άλλους  δεν θα αφήσουν  ποτέ τα  περιθώρια για να απολαύσει κάποιος τα μικρά «διαμαντάκια» της καθημερινότητας. Αυτή η καλή κουβέντα περιμένοντας να παραλάβεις τον καφέ σου, το χαμόγελο στον διπλανό , η καλές κουβέντες και η έκφραση της αγάπης στους ανθρώπους μας θα αποτελούν πάντα το καλύτερο λίπασμα στον κήπο της ψυχής μας.

 

Συγγραφή: Ειρήνη Μπισιώτη

Απόφοιτος Εκπαιδευτικού Προγράμματος Αντλεριανής Προσέγγισης

Εικόνα Σώματος και Άγχος Μίμησης Διαδικτυακών Προτύπων

Κάνε εικόνα πως είναι κατακαλόκαιρο, έχεις λίγη ώρα που έχεις μπει στο σπίτι και επιτέλους αφήνεσαι στη δροσιά του σπιτιού σου και στην άνεση του καναπέ σου. Σε μία προσπάθεια να ξεχαστείς από τα προβλήματα της δουλειάς σου, ανοίγεις το κινητό να χαζέψεις λίγο με την σκέψη πως ίσως αυτό σε βοηθήσει. Πώς όμως να ξεχαστείς όταν η μία αψεγάδιαστη εικόνα σώματος στην παραλία διαδέχεται την άλλη σαν να άνοιξες κατάλογο περιοδικού;

Είναι ευρέως γνωστό πως ενώ τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης  δημιουργήθηκαν με απώτερο σκοπό την επικοινωνία , αποτελούν πλέον μία νέα πηγή άγχους καθώς όλο και πιο συχνά «βομβαρδιζόμαστε» με εικόνες αψεγάδιαστων σωμάτων οδηγώντας μας συχνά σε ένα αδιέξοδο σύγκρισης με τους άλλους , φυσικά με άνισους όρους. Χωρίς να το επεξεργαστούμε, συγκρίνουμε με μεγάλη ευκολία το σώμα μας με ψηφιακές εικόνες χωρίς να συνειδητοποιούμε πως απέχει πολύ η «τέλεια» εικόνα που βλέπουμε από την πραγματικότητα. Αυτομάτως, αισθανόμαστε μειονεκτικά με το σώμα μας και συχνά μπαίνουμε σε μία διαδικασία αυτο – τιμωρίας που δεν πετύχαμε να έχουμε το σώμα αυτό. Στην εξίσωση έρχονται να προστεθούν και όλα εκείνα τα «τσιτάτα» που γράφονται στο διαδίκτυο του τύπου : «σήκω από τον καναπέ – είσαι τεμπέλης που δεν γυμνάζεσαι κτλ κτλ» προσθέτοντας έτσι μία μεγάλη δόση ενοχής σε όλα τα παραπάνω. Για ποιο λόγο όμως μπαίνουμε με τόσο μεγάλη ευκολία στη διαδικασία να μιμηθούμε τα πρότυπα που περίτεχνα μας παρουσιάζονται στις οθόνες μας;

Η αλήθεια είναι πως η τεχνολογία παίζει πρωταγωνιστικό ρόλο στη ζωή μας σε σημείο όπου αρκετά συχνά δυσκολευόμαστε να διαχωρίσουμε την ψηφιακή «πραγματικότητα» από την πραγματική. Είναι αυτό το οποίο ονομάζουμε έλλειψη εκπαιδευτικής αντίστασης , σύμφωνα με την οποία δεν έχουμε εκπαιδευτεί στο να αντιλαμβανόμαστε πόσο τα κοινωνικά δίκτυα επηρεάζουν την αυτοεικόνα μας και τη ζωή μας. Έχουμε την ψευδαίσθηση πως ζούμε ενσυνείδητα ενώ επί της ουσίας ακολουθούμε τυφλά οτιδήποτε παρουσιαστεί χωρίς κάποιο φίλτρο.

