BLOG

Δεκάδες άρθρα . Βελτιώστε τον τρόπο ζωής σας!

Η ΑΓΝΟΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΣΧΙΖΟΦΡΕΝΕΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΕΜΠΟΔΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ

Οι πληροφορίες που παρέχονται μέσω των μέσων μαζικής ενημέρωσης συχνά είναι ανακριβείς και προκαλούν λανθασμένες αντυπώσεις (π.χ. η ταινία “Ο σχιζοφρενής δολοφόνος με το πριόνι”), που δεν ανταποκρίνονται καθόλου στην πραγματικότητα.

ΣΧΙΖΟΦΡΕΝΕΙΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ:

  • Ο πάσχων άνθρωπος δεν έχει “διπλή ή διχασμένη” προσωπικότητα
  • Δεν είναι “τρελός”, “μουρλός”, “δαιμονισμένος”
  • Δεν είναι εγκληματίας ή βίαιος
  • Δεν είναι άρρωστος επειδή με αυτό τον τρόπο τιμωρείται για τις αμαρτίες του
  • Δεν ισχύει ότι δεν υπάρχει καμία θεραπεία για τη σχιζοφρένεια

ΣΧΙΖΟΦΡΕΝΕΙΑ ΕΙΝΑΙ:

  • Μια σοβαρή χρόνια αναπηρική νόσος με υφέσεις και εξάρσεις
  • Αφορά το 1%  του γενικού πληθυσμού ως προς την πιθανότητα παρουσίασής της
  • Έχει ίση σχεδόν κατανομή σε άντρες και γυναίκες
  • Η έναρξή της τοποθετείται κατά το τέλος της εφηβείας και κατά την αρχή της ενήλικης ζωής
  • Δεν υπάρχει βία – καθώς ρυθμίζεται με φαρμακευτική αγωγή
  • Η αιτία εμφάνισής της είναι πολυπαραγοντική
  • Η οικογένεια του πάσχοντος δεν ευθύνεται για την εμφάνιση της νόσου αλλά παίζει σημαντικό ρόλο στη μετέπειτα αντιμετώπισή της
  • Η λειτουργικότητα του ατόμου μπορεί να βελτιωθεί σε πολύ σημαντικό επίπεδο μέσω φαρμακοθεραπείας και έγκαιρης αλλαγής αυτής σε περιόδους υποτροπών

Σχιζοφρένεια – Ψυχοκοινωνική Αποκατάσταση

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (Π.Ο.Υ.) ως Ψυχοκοινωνική Αποκατάσταση ορίζεται η διαδικασία η οποία διευκολύνει τις ευκαιρίες έτσι ώστε τα άτομα με έκπτωση λειτουργικότητας, ανίκανα ή ανάπηρα λόγω ψυχικών διαταραχών, να επιτύχουν ένα όσο το δυνατό καλύτερο επίπεδο ανεξάρτητης λειτουργίας στην κοινότητα.

Πρόκειται δηλαδή για μια συνεχή διαδικασία μάθησης και εκπαίδευσης με στόχο να αντιμετωπίζεται ο ασθενής ως ισότιμο μέλος της κοινωνίας.

Στα πλαίσια της Ψυχοκοινωνικής Αποκατάστασης οι χρόνιοι πάσχοντες από σχιζοφρένεια μεταφέρονται από τις ψυχιατρικές κλινικές σε οικοτροφεία και ξενώνες όπου και διαμένουν. Ο στόχος των δομών αυτών είναι η αποασυλοποίηση, και αυτό επιτυγχάνεται με πολλούς τρόπους και παρεμβάσεις.

Συγκεκριμένα για την επιτυχή Ψυχοκοινωνική Αποκατάσταση χρειάζονται:

  • 24ωρη παρουσία νοσηλευτικού προσωπικού στα οικοτροφεία και τους ξενώνες (μονάδες ψυχοκοινωνικής αποκατάστασης)
  • Παρουσία ψυχιάτρου, ψυχολόγου, κοινωνικού λειτουργού, και συνεργασία με παθολόγο
  • Συνεχής και αέναη συνεργασία όλου του επιστημονικού προσωπικού τόσο εξατομικευμένη για κάθε ένοικο της δομής όσο και ομαδική για την οργάνωση της καθημερινότητας
  • Ψυχοεκπαιδευτικές παρεμβάσεις με στόχο την ενημέρωση και την εκπαίδευση σχετικά με τη χρόνια αυτή διαταραχή, τόσο για τους εργαζόμενους όσο και για τους ίδιους τους ασθενείς
  • Ομάδες συζήτησης με τους πάσχοντες, αποσκοπώντας στη σύνδεση με την πραγματικότητα, την ενημέρωση για την καθημερινότητα και την αύξηση της αίσθησης του ανήκειν σε μια οικογένεια
  • Ομάδες δημιουργικής απασχόλησης ώστε να ενισχύεται το αίσθημα της συνεργασίας και της αλληλεγγύης και του μοιράσματος εμπειριών
  • Οργάνωση και υλοποίηση ομαδικών και εξατομικευμένων εξόδων από τη δομή στα πλαίσια εκδρομών
  • Προσπάθειες ενίσχυσης της επαφής με συγγενείς
  • Ατομικές συζητήσεις με τους ασθενείς με στόχο την εκμάθηση δεξιοτήτων διαπροσωπικής συνενόησης αλλά και δεξιοτήτων αυτοφροντίδας
  • Συζητήσεις ατομικές για τις εμπειρίες των ασθενών και τις επιθυμίες τους με στόχο να αρθεί η μοναξιά που έχουν βιώσει ως έγκλειστοι στα ψυχιατρικά νοσοκομεία
  • Ατομικές συζητήσεις αποσκοπώντας στην απόκτηση της εναισθησίας των ασθενών, δηλαδή στη βοήθεια να καταλάβουν από ποια διαταραχή πάχουν, πώς λέγεται, ποια φάρμακα χρειάζεται να παίρνουν και γιατί, καθώς και το λόγο για τον οποίο βρίσκονται στο οικοτροφείο και όχι στο σπίτι τους
  • Ατομικές συζητήσεις με στόχο την αύξηση της αυτοαποτελεσματικότητας καθενός ενοίκου ξεχωριστά
  • Ρύθμιση και αλλαγή της φαρμακευτικής αγωγής οποτεδήποτε αυτό κρίνεται απαραίτητο
  • Παρακολούθηση των συμπτωμάτων κάθε ενοίκου με στόχο την πρόληψη υποτροπών
  • Επαφή με την κοινότητα, έξοδοι για καφέ καθημερινά με ή χωρίς τη συνοδεία προσωπικού
  • Ενημέρωση της κοινότητας για την καταπολέμηση του κοινωνικού στίγματος

Σχιζοφρένεια – Ολιστική Θεραπευτική Αντιμετώπιση

Για την ολοκληρωμένη θεραπευτική αντιμετώπιση της σχιζοφρένειας χρειάζεται να ληφθούν υπόψιν όλοι οι παρακάτω τομείς:

  • Φαρμακευτική αγωγή
  • Ατομική υποστηρικτική θεραπεία για τον κάθε πάσχοντα
  • Γνωσιακή και ψυχοκοινωνική θεραπεία
  • Ψυχοεκπαίδευση και υποστήριξη της οικογένειας που έχει ένα πάσχον μέλος
  • Κοινωνική υποστήριξη (ενημέρωση, άρση κοινωνικού στιγματισμού)
  • Διαχείριση περιστατικού (αναφορικά με την λειτουργικότητά του στην καθημερινότητα και τη σύνδεσή του με την πραγματικότητα)
  • Στέγαση (οικοτροφεία, ξενώνες, προστατευόμενα διαμερίσματα, ή και με συγγενείς αν υπάρχουν και διατίθενται να βοηθήσουν)
  • Οικονομική υποστήριξη (επιδόματα, συντάξεις)
  • Επαγγελματική υποστήριξη (εργαστήρια επαγγελματικής απασχόλησης)

 

Η Άγνοια για τη Σχιζοφρένεια: Κοινωνικός Στιγματισμός

Σχιζοφρένεια: Ένας επιστημονικός όρος που γεννά:

  • Φόβο του κοινωνικού στίγματος
  • Φόβο επιθετικής συμπεριφοράς
  • Μύθους σχετικά με την αρρώστια
  • Φόβο / Ντροπή αναζήτησης βοήθειας από κάποιον “ειδικό”

Κοινωνικός Στιγματισμός: Ανεπιθύμητη, δυσφημιστική ιδιότητα που στερεί από κάποιον το δικαίωμα της πλήρους κοινωνικής αποδοχής και τον αναγκάζει να προσπαθεί να κρύψει την αιτία που προκαλεί αυτή την αντιμετώπιση. Η διαδικασία του στιγματισμού ακολουθεί την εξής πορεία:

  1. Στερεότυπο: δημιουργία αρνητικής πεποίθησης για τον εαυτό
  2. Προκατάληψη: αποδοχή της πεποίθησης και αρνητική συναισθηματική αντίδραση
  3. Διάκριση: Προκατειλημμένη συμπεριφορά

Ο Εαυτός μου: Σαν αμμουδιά με βότσαλα

Με λένε Gray και από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου ένιωθα σαν αμμουδιά με βότσαλα. Ο κόσμος μου ήταν πάντα γεμάτος αμφιβολία και πιθανότητες. Εμμονές σαν το μπλε της θάλασσας και αρώματα γιασεμιού … γαλάζιου γιασεμιού. Μου έχουν πει πως όταν ερωτεύομαι χάνω τον εαυτό μου. Πως τα δίνω όλα στους άλλους … αλλά πώς να μην το κάνω … όταν όλα μέσα μου έχουν λίγη παραπάνω ένταση από αυτή των άλλων ανθρώπων … το άσπρο είναι έντονα λευκό και το μαύρο σκοτεινή άβυσσος. Μέχρι που σε βρήκα … εσένα … και για πρώτη φορά ευχαριστώ για το φόβο … μήπως φύγεις πριν από εμένα. Όπως και να έχει “ευχαριστώ”… Σ’ αγαπάω γιατίγεμίζεις την κάθε μου ημέρα … και όταν σε σκέφτομαι κάνω όνειρα … γεμάτα ήλιο … και ανθισμένα γιασεμιά!

Μπορεί κάποια μέρα να τελειώσουν όλα αυτά, αλλά εγώ πάντα θα θυμάμαι… Θα θυμάμαι τα μάτια σου… γιατί όταν τα κοίταξα είδα μέσα τους τον εαυτό μου πλήρη.

Για “εσένα” …

“Gray”

Όταν θελησα να ζήσω πιο ήρεμος

Ξεκίνησα να κάνω ψυχοθεραπεία έχοντας δει την πολύ θετική αλλαγή στην ψυχολογία της αδερφής μου. Εκείνη την περίοδο η δουλειά μου και κάποια οικογενειακά προβλήματα με άγχωναν ιδιαίτερα σε βαθμό που δεν τα αντιμετώπιζα έγκαιρα. Όλα αυτά συσσωρευτικά λειτούργησαν σαν ένας βραχνάς που άλλαζε συνολικά την ψυχολογία μου και κατ’ επέκταση τη συμπεριφορά μου με τους γύρω μου. Τότε δια της αποφυγής ήθελα και ήλπιζα ότι κάποια στιγμή όλα αυτά θα τελειώσουν από μόνα τους κι εγώ το μόνο που θα μπορούσα να κάνω εκείνη τη στιγμή θα ήταν να το περάσω όσο το δυνατόν πιο ανώδυνα καπνίζοντας χασίς και κάνοντας πράγματα που η απόλαυση θα μου έπαιρνε τη σκέψη μακριά από αυτά που με προβλημάτιζαν έστω και για λίγο.

Σε μια έκλαμψη αυτοπαρατήρησης σύγκρινα το πώς ήμουν πριν από κάποιους μήνες με το πώς είμαι τώρα, και αν αυτό το πράγμα συνεχιστεί πόσο εύκολο θα ήταν να ξεμπλέξω και να έχω μια φυσιολογική χαρούμενη ζωή. Αυτό με ώθησε να πεισμώσω φτάνοντας στο άλλο άκρο, δηλαδή κάνοντας καθημερινή γυμναστική, τρώγοντας πολύ υγιεινά, και εννοείται χωρίς χασίς. Το συναισθηματικό κενό όμως δεν καλυπτόταν, κάνοντάς με μερικές φορές επιθετικό και πολύ αυστηρό με τον εαυτό μου και με τους άλλους γύρω μου. Ένιωθα υπεράνθρωπος αλλά δεν με γέμιζε τίποτα σχεδόν, ίσως γιατί είχα ξεχάσει να περνάω καλά μέσα από μικρές χαρές στην καθημερινότητά μου.

