BLOG

Τα αντικαταθλιπτικά φάρμακα χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία των οξέων καταθλιπτικών επεισοδίων, την πρόληψη υποτροπών και την απάλυνση των χρόνιων συμπτωμάτων της κατάθλιψης. Ο μηχανισμός δράσης τους βασίζεται στην ενδυνάμωση της δράσης της νορεπινεφρίνης και της σεροτονίνης του εγκεφάλου. Τα παλιότερα αντικαταθλιπτικά φάρμακα είναι τα τρικυκλικά, ενώ τα νεότερα συγκαταλέγονται στους εκλεκτικούς αναστολείς της επαναπρόσληψης σεροτονίνης.

Οι αναστολείς της μονοαμινοξειδάσης αποτελούν τη δεύτερη γραμμή επιλογής φαρμάκων για την αντιμετώπιση της κατάθλιψης, γιατί έχουν περισσότερες παρενέργειες από τα τρικυκλικά φάρμακα και τους εκλεκτικούς αναστολείς της επαναπρόσληψης σεροτονίνης. Χρησιμοποιούνται, ωστόσο, ως φαρμακευτική αγωγή και στις περιπτώσεις που η κατάθλιψη έχει άτυπη συμπτωματολογία.

Το λίθιο αποτελεί άλλη μια επιλογή φαρμακευτικής αγωγής, αλλά κυρίως σε περίπτωση μανίας, ή για την πρόληψη υποτροπών.

Τα ηρεμιστικά ή υπνωτικά φάρμακα ή οι βενζοδιαζεπίνες χρησιμοποιούνται επί ανησυχίας, άγχους, εκνευρισμού ή αϋπνίας. Ωστόσο, κάθε θεράπων γιατρός θα πρέπει να λαμβάνει υπόψιν τον κίνδυνο εθισμού ή τον κίνδυνο επιβάρυνσης της θλίψης ως παρενέργεια.

Τα αντιψυχωσικά ή τα νευροληπτικά φάρμακα επιλέγονται όταν η κατάθλιψη περιλαμβάνει και ψυχωσικά συμπτώματα όπως για παράδειγμα παραληρητικές ιδέες, σύγχυση, ή και υπερβολικό άγχος.

Τέλος, η επιλογή της ηλεκτροσμασμοδικής θεραπείας φαίνεται να ενδύκνειται σε περιπτώσεις που η συμπτωματολογία της κατάθλιψης είναι τόσο βαριά ώστε θεωρείται ότι η ζωή του ατόμου κινδυνεύει ή όταν η ταχεία ανάρρωση κρίνεται αναγκαία – για παράδειγμα έντονος κίνδυνος αυτοκτονικότητας ή καρδιαγγειακή νόσος.

Πένθος και Κατάθλιψη

Κάποια κλινικά σημεία που προσανατολίζουν προς την κατάθλιψη είναι η εμφάνιση συχνών ιδεών αυτοκτονίας, η γενικευμένη αυτομομφή (δηλαδή το άτομο να θεωρεί ότι είναι γενικά κακό και ανάξιο), η μη ανταπόκριση στην ενθάρρυνση από το κοινωνικό και οικογενειακό περιβάλλον και η διακοπή των κοινωνικών επαφών. Σε αυτή την περίπτωση τα συμπτώματα δεν υποχωρούν, αλλά αντιθέτως μπορεί να επιδεινώνονται και η θεραπεία με αντικαταθλιπτικά να είναι απαραίτητη.