Παράλληλα, η ανάγκη μας για αποδοχή και αναγνώριση από τον περίγυρο μας οδηγούν σε μία αέναη προσπάθεια να μιμούμαστε την ψηφιακή τελειότητα. Πιστεύουμε πως η τέλεια εικόνα μας θα προσελκύσει πλήθος ακολούθων και like ως σύμβολα επιβράβευσης της προσπάθειας μας να μιμηθούμε άλλους οι οποίοι έχουν πετύχει να έχουν το τέλειο προφίλ. Συχνά μάλιστα, παίρνουμε τόσο σοβαρά ένα like ή ένα follow που θεωρούμε πως αποτελούν κι ένδειξη ερωτικού ενδιαφέροντος και συνεπώς αν δούμε κάποιον που έχει like από άτομα που μας αρέσουν , προσπαθούμε να αντιγράψουμε πιστά το πρότυπο μήπως και τα καταφέρουμε κάποια στιγμή κι εμείς.

Αυτό το οποίο όμως μας «ξεφεύγει», είναι πως συχνά βάζουμε τη ζωή μας σε αναμονή μέχρι να μοιάσουμε πλήρως στα πρότυπά μας και να αποκτήσουμε όσα φανταζόμαστε πως έχουν. Βλέποντας τις χαρούμενες – αψεγάδιαστες εικόνες , έχουμε την ψευδαίσθηση πως μόλις αποκτήσουμε το τέλειο σώμα , την τέλεια αψεγάδιαστη επιδερμίδα κι ό,τι άλλο έχει κεντρίσει το ενδιαφέρον μας, τότε μόνο θα βελτιωθεί η ζωή μας. Ξαφνικά θα είμαστε ευτυχισμένοι, θα έχουμε αυτοπεποίθηση και τότε μόνο μας δίνεται το δικαίωμα να βγούμε αμέριμνοι στην παραλία και να προσελκύσουμε ακόμα και το άτομο που μας ενδιαφέρει. Ξεχνάμε όμως πως σταματάμε να ζούμε για το τώρα και ζούμε για το μέλλον. Λες και όλο αυτό το συναίσθημα ανασφάλειας που αισθανόμαστε θα εξαφανιστεί με ένα μαγικό ραβδί μόλις γίνουμε σαν τα πρότυπα που πιστεύουμε πως ζουν ευτυχισμένα.

Και κάπου εκεί αναρωτιέσαι: Πού βρίσκομαι σε σχέση με το παρόν;  Δεν έχω το δικαίωμα να φλερτάρω με το σώμα που έχω τώρα; Δεν έχω δικαίωμα να κάνω φίλους, να βγω, να πάω διακοπές, να φοράω ρούχα στο στυλ που μου αρέσει με το σώμα που έχω στην παρούσα κατάσταση; Mήπως δεν αγαπώ τον εαυτό μου ή μήπως είναι απλά σημάδια της εποχής;

Οι άνθρωποι όμως δεν είμαστε φτιαγμένοι για να ζούμε σε μία ψηφιακή πραγματικότητα και να «τρεφόμαστε» με φθηνή ντοπαμίνη. Είμαστε φτιαγμένοι για να ζούμε τη ζωή μας με βάση τον δικό μας γνώμονα και τους δικούς μας όρους. Δεν χρειάζεται να αποτελεί δείγμα αποδοχής ούτε κριτήριο ικανότητας η αψεγάδιαστη εικόνα μας και η εμφάνισή μας σύμφωνα με τα πρότυπα που βλέπουμε να κυριαρχούν τα οποία συχνά αποτελούν και προώθηση εμπορικών συμφερόντων.

Το σώμα μας είναι φτιαγμένο για να αποτελεί το μέσο που θα μας πάει στον προορισμό που εμείς επιθυμούμε κι αν δεν του βάλουμε τη σωστή βενζίνη (αγκαλιές, υγιεινή διατροφή, άσκηση , καλό ύπνο και φυσικά αποδοχή κι αγάπη) το πιο πιθανό είναι να «μείνει» σύντομα.

Ο καθένας μας επιλέγει ποιο καύσιμο είναι το ιδανικό για το δικό του όχημα. Δεν μετακινούνται άλλωστε όλα τα οχήματα με βενζίνη, κάποια χρειάζονται και πετρέλαιο.