Τότε προχώρησα στο επόμενο βήμα να ξεκινήσω ψυχοθεραπεία. Σιγά σιγά με υπομονή και δουλειά από μέρους μου, άρχισα να γνωρίζω καλύτερα τον εαυτό μου, να αυτοπαρατηρούμαι, να ελέγχω τα συναισθήματα και τη σκέψη μου, και να βρίσκω λύσεις. Επιπλέον συνειδητοποίησα ποια μικρά πράγματα μου δίνουν χαρά και ποια όχι. Άρχισα να εκτιμώ περισσότερο τον εαυτό μου και τη διαφορετικότητα των γύρω μου. Το άγχος μου καταλάγιασε και ο ύπνος μου έγινε φυσιολογικός γιατί νιώθω πιο σίγουρος για εμένα και πιο ευτυχισμένος. Έμαθα να αντιμετωπίζω ένα πρόβλημα εν τη γεννέση του επιλύοντάς το.

Αν είχα παρατηρήσει νωρίτερα τον εαυτό μου, ότι δεν περνάει καλά και δυσκολεύεται παρατεταμένα, θα είχα επισκεφθεί νωρίτερα την ψυχολόγο. Αλλά και πάλι, η μικρή οδύσσεια στην εύρεση του εαυτού μου σαν την Ιθάκη, με γέμισε εμπειρίες και γνώσεις που δύσκολα θα λησμονηθούν γιατί χαράχτηκαν στο μυαλό μου με τα πιο έντονα συναισθήματα που είχα νιώσει ποτέ έως τότε.

“Γιάννης”

Παθολογική Χαρτοπαιξία- Γενικά Κλινικά Χαρακτηριστικά

Η Παθολογική Χαρτοπαιξία ως διαταραχή υιοθέτησε τα κριτήρια της εξάρτησης ουσιών παρά το γεγονός ότι ο όρος εξάρτηση, ως διαγνωστικός όρος, δεν χρησιμοποιείται για συμπεριφορά, αλλά συνδέεται με τη χρήση ουσίας. Ο όρος στο διαγνωστικό σύστημα για τους ειδικούς ψυχικής υγείας DSM-IV (2004) αναφέρεται τόσο σε φυσική εξάρτηση (στερητικό σύνδρομο και ανοχή), όσο και σε ψυχολογική (επιθυμία και ενασχόληση).

Πρόκειται, λοιπόν, για επανειλημμένη αδυναμία ελέγχου της παρόρμησης του ατόμου. Αρχικά το παιχνίδι καρτών διενεργείται με κοινωνικά αποδεκτό τρόπο για μεγάλο χρονικό διάστημα.Η διαταραχή ξεκινά ξαφνικά με αφορμή ένα οξύ στρες ή μεγαλύτερη έκθεση του ατόμου σε αυτή τη διαδικασία. Συνδέεται με τη διαθεσιμότητα ευκαιριών για χαρτοπαιξία, νόμιμη ή παράνομη, συχνότερη σε χαμηλά κοινωνικοοικονομικά στρώματα, στους άστεγους και στους υπαλλήλους των καζίνο.

Τα παιχνίδια που επιλέγονται συχνότερα είναι όσα προσφέρουν άμεσο κέρδος, και ως προς τον επιπολασμό της διαταραχής, το ποσοστό αντιστοιχεί στο 1% του γενικού πληθυσμού, ενώ παράλληλα το 2%- 3% του πληθυσμού φαίνεται να αντιμετωπίζει λιγότερο σοβαρό αλλά εξίσου σημαντικό πρόβλημα. Τέλος, οι άντρες φαίνεται να είναι πιο ευπαθής ομάδα προς ανάπτυξη της διαταραχής, με περισσότερες πιθανότητες έναρξης εμφάνισης της διαταραχής κατά την εφηβική ηλικία, ενώ για τις γυναίκες η ηλικία έναρξης φαίνεται να αντιστοιχεί σε χρόνια μετά την ενηλικίωση.

Παθολογική Χαρτοπαιξία – Συνοσηρότητα με άλλες Διαταραχές

Η Παθολογική Χαρτοπαιξία πολύ συχνά εμφανίζεται στο άτομο σε συνδυασμό και με κάποια άλλη διαταραχή. Συγκεκριμένα, τα συνήθη ποσοστά συνοσηρότητας είναι τα ακόλουθα:

  • 25% – 63% πληρούν τα κριτήρια προβληματικής χρήσης ουσιών, κυρίως αλκοόλ
  • Συσχετίζεται σε αρκετά μεγάλο ποσοστό με κατάθλιψη, δυσθυμία και διπολική διαταραχή
  • 40% συνδέεται με απόπειρες αυτοκτονίας
  • 64% συσχετίζεται με χαρτοπαιξία που δεν πληρεί κριτήρια της διαταραχής, χωρίς να υπάρχουν στοιχεία αιτιολογικής σχέσης για τη διακύμανση από το ένα άλρο στο άλλο
  • Αντικοινωνική διαταραχή προσωπικότητας, τουλάχιστον σε όσους αναζητούν τελικά θεραπεία
  • Αυξημένα ποσοστά διαταραχής διάσπασης προσοχής και υπερκινητικότητας
  • Ελλιπή στοιχεία για συνοσηρότητα με διαταραχές άγχους, ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή, διαταραχές διατροφής, σεξουαλικές εξαρτήσεις.