Πώς αντιμετωπίζεται το πένθος;

Σε πολλές περιπτώσεις η αντιμετώπιση που προτιμάται για το πένθος είναι η ψυχοθεραπεία που έχει σα στόχο να βοηθήσει τον θεραπευόμενο να αναπτύξει εκείνες τις δεξιότητες με τις οποίες θα μπορέσει να αντιμετωπίσει την απώλεια. Μεταξύ των δεξιοτήτων που πρέπει να μαθευτούν στο θεραπευόμενο είναι η αποδοχή και η βίωση αισθημάτων σχετιζόμενων με το θάνατο, η προσαρμογή του ατόμου στην ταυτότητά του, η ανάπτυξη νέων σχέσεων, η συμμετοχή σε δραστηριότητες που επιβεβαιώνουν τη ζωή, η διατήρηση πρόσφορης προσκόλλησης στο θανόντα (όπως μέσω των αναμνήσεων) και η συνέχιση των αναπτυξιακών εργασιών. Οι παρεμβάσεις που αποσκοπούν στην αντιμετώπιση των σταδίων αυτών του πένθους είναι πολλές και μέχρι σήμερα – εκτός της ατομικής ψυχοθεραπείας που προειπώθηκε, περιλαμβάνουν τις εξής: ομάδες υποστήριξης, ομάδες αυτοβοήθειας, προσπάθειες στα σχολεία, θεραπεία οικογενειών, παιγνιοθεραπεία και θεραπεία της τέχνης. Αν, παρόλα αυτά, τα συμπτώματα είναι σοβαρά και δεν υποχωρούν τα αντικαταθλιπτικά φάρμακα είναι μια θεραπευτική επιλογή. Η διάρκεια της θεραπείας εξαρτάται από την ταχύτητα ανταπόκρισης του ασθενή και από την υποχώρηση των συμπτωμάτων.

Η θεραπεία του οξέος μανιακού επεισοδίου περιλαμβάνει κυρίως φαρμακοθεραπεία και τοποθέτηση ορίων στη μανιακή συμπεριφορά του ασθενή. Η νοσηλεία σε ένα τμήμα που κλειδώνει με ή όχι σωματική καθήλωση μπορεί να είναι απαραίτητη σε έντονη διέγερση του ασθενούς γιατί τον καθησυχάζει, μετά από επεξήγηση ότι ο λόγος της απομόνωσης δεν είναι η τιμωρία. Επίσης, τα αντιψυχωσικά μπορεί να ελαττώσουν αποτελεσματικά τον τρόμο, την επιθετικότητα, την παρανοϊκότητα και τη σύγχυση του ασθενή. Τέλος, πολλές εργασίες έχουν δείξει ότι το λίθιο είναι αποτελεσματικό κατά 70% περίπου στην πρόληψη τόσο των μανιακών, όσο και των καταθλιπτικών επεισοδίων της Διπολικής Διαταραχής. Παρ’ όλα αυτά, και σε ασθενείς σε θεραπεία συντήρησης με λίθιο υπάρχει πιθανότητα να συμβούν οξέα καταθλιπτικά (ή μανιακά) επεισόδια που απαιτούν αντικαταθλιπτική αγωγή επιπρόσθετα με τη χορήγηση λιθίου. Βέβαια, κατά τη χορήγηση των αντικαταθλιπτικών στη Διπολική Διαταραχή χρειάζεται προσεκτική παρακολούθηση γιατί μπορεί να προκαλέσουν μανία.

Όσον αφορά την ψυχοθεραπεία, η υποστηρικτική – διδακτική προσέγγιση είναι ιδιαίτερα σημαντική γιατί ουσιαστικά διασφαλίζει την αποτελεσματικότητα της φαρμακοθεραπείας και τη λειτουργικότητα του ασθενή. Επίσης, η αποκαλυπτική ψυχαναλυτική ψυχοθεραπεία είναι κατάλληλη για τα μεσοδιαστήματα των φάσεων, στις περιπτώσεις που ο χαρακτήρας του ασθενούς είναι συγκρουσιακός και παρεμποδίζεται η λειτουργικότητά του ή προδιαθέτει για υποτροπές. Γενικότερα, η θεραπευτική σχέση, η ψυχοθεραπεία και τελικά η ψυχοκοινωνική προσέγγιση, αποτελούν τη βάση από την οποία εξαρτάται η εξασφάλιση της συνέχισης της ποιότητας της ζωής του ασθενή.