Συγγραφή: Ειρήνη Μπισιώτη

Απόφοιτος Εκπαιδευτικού Προγράμματος Αντλεριανής Προσέγγισης

Αυθεντικότητα Εαυτού: Εσύ πόσο τολμάς να είσαι ο εαυτός σου?

Σύμφωνα με τον Carl Yung, ο άνθρωπος απαρτίζεται από τέσσερα αρχέτυπα: την περσόνα , την άνιμα τη σκιά και τον εαυτό. Η περσόνα (persona) είναι το πρόσωπο που παρουσιάζουμε στους άλλους, ένα προσωπείο, ένας ρόλος για να εντυπωσιάσουμε, για να είμαστε αποδεκτοί. Η άνιμα (anima) είναι η ψυχή, ο πραγματικός εαυτός μας- σύμφωνα με τον Yung , σε κάθε ανδρική ψυχή υπάρχει το γυναικείο κομμάτι (anima) και σε κάθε γυναικεία ψυχή ένα ανδρικό κομμάτι (animus). H σκιά θα λέγαμε πως αποτελεί τον «σκοτεινό» μας εαυτό – το κομμάτι εκείνο που δεν αποδεχόμαστε και τέλος ο εαυτός είναι ο απώτερος στόχος της προσωπικής μας ανάπτυξης.   Τι συμβαίνει όμως στην περίπτωση που η μάσκα- και γενικά η περσόνα – γίνεται ένα με το πρόσωπό μας και αρνούμαστε κατηγορηματικά να την αποχωριστούμε ακόμα κι όταν είμαστε μόνοι;

Δεν είναι λίγες οι φορές όπου στην προσπάθειά μας για να «κερδίσουμε» τον άνθρωπο που έχουμε απέναντί μας προσποιούμαστε έναν διαφορετικό ρόλο από αυτό που πραγματικά είμαστε και συχνά προσαρμοζόμαστε υπερβολικά στις προσδοκίες των άλλων με αποτέλεσμα να απομακρυνόμαστε όλο και πιο πολύ από τον πραγματικό μας εαυτό. Ο φόβος της μη αποδοχής από τον άλλο σε συνδυασμό με μία επικείμενη απόρριψη αποτελούν έναν σημαντικό λόγο για τον οποίο απομακρυνόμαστε όλο και πιο συχνά από τον αυθεντικό μας εαυτό. Στην προσπάθεια μας να μας αποδεχτεί ο κοινωνικός περίγυρος βάζουμε συχνά σε σίγαση την εσωτερική μας αυθεντική φωνή και υιοθετούμε αξίες, επιθυμίες (και ίσως συναισθήματα) τα οποία νομίζουμε πως είναι δικά μας ενώ επί της ουσίας ανήκουν στους πολύ σημαντικούς για εμάς άλλους. Η αποδοχή από τους άλλους αποτελεί το κίνητρό μας και τον πιο σημαντικό παράγοντα ο οποίος καθορίζει τις επιλογές μας στη ζωή.

Οποιοδήποτε ερέθισμα μας φέρνει κοντά στον αυθεντικό μας εαυτό και στην αποκάλυψη των «τρωτών» μας στοιχείων αποτελεί απειλή για την εικόνα μας και συνεπώς χρειάζεται να το καλύψουμε πίσω από τη μάσκα που φοράμε για να μην απογοητεύσουμε τους γύρω μας. Δεν είναι λίγες οι φορές όπου η οικογένεια αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο στη υιοθέτηση τέτοιου είδους συμπεριφορών. Από μικρές ηλικίες μαθαίνουμε να ζούμε υπό το πρίσμα των εξωτερικών προσδοκιών καθώς και των κοινωνικών πιέσεων που δεχόμαστε , υιοθετώντας τες σαν δικές μας επιλογές. Στην σκέψη και μόνο πως θα απογοητεύσουμε την οικογένειά μας, είμαστε ικανοί να αναβάλλουμε οποιαδήποτε κρυφή και πηγαία επιθυμία μας και να συνταχθούμε με τα «θέλω» και τα «πρέπει» που μας επιβάλλονται. Δυσκολευόμαστε να κατανοήσουμε τον σημαντικό μας εαυτό και να συνειδητοποιήσουμε τις πραγματικές μας επιθυμίες καθώς από πολύ μικρή ηλικία έχουμε μάθει να υιοθετούμε ρόλους και συμπεριφορές που εξυπηρετούν το οικογενειακό μας σύστημα κι όχι εμάς τους ίδιους. Πιστεύουμε πως εάν εναντιωθούμε στις εξωτερικές επιθυμίες των άλλων και ξεκινήσουμε να εκφράζουμε τις αυθεντικές μας σκέψεις κι επιθυμίες οι (σημαντικοί) άλλοι θα μας απορρίψουν και θα μείνουμε μόνοι. Είναι ο φόβος μας που μας οδηγεί επί της ουσίας κι όχι οι επιλογές μας.

