BLOG

Δεκάδες άρθρα . Βελτιώστε τον τρόπο ζωής σας!

Η Ανθρώπινη Καλοσύνη Και Η Ανθρώπινη Κακία

Ποικίλες μελέτες της ανθρώπινης συμπεριφοράς συγκλίνουν στο γεγονός ότι η ανθρώπινη συμπεριφορά είναι μαθημένη και εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από ποικίλους παράγοντες όπως η οικογένεια στην οποία μεγαλώνει το άτομο, οι γενετικές του καταβολές, η προσωπικότητά του όπως αυτή διαμορφώνεται στα πρώτα χρόνια της ζωής του, ο κοινωνικός του περίγυρος, καθώς και τα στρεσσογόνα γεγονότα που ενδέχεται να του συμβούν. 

Κατά αυτό τον τρόπο υπάρχουν αρκετοί άνθρωποι που χτίζουν σταδιακά την υγιή εικόνα του εαυτού τους, αποκτούν αυτοεκτίμηση και αυτοπεποίθηση, καθώς και βασικές αξίες στη ζωή τους όπως είναι ο σεβασμός. Αυτοί οι άνθρωποι τείνουν να έχουν περισσότερες θετικές σκέψεις τόσο για τους εαυτούς τους όσο και για τον περίγυρό τους, προβάλουν την καλοσύνη τους είτε με τα λόγια τους είτε με τις πράξεις τους, γίνονται δοτικοί, και προσπαθούν να νοηματοδοτούν τις συμπεριφορές που δεν τους αρέσουν χωρίς απαραίτητα αυτό να σημαίνει ότι δεν πληγώνονται. 

Κατά αντίθεση, υπάρχουν και οι άνθρωποι που στο λόγο τους και στη συμπεριφορά τους υπερέχει η υποτίμηση, η προσβολή, η επίκριση των άλλων. Αυτοί οι άνθρωποι τυγχάνει να έχουν χαμηλότερα επίπεδα αυτοεκτίμησης με αποτέλεσμα να έχουν την τάση να επιτίθενται κάθε φορά που απειλείται το “εγώ” τους. Συγκεκριμένα, προβάλλουν αυτά τα χαρακτηριστικά στο λόγο και στη συμπεριφορά τους, όχι απαραίτητα επειδή ο χαρακτήρας ενός συνομιλητή τους είναι εξίσου επιθετικά διακείμενος, αλλά κυρίως επειδή οι ίδιοι δεν νιώθουν όμορφα με τον εαυτό τους την εκάστοτε χρονική στιγμή. Σε αυτή την περίπτωση υπερέχει το συναίσθημα της ανασφάλειας το οποίο υποκινεί τη συμπεριφορά. Μερικές φορές είναι οι ίδιοι άνθρωποι που ζητούν ή αναμένουν με βεβαιότητα ανταλλάγματα όταν προβαίνουν σε πράξεις καλοσύνης.

Φυσικά, δεν διχοτομούνται όλοι οι άνθρωποι σε δύο κατηγορίες, αλλά και δεν υπάρχει κανένας που να μην έχει τις δικές του ανασφάλειες. Το ζητούμενο είναι ο τρόπος που ο καθένας μαθαίνει και προσπαθεί να διαχειρίζεται τα συναισθήματά του ώστε να καταφέρνει να “χτίζει” και το σύνολο της ζωής του αντιστοίχως όπως ο ίδιος επιθυμεί. Ο κάθε άνθρωπος έχει τη δύναμη να γνωρίσει τον εαυτό του. Έχει τη δύναμη να αντιληφθεί, να κατανοήσει και να προσπαθήσει να τροποποιήσει τις συμπεριφορές που δεν του αρέσουν στον εαυτό του. Η αρχή και το τέλος αυτού του συνεχούς είναι μια αέναος διαδικασία που ονομάζεται αυτοεπίγνωση. Πρόκειται για μια διαδικασία που κατακτιέται με ψυχικό κόπο, υπομονή, επιμονή και θεραπευτική βοήθεια για όσους πραγματικά δυσκολεύονται να κατανοήσουν ή να διαχειριστούν με εναλλακτικούς τρόπους ορισμένες βαθειά ριζωμένες μη αποτελεσματικές τους συμπεριφορές. 