Παθολογική Χαρτοπαιξία – Επίπτωση στο Άτομο

Οι επιπτώσεις που προκαλούνται στο άτομο από την εμπλοκή του με την παθολογική χαρτοπαιξία είναι οι ακόλουθες:

  • Αυξημένη συχνότητα σωματικών διαταραχών συνδεόμενων με στρες (όπως για παράδειγμα: υπέρταση, πεπτικό έλκος, ημικρανία)
  • Αυξημένη συχνότητα σωματικού πόνου
  • Δυσκολίες ύπνου
  • Μείωση κοινωνικών συναναστροφών
  • Αίσθημα ντροπής και ενοχής
  • Επιδείνωση της ποιότητας ζωής
  • Μεγαλύτερα ποσοστά χρήσης ακριβών εξετάσεων, νοσηλείας και εντατική
  • Συχνές οι απόπειρες αυτοκτονίας

Παθολογική Χαρτοπαιξία – Διαγνωστικά Κριτήρια

Η Παθολογική Χαρτοπαιξία χαρακτηρίζεται από την απώλεια ελέγχου, την εξαπάτηση σχετικά με την έκταση της ενασχόλησης, τη διάλυση της επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής, τις κλοπές και το κυνήγι των χαμένων (APA, 1994).

  1. Η επίμονη αυτή και δυσπροσαρμοστική συμπεριφορά απαρτίζεται από τουλάχιστον 5 από τα ακόλουθα διαγνωστικά κριτήρια:
    • Έντονη ενασχόληση με τη χαρτοπαιξία (για παράδειγμα ενασχόληση με το να ξαναβιώνει παλιές χαρτοπαικτικές εμπειρίες, να παρεμποδίζει ή να προγραμματίζει το επόμενο εγχείρημα ή να σκέφτεται τρόπους για ανεύρεση χρημάτων).
    • Ανάγκη του ατόμου να παίζει με συνεχώς αυξανόμενα χρηματικά ποσά προκειμένου να πετύζει την επιθυμητή συγκίνηση.
    • Επανειλημμένες ανεπιτυχείς προσπάθειες να ελέγξει, να ελαττώσει ή να διακόψει την χαρτοπαιξία.
    • Ανησυχία ή ευερεθιστότητα όταν επιχειρεί να ελαττώσει ή να διακόψει την χαρτοπαιξία.
    • Χρήση αυτής της συμπεριφοράς ως τρόπο για να ξεφύγει από τα προβλήματά του ή να ανακουφιστεί από μια δυσφορική διάθεση (για παράδειγμα συναισθήματα ανημπόριας, ενοχών, άγχους, κατάθλιψης).
    • Το άτομο αφού χάσει χρήματα σε κάποιο παιχνίδι, συχνά επιστρέφει μια άλλη μέρα για να ξανακερδίσει τα χαμένα (“κυνήγημα των χαμένων”).
    • Το άτομο λέει ψέματα στα μέλη της οικογένειάς του, στο θεραπευτή ή σε άλλους για να αποκρύψει την έκταση της εμπλοκής του στη χαρτοπαιξία.
    • Έχει κάνει παρανομίες, όπως πλαστογραφία, απάτη, κλοπή, ή κατάχρηση για να χρηματοδοτήσει την χαρτοπαιξία του.
    • Έχει βάλει σε κίνδυνο ή έχει χάσει μια σημαντική σχέση, εργασία ή εκπαιδευτική ευκαιρία ή ευκαιρία να κάνει καριέρα εξαιτίας της χαρτοπαιξίας.
    • Επαφίεται στους άλλους να του δώσουν χρήματα για να ανακουφίσει μια απελπιστική οικονομική κατάσταση που προκλήθηκε από την χαρτοπαιξία.
  2. Η συμπεριφορά της χαρτοπαιξίας δεν εξηγείται καλύτερα από Μανιακό Επεισόδιο.