Η Άνοιξη ήρθε και φαίνεται πως η συνήθης τάση του κόσμου είναι το κυνήγι της αλλαγής και της ανανέωσης. Ωστόσο, αυτή η συμπεριφορά ορισμένες φορές κινητοποιείται από τη «μόδα» της εποχής ενώ ξεχνάμε ότι οι σημαντικότερες αλλαγές προέρχονται από το εσωτερικό μας κίνητρο για ανανέωση. Ας δούμε λοιπόν 10 βήματα που ίσως μας φέρνουν πιο κοντά σε σταθερές συμπεριφορές αλλαγής.

1. Προσπάθεια να εκφράζει κανείς τα συναισθήματά του: είτε θετικά είτε δυσάρεστα, φαίνεται ότι οι άνθρωποι που καταφέρνουν να τα εκφράζουν νιώθουν καλύτερα ως προς τον αυτοσεβασμό τους και συναινούν στην ομαλότερη διαχείρισή των σχέσεών τους.
2. Χαμόγελο: Το χαμόγελο είναι μια ανθρώπινη έκφραση που μπορεί να «φορεθεί» ανεξαρτήτως εποχής, ωστόσο τώρα που η εποχή θεωρείται μεταβατική ίσως το έχουμε λίγο περισσότερο ανάγκη.
3. Προσθήκη άσκησης στην καθημερινότητα: επειδή το σίγουρο είναι ότι δεν είναι όλοι οι άνθρωποι αθλητικοί τύποι, στην περίπτωση της καθημερινής άσκησης μπορεί να εννοείται περπάτημα, αντικατάσταση του ασανσέρ με τις σκάλες, ή αντικατάσταση μιας κοντινής διαδρομής που θα την έκανε κανείς με αυτοκίνητο με τα πόδια.
4. Φροντίδα των σχέσεων: η επιδιόρθωση των σχέσεων, η επίδειξη ενδιαφέροντος και η επαφή με τα άτομα που μας ενδιαφέρουν είναι πολύ σημαντική για την φροντίδα της διάθεσής μας.
5. Αποφυγή της αναβλητικότητας: πολλές φορές υπάρχει η τάση αναβλητικότητας σε ό,τι μπορεί να ενοχλεί, να αγχώνει ή να φαντάζει πολύ δύσκολο, ωστόσο αυτή η συμπεριφορά φαίνεται να φέρνει τελικά τα εντελώς αντίθετα αποτελέσματα, δηλαδή την αύξηση όλων των δυσάρεστων που θα ήθελε κανείς να αποφύγει.
6. Φροντίδα της διατροφής: σε αυτή την περίπτωση φροντίδα σημαίνει κατανάλωση αρκετών μικρών γευμάτων μέσα στην ημέρα καθώς και νερού μιας και βοηθάει στην αποφυγή αφυδατώσεων.
7. Φροντίδα της ανάρρωσης: την άνοιξη τόσο οι αλλεργίες όσο και οι ιώσεις έχουν την τιμητική τους. Συνεπώς καλό είναι να λαμβάνουμε μέτρα πρόληψης αλλά και να δίνουμε στο σώμα μας τη δυνατότητα να ξεκουραστεί και να αναρρώσει.
8. Φροντίδα του ύπνου: με το μεγάλωμα της ημέρας πολλοί άνθρωποι έχουν την τάση να δραστηριοποιούνται με ολοένα και περισσότερα πράγματα, ωστόσο καλό θα είναι να μην ξεχνάει κανείς τον ύπνο με τις ευεργετικές του ιδιότητες.
9. Χρώμα στη ζωή μας: Αντιμετώπιση του «μουδιάσματος» της μεταβατικής εποχής με χρώμα στα ρούχα, στα σπίτια, στα αξεσουάρ, μιας και φαίνεται ότι τα ζωντανά χρώματα ευεργετούν την καλύτερη διάθεση.
10. Μια θετική δραστηριότητα την ημέρα: Το να κάνει κάποιος μια θετική δραστηριότητα για τον εαυτό του την ημέρα, αυξάνει την αίσθηση φροντίδας του εαυτού του και κατά συνέπεια της ψυχολογικής του διάθεσης.