Πηγή Εικόνας: pixabay.com

Ο Τρίτος Μήνας Της Ζωής Σου

Κι όμως είναι γεγονός! Ο τρίτος μήνας για τον οποίο διάφοροι γονείς αναφέρουν ότι γίνεται καλύτερη η καθημερινότητα με ένα βρέφος, έφτασε και για την μικρούλα της ζωής μας! 

Και ήρθαν τα παιχνίδια, και τα χαμόγελα! Άρχισες να κοιτάς τον καθρέφτη και να αναγνωρίζεις ότι υπάρχει ένα μωράκι εκεί μέσα, κι ας μην ήξερες ακόμη ότι βλέπει τον εαυτό σου. Άρχισες να παίζεις με κουδουνίστρες πολύχρωμες και να περιεργάζεσαι με το βλέμα και τα μικροσκοπικά χεράκια σου διάφορα πολύχρωμα παιχνίδια. Άρχισες να κάθεσαι λίγο περισσότερη ώρα στο ριλάξ ακούγοντας μουσική. Άρχισες να έχεις καλύτερη βλεμματική επαφή. Και ξεκίνησαν δειλά δειλά και οι βόλτες με το καρότσι, στην αρχή για μισή ώρα και σταδιακά για περισσότερη. 

Η πιπίλα άρχισε μετά από επιμονή να γίνεται βοηθητική για το νανούρισμα πριν τον ύπνο. Ακόμη πριν τον ύπνο συνέχισε να υπάρχει μια ρουτίνα: διάβασμα παραμυθιού με τη μαμά στο κρεβάτι με πολύχρωμες εικόνες που τραβούν την προσοχή, χαμηλός φωτισμός στο δωμάτιο όπου γινόταν το μπάνιο, φωτάκια στα διακοσμητικά στους τοίχους, μουσική για βρέφη και χλιαρό νεράκι. Μετά το μπάνιο ακολουθούσε χαλαρωτικό μασάζ καθώς και λίγες αγκαλίτσες χορευτικές. Και η ώρα για ύπνο φτάνει! Γαλατάκι, αγκαλίτσα στη θέση ηρεμίας κοντά στο στήθος της μαμάς ώστε το παιδάκι να ακούει την καρδιά της, νανουρίσματα και νάνι! Φυσικά ο τρίτος μήνας δεν πέρασε χωρίς κλάματα και γκρίνιες αλλά ούτε και χωρίς αϋπνίες. Ωστόσο τα ωράρια του ύπνου άρχισαν να βελτιώνονται ελαφρώς τη νύχτα, ενώ την ημέρα το μικρό αστεράκι έμενε σχεδόν όλη την ώρα ξύπνιο και ήθελε παιχνίδια. 

Η εξάντληση με τη χαρά εναλλάσσονται ταχύτατα και συχνότατα σε αυτούς τους πρώτους μήνες για τους νέους γονείς, αλλά πάντα υπερισχύει η χαρά όταν οι γονείς είναι συνειδητοποιημένοι για την επιθυμία τους να αποκτήσουν παιδί. Η επίγνωση της απόκτησης ενός νέου μέλους στην οικογένεια είναι απαραίτητη και άκρως σημαντική. Ένα π[αιδί δεν είναι παιχνίδι. Οι ισορροπίες της καθημερινότητας ανατρέπονται, οι συνήθειες αλλάζουν, το πρόγραμμα ζωής τροποποιείται, οι προτεραιότητες αναθεωρούνται, η σχέση του ζευγαριού τίθεται στις βάσεις του ώστε να λάβει προτεραιότητα η φροντίδα του παιδιού τουλάχιστον για τους πρώτους μήνες της ζωής του.