Ποια είναι όμως εκείνα τα στοιχεία τα οποία μπορούν να συμβάλλουν στην καλλιέργεια της αυθεντικότητάς μας;

Αρχικά το πιο σημαντικό είναι να αντιληφθούμε πως όντως υπάρχει μέσα μας μία δυσκολία έκφρασης της αυθεντικότητας μας και να εξετάσουμε ποιοι παράγοντες συμβάλλουν στην υιοθέτηση μιας τέτοιας συμπεριφοράς. Στη συνέχεια, είναι πολύ σημαντική η κατανόηση του εαυτού- των σκέψεων , των συναισθημάτων καθώς και των αξιών που πηγάζουν από μέσα μας. Η ειλικρινής έκφραση του εαυτού χωρίς μάσκες και προσποιήσεις είναι εκείνη που θα μας οδηγήσει στη δημιουργία σχέσεων που είναι πιο ειλικρινείς κι αυθεντικές. Και το σημαντικότερο όλων, όσο εμείς αναλαμβάνουμε συνειδητά την ευθύνη για τις επιλογές και τις πράξεις μας, τόσο θα είμαστε πιο κοντά σε μία ζωή που είναι δική μας κι όχι κάποιου άλλου.

Συγγραφή: Ειρήνη Μπισιώτη 

Απόφοιτος Εκπαιδευτικού Προγράμματος Αντλεριανής Προσέγγισης

Γράμμα προς την Ανορεξία, Γράμμα προς Εμένα

Σκέφτομαι εδώ και ώρα πως να ξεκινήσω αυτό το γράμμα, ωστόσο δεν μπορώ να κάνω μια αρχή. Αισθάνομαι πως ήρθε η ώρα να μιλήσω τόσο στην ανορεξία, όσο και σε εμένα για το τι έγινε, ή έστω να μου θυμίσω.

Η ανορεξία ήρθε στην ζωή μου χωρίς να το καταλάβω. Στην αρχή αδιαφορούσα, μέχρι που οι σκέψεις που μου προκαλούσε άρχισαν να με βασανίζον. Με θυμάμαι να είμαι μέσα σε ένα συνεχές δίλημμα: «Να φάω ή να μην φάω;»

Μόλις έβλεπα φαγητό τρόμαζα, φοβόμουν!!! Με θυμάμαι να κλαίω και να βυθίζομαι όλο και πιο μέσα σε αυτό. Ήθελα να βγω. Το ήθελα πραγματικά. Ήθελα να γίνουν όλα όπως πριν. Ωστόσο, δεν πίστευα πως θα συμβεί. Είχα χάσει κάθε κίνητρο και κάθε όνειρο.

Θυμάμαι χαρακτηριστικά την ερώτηση της ψυχολόγου για το τι όνειρα είχα για το μέλλον. Στην ερώτηση αυτή δεν είχα καμία απάντηση. Απλά υπήρχα.

Ανορεξία! (μια λέξη που άργησα να ξεκινήσω να χρησιμοποιώ).

Με έκανες να χάσω τον εαυτό μου, να με πληγώσω και να μου κάνω κακό. Να στεναχωρήσω τους ανθρώπους μου, που με έβλεπαν να σβήνω. Ξέρω πως ένα κομμάτι σου θα παραμείνει μέσα μου, αλλά δίνω υπόσχεση στον εαυτό μου, πως η παρουσία σου στην ζωή μου δεν θα με επηρεάζει πια. Έχασα εξαιτίας σου χρόνο από την ζωή μου. Μου μαύρισες τις ημέρες μου, ένιωσα να με νικάς και μου δημιούργησες εικόνες που δεν πρόκειται να ξεχάσω ποτέ. Με έκανες να μην με αγαπώ και να μην με φροντίζω. Ξέρω πως σου έδωσα μεγάλη επιρροή πάνω μου.

