BLOG

Το κεντρικό χαρακτηριστικά ατόμων με εξαρτητική διαταραχή προσωπικότητας είναι η ισχυρή ανάγκη να γίνονται αντικείμενα φροντίδας των άλλων. Ο έντονος φόβος εγκατάλειψης από τους άλλους, τους οδηγεί να υιοθετούν υποτακτική συμπεριφορά απέναντι στις επιθυμίες και αγάγκες ή αιτήματα του περίγυρού τους, και κατά συνέπεια δυσκολεύονται να υποστηρίξουν τον εαυτό τους. Το έντονο άγχος της ενδεχόμενης απώλειας μία φιλίας ενδέχεται να τους κάνει ευάλωτους στην κακοποίηση και στη χειραγώγηση.  Αποφεύγουν τις συγκρούσεις και τις διαφωνίες   από το φόβο μη μείνουν μόνοι τους, καθώς το να είναι μόνοι είναι εξαιρετικά δύσκολο γι’ αυτούς και τους ενισχύει το αίσθημα αβοηθητότητας και ανημπόριας. Όταν μία εξαρτητική σχέση τέτοιου ατόμου τελειώνει, αμέσως αυτό αναζητά κάποια άλλη πηγή υποστήριξης.

Τα άτομα που χαρακτηρίζονται από τη δραματική διαταραχή προσωπικότητας πρέπει να πληρούν 5 από τα παρακάτω κριτήρια σύμφωνα με τα κριτήρια DSM-V:

1. Δεν νιώθουν άνετα σε καταστάσεις όπου δεν είναι το κέντρο της προσοχής
2. Η επαφή με τους άλλους συχνά χαρακτηρίζεται από ακατάλληλη σεξουαλικά σαγηνευτική ή προκλητική συμπεριφορά
3. Επιδεικνύουν ταχέως μεταβαλλόμενη και ρηχή έκφραση συναισθημάτων
4. Συστηματικά χρησιμοποιούν την εξωτερική εμφάνιση για να προσελκύσουν την προσοχή στον εαυτό τους
5. Ο τρόπος ομιλίας τους στερείται λεπτομερειών
6. Εμφανίζονται δραματικοί, θεατρικοί και με υπερβολική έκφραση συναισθημάτων
7. Επηρεάζονται εύκολα από άλλους ή τις περιστάσεις
8. Θεωρούν τις σχέσεις με τους άλλους περισσότερο στενές από ότι είναι στην πραγματικότητα

Τα άτομα με δραματική (υστερική) προσωπικότητα χαρακτηρίζονται από ένα πρότυπο υπερβολικά εκφραζόμενης συναισθηματικότητας και αναζήτησης της προσοχής. Επιδιώκουν με προκλητικό τρόπο την προσοχή και βιώνουν μια ζωή γεμάτη εντάσεις. Με τον πολύ εκφραστικό τρόπο που έχουν, κάνουν εύκολες αλλά πολλές φορές επιφανειακές σχέσεις Τα συναισθήματα τους μερικές φορές φαίνονται υπερβολικά και προσποιητά, για να αποσπάσουν τη συμπάθεια ή προσοχή (συχνά με ερωτικό ή σεξουαλικό περιεχόμενο) των άλλων. Έχουν την τάση να επιδεικνύουν σεξουαλικά προκλητική συμπεριφορά ή να δίνουν σεξουαλικό περιεχόμενο σε μη ερωτικές σχέσεις. Η σαγηνευτική τους συμπεριφορά συχνά συγκαλύπτει την επιθυμία τους για εξάρτηση και προστασία, καθώς δυσκολεύονται πολύ να είναι μόνοι. Μερικοί άνθρωποι με δραματική προσωπικότητα είναι επίσης υποχόνδριοι και υπερτονίζουν τα φυσικά τους προβλήματα για να αποσπάσουν την προσοχή που χρειάζονται.