Το μάθημα που μου δίδαξε το παιδί μου αυτούς τους τρεις μήνες είναι το εξής: Αν επιθυμώ να βάλω ένα “πρόγραμμα” στην καθημερινότητά μου μαζί του είναι καλό να ακολουθώ μια ρουτίνα όσο αυτό είναι εφικτό. Αν επιθυμώ να μάθει κάποιες συμπεριφορές, όπως για παράδειγμα να κάθεται και λίγο μόνη της με τα παιχνίδια της, είναι καλό να επιμένω με προσπάθεια ξανά και ξανά και ξανά να κάθεται από λίγο το πρωί και το απόγευμα με τα παιχνίδια της μόνη της. Η συμπεριφορά βασίζεται στους κανόνες της μάθησης. Σίγουρα το κάθε παιδί έχει το χαρακτήρα του με βάση το γενετικό του υλικό, αλλά τα πρώτα έξι χρόνια της ζωής του είναι απόλυτα σημαντικά για τον χαρακτήρα που θα διαμορφώσει αργότερα. Ο κάθε γονιός έχει δικαίωμα να μεγαλώσει το παιδί του όπως επιθυμεί και όπως αντέχει ο ίδιος και όχι όπως θα του υποδείξει οποιοσδήποτε.

* Το κάθε παιδί είναι μοναδικό και το κάθε ζευγάρι γονέων φέρει μαζί του τη δική του ιστορία και τις δικές του δυνάμεις, φοβίες, ανησυχίες, ανασφάλειες και επιθυμίες. Η περιγραφή της ανάπτυξης ενός βρέφους δεν αποτελεί απαραίτητα παράδειγμα προς μίμηση για όλους τους νέους γονείς, παρά ένα παράδειγμα προς δύναμη, θάρρος, επιμονή και υπομονή! 

* Οι συμβουλές αναφέρονται σε μαμάδες που ήταν προετοιμασμένες συνειδητά ότι επιθυμούν να αποκτήσουν οικογένεια, και που η κατάσταση της ψυχικής ή της σωματικής τους υγείας τους επιτρέπει να προσπαθήσουν να υιοθετήσουν κάποιες εναλλακτικές συμπεριφορές προσέγγισης του παιδιού τους.

* Δεν αποτελώ την τέλεια μητέρα, καθώς αυτή δεν υπάρχει. Είναι σίγουρο όμως ότι κάνω και θα κάνω το καλύτερο που μπορώ με δεδομένες τις εκάστοτε συνθήκες της ζωής μου, προσπαθώντας να ισορροπώ ανάμεσα στις γνώσεις του επαγγλέματος αλλά και στο μητρικό ένστικτο και τις μητρικές ανάγκες και επιθυμίες. Και θα περιμένω… Θα περιμένω για τη σκληρή κριτική αξιολόγησης από το παιδί μου όταν εκείνο μεγαλώσει αρκετά και αποκτήσει εμπειρίες και κριτική σκέψη. 

Πηγή Εικόνας: pixabay.com

Ο Δεύτερος Μήνας της Ζωής σου

Ένα βρέφος είναι ένα βρέφος, μια μικρή νέα ζωούλα που έρχεται να γίνει πρωταγωνιστής σε μια οικογένεια, να ταράξει τις ισορροπίες της μέχρι αυτές να ξαναβρεθούν. Έρχεται και ενώνονται δύο προηγούμενα συστήματα οικογένειας – αυτή από την οποία προέρχεται η μητέρα και αυτή από την οποία προέρχεται ο πατέρας, σε μία νέα – αυτή που δημιούργησε και επιθυμεί να αναπτύξει το ίδιο το ζευγάρι. 