Αν θα μπορούσα να μιλήσω στην ανορεκτική μου πλευρά θα της έλεγα να είναι δυνατή. Να μην τα παρατήσει, όσο και αν φοβάται πως αυτό θα συμβεί. Να πάει κόντρα στην σκέψη της και να πιστέψει στον εαυτό της. Δεν θα είναι εύκολο, αλλά θα τα καταφέρει. Το χρωστά στον εαυτό της και πρέπει να το κάνει. Κάθε φορά που αυτή η φωνή της μιλά, να ξέρει πως θέλει το κακό της και όσο την ακούει θα παραμένει μέσα της. Όσο και να δεν πιστεύει πως θα αλλάξει αυτή η κατάσταση, εκείνη να επιμένει μέχρι να έρθει η αλλαγή.

Μιλώντας όμως τώρα στην κοπέλα που τα κατάφερε, όσο και αν δεν πιστεύω την λέξη που μόλις έγραψα, θέλω να της πω, θέλω να μου πω ένα μεγάλο ευχαριστώ. Ένα ευχαριστώ που δεν τα παράτησα. Ένα ευχαριστώ που προσπάθησα να με σώσω. Ήταν δύσκολο, ήταν πολύ δύσκολο. Ωστόσο, εκείνη η ανορεκτική κοπέλα με έκανε περήφανη.

Τώρα είμαι εδώ, προσπαθώντας να διώξω ότι έχει μείνει μέσα μου από την ανορεξία, προσπαθώντας να είμαι υγιής και να με αγκαλιάσω. Φροντίζοντας και αγαπώντας με. Είμαι πιο δυνατή από όσο νομίζω και σίγουρα πιο δυνατή από την ανορεξία. Θα προσπαθώ πάντα να κάνω περήφανη εκείνη την ανορεκτική κοπέλα μέσα μου, που πίστευε πως δεν θα τα καταφέρει. Η ζωή είναι μπροστά και δεν έχω σκοπό να την χαλάσω για κανέναν και τίποτα.

Γιατί ένα like ή μια καρδιά είναι πιο εύκολα από το “Μου αρέσει αυτό που είπες. Συμφωνώ!”– Έκφραση μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.

Στη σημερινή εποχή, ειδικά μετά από την περίοδο της καραντίνας,
έχουμε συνηθίσει όλοι σε μία πιο «αυτοματοποιημένη»
καθημερινότητα. Ξυπνώντας , πριν καλά καλά ξεκινήσει η μέρα για
εμάς, ξεκινάει η ζωή μας στα κοινωνικά δίκτυα για να ολοκληρωθεί το
βράδυ όπου και θα κοιμηθούμε έχοντας στο χέρι μας το κινητό. Η
συνθήκη της καραντίνας θα λέγαμε πως συνέβαλε σημαντικά στην
υιοθέτηση αυτού του τρόπου ζωής καθώς για εκείνη την περίοδο η
επικοινωνία μέσα από τα σόσιαλ αποτελούσε μονόδρομο. Όμως,
σχεδόν μία πενταετία μετά , γιατί εξακολουθούμε να «πλησιάζουμε»
τους γύρω μας «περιφερειακά» και κυρίως μέσα από τα κοινωνικά
δίκτυα;