Με ζωντάνια προσπαθούν να τραβήξουν την προσοχή πάνω τους και στην αρχή ο ενθουσιασμός τους, και η διάθεση τους για φλερτ γοητεύουν τους άλλους. Γρήγορα, όμως, οι ιδιότητες αυτές χάνουν τη σημασία τους, καθώς η απαίτηση τους για προσοχή είναι συνεχής, επίμονη και μπορεί να γίνεται κουραστική.

Η αποφευκτική διαταραχή προσωπικότητας χαρακτηρίζεται από έντονη κοινωνική αναστολή, αισθήματα ανεπάρκειας και υπερευαισθησία στην αρνητική αξιολόγηση. Οι άνθρωποι αυτοί φοβούνται ότι οι άλλοι θα τους κοροϊδέψουν, θα τους απορρίψουν ή θα τους επικρίνουν. Αυτό έχει ως επίπτωση στην καθημερινή τους λειτουργικότητα να δυσκολεύονται στην εγγύτητα των διαπροσωπικών τους σχέσεων ή στη συμμετοχή σε κοινωνικές περιστάσεις. Η ανάπτυξη των κοινωνικών τους δεξιοτήτων περιορίζεται, καθώς και του κοινωνικού τους περιγύρου. Ο τρόπος σκέψης τους έχει να κάνει με την ερμηνεία ότι δεν είναι αρκετά καλοί και ότι οι άλλοι δεν τους συμπαθούν. Αυτές οι σκέψεις δημιουργούν έντονο άγχος σε κοινωνικές καταστάσεις, και μαζί με το φόβο της γελοιοποίησης της κριτικής και της απόρριψης γίνονται αποφευκτικοί και διατηρούν χαμηλή αυτοπεποίηθηση.

Ο ασθενής με αυτή τη διαταραχή πρέπει να έχει τέσσερα ή περισσότερα από τα παρακάτω κριτήρια κατά DSM-V:

1. Το άτομο αποφεύγει επαγγελματικές δραστηριότητες που περιλαμβάνουν σημαντική διαπροσωπική επαφή, εξαιτίας φόβων κριτικής, αποδοκιμασίας ή απόρριψης
2. Είναι απρόθυμο να εμπλακεί με ανθρώπους εκτός αν είναι βέβαιο ότι θα γίνει αρεστό
3. Εμφανίζει περιορισμούς μέσα στις στενές σχέσεις εξαιτίας του φόβου μήπως ντροπιαστεί η γελοιοποιηθεί
4. Έχει υπερβολική ενασχόληση με το μήπως το κριτικάρουν ή το απορρίψουν στις κοινωνικές καταστάσεις
5. Είναι ανεσταλμένο σε νέες διαπροσωπικές καταστάσεις εξαιτίας αισθημάτων ανεπάρκειας
6. Θεωρεί τον εαυτό του κοινωνικά αδέξιο, προσωπικά μη ελκυστικό ή κατώτερο από τους άλλους
7. Είναι συνήθως απρόθυμο να διακινδυνέψει προσωπικά ή να εμπλακεί σε νέες δραστηριότητες, διότι αυτές μπορεί να αποδειχθεί ότι το φέρνουν σε δύσκολη θέση

Οι άνθρωποι με αντικοινωνική προσωπικότητα (παλαιότερες ονομασίες ψυχοπαθητική ή κοινωνιοπαθητική προσωπικότητα), δείχνουν προκλητική αδιαφορία για τα δικαιώματα και τα αισθήματα των άλλων και συχνά αυτό εκφράζεται ως έμμεση επιθετικότητα. Εκμεταλλεύονται και εξαπατούν τους άλλους για υλικό όφελος ή προσωπική ευχαρίστηση. Είναι χαρακτηριστικό ότι τέτοια άτομα εξωτερικεύουν την αντιπαλότητα τους παρορμητικά, ενώ μερικές φορές είναι εχθρικά ή βίαια χωρίς να υπολογίζουν τις συνέπειες. Παρά τα προβλήματα που δημιουργούν στους άλλους συνήθως δεν αισθάνονται τύψεις ή ενοχές. Συχνά παρουσιάζουν ροπή προς τον αλκοολισμό, τα ναρκωτικά, και τις φυλακίσεις. Λαμβάνουν μικρή υπευθυνότητα για τις πράξεις τους, ενώ συνήθως κατηγορούν τα «θύματά» τους για την πρόκληση των δικών τους δράσεων ή για το ότι τους αξίζει αυτό που τους συνέβη.