Ο δεύτερος μήνας της ζωής σου έφερε κωλικούς, και νεογνική ακμή. Έφερε κλάμα και συνέχιση της αϋπνίας. Έφερε ζεστές πετσέτες στην κοιλίτσα σου και αγκαλιές δέρμα με δέρμα με την κοιλιά της μαμάς ώστε να ηρεμείς για λίγο. Έφερε ανησυχίες αν αναπτύσσεσαι και μεγαλώνεις φυσιολογικά. Έφερε την ανάγκη να πιεις και γάλα πέραν του μητρικού. ΄Έφερε την αγωνία αν αυτό το γάλα σε καλύπτει. Έφερε συχνά το ερώτημα μήπως κάνω κάτι λάθος. Μα όλα αυτά ήταν φυσιολογικά, και ευγνωμονώ για τον παιδίατρό μας που ήταν εκεί να μας απαντά σε κάθε ερώτημα απλό ή σοβαρό. Ήταν φυσιολογικό ακόμα και το δικό μου κλάμα, καθώς οι ορμόνες έπαιζαν το τρενάκι του τρόμου και αυτό το παιχνίδι σε συνδυασμό με τη συνέχιση της αϋπνίας και τον παράλληλο αναγκαστικό εγκλεισμό λόγω της πανδημίας, και την αναγκαστική απουσία βοήθειας ή παρέας, έφερνε την πλήρη εξάντληση αρκετές φορές. Δεν υπήρχε χρόνος να μιλήσω στο τηλέφωνο, πάλευα να βρω ένα τρίλεπτο να κάνω ένα μπάνιο. Γιατί? Μα γιατί ήσουν ξύπνια σχεδόν όλη την ημέρα. Η ρουτίνα της καθημερινότητας επαναλαμβανόταν. Μα άρχισες να μας χαμογελάς! Και άρχισα να παρατηρώ ότι τα ακούς τα τραγουδάκια και αλλάζει η έκφρασή σου όταν σου τραγουδάω. Στα παραμυθάκια καθόσουν ακίνητη και ήρεμη, γι αυτό τα διαβάζαμε λίγο πριν το βραδινό σου γεύμα. Και τα ακόμα καλύτερα νέα: άρχισα να σου δίνω παιχνιδάκια να κρατάς, ένα απαλό πολύχρωμο λαγουδάκι που έγινε ο πρώτος σου φίλος, κάποιες λούτρινες κουδουνίστρες που αγκάλιαζες χωρίς να ξέρεις τι είναι αλλά έδειχνες να σου αρέσει ο ήχος τους, και άρχισες να αντιλαμβάνεσαι την αφή, την υφή, τα χρώματα. Και επέμεινα με το ριλάξ, στο οποίο άρχισες να κάθεσαι με μουσική για δέκα λεπτά με ένα τέταρτο. Κι επέμεινα και ως προς τον ύπνο καθώς ήδη είχες αρχίσει μέσα στη μέρα να μαθαίνεις να κάθεσαι για λίγο στην αγκαλιά μου και μετά να σε παίρνει ο ύπνος στο λίκνο σου ή στον καναπέ όταν ερχόταν εκείνη η ώρα. Ένιωθα περήφανη που μέσα από την εξάντληση έβλεπα μικρούς μικρούς στόχους να αρχίζουμε να τους κατακτάμε. 

Στο τέλος ο δεύτερος μήνας έφερε το πρώτο σου εμβόλιο! Πιστεύω ότι ο μπαμπάς σου έκλαψε περισσότερο από εσένα μέσα του! Εγώ σαν μαμά ευτυχώς υπήρξα πιο ψύχραιμη, παρόλο που δεν σημαίνει ότι θα είμαι πάντα έτσι. Άλλωστε κάποιος χρειαζόταν να μπορεί να σε ηρεμήσει, και να κρατήσει και αυτές τις ισορροπίες που όλοι αναζητούν. 

