Category: ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΕΦΗΒΩΝ

Οι γονείς μου δεν με καταλαβαίνουν

Είναι στη φύση των περισσότερων γονέων να βλέπουν το παιδί τους ως ξεχωριστό, μοναδικό, και σε ρόλο που επιλέγουν οι ίδιοι αντί του ίδιου του παιδιού. Αυτή η στάση – «φορώντας τα ροζ γυαλιά» – μπορεί να ενισχύει σε ορισμένες περιπτώσεις την αυτοεκτίμηση τόσο των ίδιων όσο και των παιδιών τους. Σε άλλες όμως περιπτώσεις μπορεί να προκαλέσει και εξαιρετική άρνηση που δεν βοηθά τελικά κανέναν, παρά ενισχύει το αίσθημα της οδύνης: οδύνη που δεν μπορώ να γίνω αυτό που οι γονείς μου επιθυμούν, οδύνη που δεν μπορώ να τους κάνω περήφανους, που τους απογοητεύω, οδύνη που το παιδί μου δεν τα κατάφερε όπως θα ήθελα ή θα περίμενα από εκείνο, οδύνη που δεν σέβεται τον κόπο μας και τα όνειρά μας.

Το λάθος – Η υπερπροστατευτικότητα: Το γεγονός δηλαδή ότι βλέπουν τα παιδιά τους όπως θα ήθελαν να δουν τον εαυτό τους να εξελίσσεται. Προβάλουν τις δικές τους επιθυμίες και φιλοδοξίες, Αυτές οι φιλοδοξίες δεν εκτείνονται μόνο βραχυπρόθεσμα αλλά και μακροπρόθεσμα. Θεωρούν δεδομένο ότι θα ακολουθήσουν τα παιδιά τους τη δική τους καριέρα ή το επάγγελμα που εκείνοι φιλοδοξούν, ότι θα κάνουν οικογένεια και φιλίες σύμφωνα με τα δικά τους πρότυπα.

Αποτέλεσμα? Ο εγκλωβισμός του εφήβου που ετοιμάζεται να γίνει ενήλικας στην παιδική του ηλικία. Συνέπειες? Η εσωτερίκευση των συναισθημάτων και των επιθυμιών σαν να πρόκειται για κάτι «κακό». Η διστακτικότητα του να αποκτήσει κανείς τη δική του ταυτότητα σε μια νεαρή ηλικία. Η θλίψη που με βάση την εσωτερίκευσή της μπορεί να οδηγήσει σε κατάθλιψη, αντιδραστική ή μη.

Τέλος, παρορμητικές αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές μπορούν επίσης να κάνουν την εμφάνισή τους, στα πλαίσια διαχείρισης της οδύνης και της άρνησης απέναντι στους στόχους που θέτουν οι γονείς για τα παιδιά τους αντί των ίδιων. Διαταραχές διατροφής, αλκοόλ, καταχρήσεις ουσιών, αυτοκτονικές ή παρααυτοκτονικές συμπεριφορές, επικίνδυνη οδήγηση, είναι μερικές από τις συμπεριφορές που μπορεί να υιοθετηθούν ανάλογα με την προσωπικότητα των παιδιών στα πλαίσια διαχείρισης των συναισθημάτων τους.

Προφανώς, από όλα τα παραπάνω ο στόχος δεν είναι να κατηγορηθούν οι γονείς. Ο στόχος είναι να υπάρχει επίγνωση ενός «μέτρου» στους στόχους και τις φιλοδοξίες που μπορεί να έχει κάποιος για κάποιον άλλο δικό του άνθρωπο. Η συμβουλευτική καλό είναι να εκτείνεται εντός κάποιων ειδικών πλαισίων. Στόχος είναι η εκμάθηση τόσο της αποδοχής της διαφορετικότητας, όσο και η ενεργητική ακρόαση των αναγκών και των επιθυμιών του κάθε ατόμου.

Κανείς δεν γεννήθηκε έχοντας γνώση από πριν για όλα. Όλοι μαθαίνουμε από τα λάθη μας. Εξελισσόμαστε και ωριμάζουμε μέσα από αυτά. Κι αυτή τη διαδικασία εκμάθησης της ζωής δεν πρέπει να την ξεχνάμε, ακόμα κι όταν πρόκειται για το ίδιο μας το παιδί. Ό,τι κι αν κάνουμε, όσο έλεγχο κι αν προσπαθήσουμε να επιβάλλουμε, δεν μπορούμε να προβλέψουμε το μέλλον απόλυτα.

Το μέλλον χτίζεται όπως ο καθένας αξιοποιεί τις ευκαιρίες που του δίνονται.

Η “Φυλακή” των Παιδιών – Σχολικός Εκφοβισμός (Bullying)

Σχολικός Εκφοβισμός: χαρακτηρίζεται από την επαναλαμβανόμενη σχολική βία – παρενόχληση κάποιου παιδιού το οποίο δυσκολεύεται να υπερασπιστεί τον εαυτό του. Η παρενόχληση αυτή μπορεί να πάρει διάφορες μορφές και να προέρχεται είτε από συμμαθητές, είτε από καθηγητές είτε από άτομα εκτός σχολείου που επισκέπτονται όμως το χώρο του.

Σωματική Βία (χτυπήματα, κλοτσιές, σπρωξίματα).

Σεξουαλική Παρενόχληση (ανεπιθύμητα αγγίγματα, εξαναγκασμός του παιδιού μέσω απειλών να συμμετέχει σε πράξεις ή καταστάσεις που δεν επιθυμεί, ταπείνωση, σχόλια για την ταυτότητα φύλου, βιασμός).

Οικονομική Εκμετάλλευση (κλοπή, καταστροφή προσωπικών αντικειμένων μέσω εκφοβισμού και απειλών).

Ψυχολογική Βία (κοροϊδία, ψέματα εις βάρος κάποιου, ψευδώνυμα επικριτικά, υποτίμηση, κοινωνικός στιγματισμός με ρασιστικά σχόλια, απειλές, εξύβριση, απομόνωση)
Εκφοβισμός μέσω του διαδικτύου (ψυχολογική κακοποίηση μέσω του διαδικτύου με σκοπό την πρόκληση κακού είτε σε ένα άτομο ξεχωριστά είτε σε ομάδα ατόμων: υβριστικά σχόλια, αποστολή άσεμνων εφαρμογών με προκλητικό περιεχόμενο, ηλεκτρονικές απειλές, ταπείνωση και εξευτελισμός με ποικίλα δημόσια σχόλια, δημοσιοποίηση προσωπικών στοιχείων και στιγμών της ζωής ενός ατόμου παρά τη δική του θέληση).

Επιπτώσεις στην ψυχική υγεία αυτών των παιδιών: τάση για απομόνωση, υψηλές πιθανότητες εμφάνισης κλινικής κατάθλιψης, υψηλό άγχος, κοινωνικός στιγματισμός, αίσθημα μοναξιάς, υψηλές πιθανότητες για κατάχρηση ναρκωτικών ουσιών ή αλκοόλ, παθητικότητα απέναντι σε προβληματικές καταστάσεις, μειωμένη αυτοεκτίμηση, αναζήτηση ταυτότητας εαυτού.