Τα άτομα με αντικοινωνική προσωπικότητα κατά κανόνα ζουν λιγότερο από το μέσο όρο, αλλά, εάν επιζήσουν, η κατάσταση τους έχει τάση βελτίωσης ή σταθεροποίησης με την πάροδο της ηλικίας.

Εμφανίζεται πιο συχνά στους άντρες (3%) από ότι στις γυναίκες (1%) και είναι πιο συχνή στις φτωχές αγροτικές περιοχές. Ως διαταραχή αρχίζει συνήθως πριν την ηλικία των 15 ετών.

Σύμφωνα με τα κριτήρια DSM-V για να διαγνωσθεί ένα άτομο με αντικοινωνική διαταραχή πρέπει να πληρεί τουλάχιστον τρία από τα παρακάτω κριτήρια:

1. Αδυναμία συμμόρφωσης με τις κοινωνικές σταθερές αναφορικά με τη σύννομη συμπεριφορά, όπως φαίνεται από επαναλαμβανόμενες πράξεις που αποτελούν αιτίες σύλληψης
2. Εξαπάτηση, όπως φαίνεται από επανειλημμένα ψέματα, χρήση πλαστών ονομάτων ή εξαπάτηση άλλων ατόμων για προσωπικό κέρδος ή ευχαρίστηση
3. Παρορμητικότητα ή αδυναμία να πραγματοποιεί σχέδια εκ των προτέρων
4. Ευερεθιστότητα και επιθετικότητα, όπως φαίνεται από την επανειλημμένη έκφραση επιθετικότητας και τους καυγάδες
5. Απερίσκεπτη περιφρόνηση της ασφάλειας του εαυτού ή των άλλων
6. Σταθερή ασυνέπεια, όπως φαίνεται από επανειλημμένη αδυναμία να διατηρήσει σταθερή εργασιακή συμπεριφορά ή να εκπληρώσει οικονομικές υποχρεώσεις
7. Έλλειψη τύψεων, όπως φαίνεται από το ότι το άτομο είναι αδιάφορο ή εκλογικεύει το ότι πλήγωσε, κακομεταχειρίστηκε ή έκλεψε από κάποιον άλλον

Τα άτομα που πάσχουν από Σχιζοειδή Διαταραχή Προσωπικότητας πρέπει να πληρούν τουλάχιστον τέσσερα ή περισσότερα από τα παρακάτω διαγνωστικά κριτήρια κατά DSM-V:

1. Δεν έχουν επιθυμία και δεν αντλούν ευχαρίστηση από στενές σχέσεις συμπεριλαμβανομένης και της οικογένειας.
2. Σχεδόν πάντα επιλέγουν μοναχικές δραστηριότητες που δεν απαιτούν τη συμμετοχή άλλων ατόμων.
3. Ενδιαφέρονται λίγο, αν όχι καθόλου, να έχουν σεξουαλικές εμπειρίες. Τις περισσότερες φορές τα άτομα αυτά μένουν ανύπαντρα.
4. Απολαμβάνουν πολύ λίγες έως καθόλου δραστηριότητες.
5. Στερούνται στενών ή έμπιστων φίλων εκτός από συγγενείς πρώτου βαθμού.
6. Παρουσιάζονται αδιάφορα στον έπαινο ή την κριτική των άλλων.
7. Δείχνουν συναισθηματική ψυχρότητα, είναι απόμακρα ή έχουν άμβλυνση του συναισθήματος.