  • Η ευγνωμοσύνη την οποία αναφέρω σε αρκετά άρθρα απευθύνεται σε ανθρώπους ή καταστάσεις που δεν θεωρώ δεδομένες στη ζωή μας. Κανείς δεν είναι δεδομένα υποχρεωμένος να φέρεται ανθρώπινα, με ζεστασιά, με επιστημονικότητα, με ανθρωπιά. Όταν λοιπόν υπάρχουν τέτοιες “καλές” συγκυρίες στη ζωή μας είναι οφέλιμο να μην ξεχνάμε ότι δεν θα ήταν και δεδομένο ότι θα μας τύχαιναν. 
  • Οι αγκαλιές στα βρέφη δεν αποφεύγονται. Αντιθέτως χρειάζεται να είναι αμέτρητες! Ο λόγος που αναφέρονται κυρίως οι στιγμές που η αγκαλιά εναλάσσεται με την απομάκρυνση από αυτήν αφορά κάποια στάδια εκμάθησης ορισμένων συμπεριφορών ανεξαρτησίας στα παιδιά. Όπως είναι φυσιολογικό, τέτοιου είδους διαδικασίες είναι εφαρμόσιμες μόνο εάν οι γονείς επιθυμούν να μεγαλώσουν με τέτοιο τρόπο τα παιδιά τους, και φυσικά εφόσον το επιτρέπουν τα ψυχικά τους αποθέματα.
  • Οι συμβουλές αναφέρονται σε μαμάδες που ήταν προετοιμασμένες συνειδητά ότι επιθυμούν να αποκτήσουν οικογένεια, και που η κατάσταση της ψυχικής ή της σωματικής τους υγείας τους επιτρέπει να προσπαθήσουν να υιοθετήσουν κάποιες εναλλακτικές συμπεριφορές προσέγγισης του παιδιού τους.

* Δεν αποτελώ την τέλεια μητέρα, καθώς αυτή δεν υπάρχει. Είναι σίγουρο όμως ότι κάνω και θα κάνω το καλύτερο που μπορώ με δεδομένες τις εκάστοτε συνθήκες της ζωής μου, προσπαθώντας να ισορροπώ ανάμεσα στις γνώσεις του επαγγλέματος αλλά και στο μητρικό ένστικτο και τις μητρικές ανάγκες και επιθυμίες. Και θα περιμένω… Θα περιμένω για τη σκληρή κριτική αξιολόγησης από το παιδί μου όταν εκείνο μεγαλώσει αρκετά και αποκτήσει εμπειρίες και κριτική σκέψη. 

Πηγή Εικόνας: pixabay.com

Και ο Μπαμπάς Έχει Ψυχή!

Η παρουσία του πατέρα καθώς και η ενεργητική συμμετοχή του τόσο προς τα παιδιά του από την πρώτη ημέρα της ζωής τους, όσο και προς τη γυναίκα του από την πρώτη στιγμή που και οι δύο γίνονται γονείς, είναι καθοριστικής σημασίας τόσο για την ψυχική υγεία του παιδιού όσο και για τις βάσεις της οικογένειάς του. Είναι πολύ ωφέλιμο ο κάθε μπαμπάς να νικήσει τους φόβους του ή οποιοδήποτε άλλο συναίσθημα μπορεί να τον εμποδίσει στην προσέγγιση του παιδιού του, και να μετατρέψει τη θέση του από θεατή σε συμπρωταγωνιστή μέσα στην οικογένεια.

Η βοήθειά του μπορεί να φανεί ανεκτίμητη, και είναι σίγουρο πως όσο κι αν κουραστεί και ταλαιπωρηθεί κι εκείνος, από το πρώτο λεπτό της ζωής του παιδιού μέχρι το μεγάλωμά του, στο τέλος θα νιώθει ευγνώμων που δεν έχασε καμία στιγμή της οικογένειάς του και που το παιδί του σταδιακά θα νιώθει την ίδια ασφάλεια μαζί του όπως και με τη μητέρα του. Είναι σημαντικό ότι ένας μπαμπάς μπορεί να κρατήσει τις ισορροπίες στην οικογένεια, να παίξει κι εκείνος με το παιδί ή τα παιδιά, να συζητήσει, να διαβάσει ένα παραμύθι, να πει ιστορίες από την εμπειρία του που θα βοηθήσουν το παιδί μεγαλώνοντας να τις κρατά στο νου του ως συμβουλές. Ένας μπαμπάς μπορεί να ταίσει, να βοηθήσει το παιδί στο μπάνιο, να τρέξει μαζί με το παιδί στις διάφορες δραστηριότητές του όταν αυτό μεγαλώσει. Να είναι εκεί συναισθηματικά για το παιδί του ώστε να το επιβραβεύει και να το παρακινεί να συνεχίζει να βάζει στόχους στη ζωή του, ενώ παράλληλα να του διδάσκει την επιδιόρθωση των ατυχιών ή των λαθών του.