Κάνε εικόνα πως είναι Σάββατο βράδυ κι έχεις βγει με την παρέα σου
στο αγαπημένο σας στέκι. Γελάτε , χορεύετε περνάτε καλά και
ξαφνικά εμφανίζεται μπροστά σου ένα πρόσωπο που σου «κεντρίζει»
το ενδιαφέρον. Καταλαβαίνετε και οι δύο ενώ βρίσκεστε σε
απόσταση, πως υπάρχει θετικό κλίμα και από τις δύο πλευρές καθώς
τα χαμόγελα σας ξεχωρίζουν από μακριά. Σκέψεις περνάνε στο
μυαλό και των δύο, η μία μετά την άλλη: «θα μου μιλήσει άραγε;» «να
κάνω το βήμα να μιλήσω;» «μήπως με απορρίψει εάν κάνω το βήμα;»
. Και κάπου εκεί, η φωνούλα μέσα μας (η οποία τις περισσότερες
φορές είναι αποθαρρυντική) έχει ήδη πάρει την απόφαση για εμάς: η
προσέγγιση θα γίνει πίσω από την ασφάλεια της οθόνης του κινητού
μας. Θα αναζητήσουμε το άλλο πρόσωπο , ή κάποιοι ακόμα πιο
τολμηροί, θα ζητήσουν να μάθουν απευθείας τα σόσιαλ του άλλου
από τον ίδιο, και κάπως έτσι θα μεταφερθεί το παιχνίδι πίσω από την
ασφάλεια του πληκτρολογίου. Κι αναρωτιέμαι, ενώ οι περισσότεροι
έχουμε υπάρξει πρωταγωνιστές μιας παρόμοιας ιστορίας και έχουμε
εκφράσει ανοιχτά τη δυσαρέσκειά μας σε αυτή την προσέγγιση, τι
είναι αυτό το οποίο οδηγεί όλο και περισσότερο κόσμο στην
εκδήλωση ενδιαφέροντος μέσα από τα κοινωνικά δίκτυα;

Είναι πλέον ευρέως γνωστό πως τα κοινωνικά δίκτυα εκτός από το να
αποτελούν δίαυλο επικοινωνίας μεταξύ των ανθρώπων αποτελούν
και ένα μέσο υπερπροβολής μίας τέλειας καθημερινότητας των
ανθρώπων. Παρουσιάζονται όλα με ένα τόσο ιδανικά τέλειο τρόπο
που ακόμα και να μην θέλουμε να μπούμε στη διαδικασία σύγκρισης
με τους άλλους , ασυνείδητα το κάνουμε πολλές φορές.
Συγκρινόμαστε μάταια με ψεύτικες εικόνες για να βγούμε χαμένοι και
συνεπώς να αισθανόμαστε μειονεκτικά για τον εαυτό μας . Η χαμηλή
μας αυτοεκτίμηση δεν είναι ιδιαίτερα βοηθητική όταν θέλουμε να
προσεγγίσουμε ένα πρόσωπο που μας ενδιαφέρει κι έτσι λοιπόν
καταλήγουμε να κρυβόμαστε πίσω από βεβιασμένες αντιδράσεις και
καρδούλες.

Σαφώς και δεν γίνεται να αποποιηθούμε την ευθύνη μας και να
επιρρίψουμε κάθε είδος ευθύνης στα σόσιαλ και στους άλλους. Η
αλήθεια είναι πως ίσως κάπου βαθιά μέσα μας να έχουμε κάπως
βολευτεί και με αυτή την κατάσταση καθώς η επικοινωνία και το
φλερτ χρειάζεται να «βγούμε» προς τα έξω και να ξεπερνάμε τον
εαυτό μας-πράγμα το οποίο δυσκολεύει αρκετά τον εγκέφαλο μας ο
οποίος έχει μάθει να αισθάνεται ασφάλεια μόνο σε γνώριμες
καταστάσεις. Ειδικά κι αν έχουμε περάσει και ορισμένες δύσκολες
στιγμές , αποφεύγουμε να κάνουμε το βήμα και να ξεπεράσουμε τον
εαυτό μας και προτιμούμε να καθόμαστε τα βράδια πίσω από την
ασφάλεια του Netflix και της οθόνης του κινητού.
Το πιο σημαντικό από όλα είναι να κανονικοποιήσουμε την
ευαλωτότητα και τα συναισθήματά μας και να μην τα
δαιμονοποιούμε με την παραμικρή ευκαιρία. Άλλωστε η ομορφιά
κρύβεται στην ευαλωτότητα και όχι στην τελειότητα.

Συγγραφή: Ειρήνη – Μπισιώτη
Απόφοιτος Εκπαιδευτικού Προγράμματος Αντλεριανής Προσέγγισης