Εξίσου σημαντικό ρόλο παίζει η σχέση του πατέρα με τη μητέρα και ο τρόπος που αυτή βιώνεται τόσο μπροστά στο παιδί όσο και κατ’ ίδίαν. Πάνω απ όλα, μέσω της κατά το δυνατόν αρμονικής συνύπαρξής του και ως ζευγάρι με τη μητέρα, ένας πατέρας μπορεί να δώσει στο παιδί και την αίσθηση της ομάδας στην οποία εκείνο ανήκει και είναι ασφαλές. Η οικογένεια είναι ένα σύστημα ανθρώπων που αλληλοεπηρεάζονται και για το λόγο αυτό αλληλοκαθορίζει τις σχέσεις μεταξύ τους, ενώ παράλληλα λειτουργεί και ως πρότυπο για την εξέλιξη των μετέπειτα σχέσεων του κάθε παιδιού. Οι γονείς που βρίσκονται σε συνεργασία, ισορροπία, και σχέση όπου εκφράζουν τα συναισθήματά τους, αποτελούν πρότυπο και επηρεάζουν έμμεσα τις συμπεριφορές που θα αναπτύξει το παιδί αργότερα στις κοινωνικές του σχέσεις.

Η συμβολή του πατέρα στην αυτοπεποίθηση του παιδιού και στην βοήθεια προς εκμάθηση της ανεξαρτησίας του, άρα κατά επέκταση προς την εκμάθηση της μετέπειτα ύπαρξής του στο κοινωνικό περιβάλλον, είναι αδιαμφισβήτητη και αρκετά μελετημένη επιστημονικά στα νεότερα χρόνια. 

Πηγή Εικόνας: pixabay.com

 

Το νεογέννητό μου κλαίει γοερά. Τι να κάνω?

Όταν το βρέφος κλαίει απαρηγόρητα και γοερά για τον οποιοδήποτε λόγο είναι καλό αρχικά να ελέγξουμε ότι δεν πεινάει, ότι δεν είναι βρεγμένη η πάνα του και θέλει άλλαγμα, ή ότι δεν νυστάζει. Παράλληλα, εφόσον η μαμά προσπαθεί να το ηρεμήσει , είναι πολύ ωφέλιμο να το πάρει στην αγκαλιά της και να παραμείνει ακίνητη αντί να αρχίσει να το ταρακουνάει και να το κάνει βόλτες μέσα στο σπίτι. Το ταρακούνημα και οι βόλτες λειτουργούν σαν ένας λάθος συναγερμός ότι υπάρχει κάποια απειλή. Και φυσικά υπάρχει! Το παιδί της μαμάς κλαίει! Ωστόσο, είναι θεμελιώδες να καταλάβει το παιδί ότι δεν πανικοβάλλεται κι εκείνη και να μην του προκαλέσει επιπλέον ένταση και περιττό άγχος ή ανασφάλειες. Εάν η μητέρα παραμείνει ήσυχη, τότε κι εκείνο θα ξανανιώσει ασφάλεια στην αγκαλιά της ακούγοντας την καρδιά της και θα ηρεμήσει. Αρκεί να έχει υπομονή για τα πρώτα τρία λεπτά το πολύ που θα κρατήσει το γοερό κλάμα. Αυτή η διαδικασία μπορεί να φαντάζει αδιανόητα δύσκολη προς εφαρμογή για “παλιές” μαμάδες, ή ακόμα και για ανθρώπους που πανικοβάλλονται εύκολα ή που είναι πιο νευρικοί, αλλά μια μαμά που έχει τη γνώση είναι πάντα δυνατή να το πετύχει! Αρκεί να το θέλει! Για να το καταλάβει κανείς καλύτερα, φανταστείτε να έχετε εσείς ως ενήλικοι τα νεύρα σας γιατί νυστάζετε αλλά δυσκολεύεστε να κοιμηθείτε και να έρθει κάποιος να σας ταρακουνάει για να χαλαρώσετε… Πώς θα νιώσετε? Πιο ήρεμοι αποκλείεται πάντως… Και κάπως έτσι αρχίζουν τα όρια… και το χτίσιμο της εμπιστοσύνης! Δίδεται τόση έμφαση στην αγκαλιά της μαμάς , όχι γιατί δεν μπορεί ένας μπαμπάς να κάνει το ίδιο, παρά γιατί στους πρώτους μήνες ζωής το βρέφος είναι σε απόλυτη εξάρτηση από την μητέρα του και την έχει απόλυτα και αποκλειστικά ανάγκη. Αναγνωρίζει ως πλήρως οικεία τη μυρωδιά και τη ζεστασιά της μαμάς του αφού μεγάλωσε μέσα στο σώμα της μαζί της. Κατά συνέπεια η μαμά είναι η απόλυτα σίγουρη επιλογή φροντιστή του παιδιού που μπορεί να του παρέχει αυτή την γαλήνη άμεσα.

*** Οι συμβουλές αναφέρονται σε μαμάδες που ήταν προετοιμασμένες συνειδητά ότι επιθυμούν να αποκτήσουν οικογένεια, και που η κατάσταση της ψυχικής ή της σωματικής τους υγείας τους επιτρέπει να προσπαθήσουν να υιοθετήσουν κάποιες εναλλακτικές συμπεριφορές προσέγγισης του παιδιού τους.

*** Δεν αποτελώ την τέλεια μητέρα, καθώς αυτή δεν υπάρχει. Είναι σίγουρο όμως ότι κάνω και θα κάνω το καλύτερο που μπορώ με δεδομένες τις εκάστοτε συνθήκες της ζωής μου, προσπαθώντας να ισορροπώ ανάμεσα στις γνώσεις του επαγγλέματος αλλά και στο μητρικό ένστικτο και τις μητρικές ανάγκες και επιθυμίες. Και θα περιμένω… Θα περιμένω για τη σκληρή κριτική αξιολόγησης από το παιδί μου όταν εκείνο μεγαλώσει αρκετά και αποκτήσει εμπειρίες και κριτική σκέψη. 

Πηγή Εικόνας: pixabay.com

Ο Πρώτος Μήνας της Ζωής Σου και Εμείς

Ημέρα Γέννησης: 

  • Φόβος για το άγνωστο 
  • Άγχος αν θα τα καταφέρω και αν θα είμαστε υγιείς εγώ και το μωρό μετά τη γέννα
  • Κοινωνική ντροπή που φοβάμαι τόσο εγώ “η πρώτη φορά μαμά”
  • Θυμός προς όσους μου λέγανε: “Μα καλά εσύ ολόκληρη ψυχολόγος γιατί φοβάσαι? Μην φοβάσαι, δεν είναι τίποτα, πες ότι έχεις ήδη γεννήσει…” (Δεν κατάλαβα ποτέ γιατί στο μυαλό των ανθρώπων η επαγγελματική μου ιδιότητα υπερέχει της ανθρώπινης ύπαρξής μου).
  • Τρόμος που ακούω γυναίκες να γεννούν απέναντι και να ουρλιάζουν
  • Πανικός που οι ώρες παιρνούν κι αυτή η μικρή εκεί μέσα νιώθει τόσο ασφαλής και ζεστή που σκέφτεται: “Πού να βγαίνω τώρα μαμά? Άσε με εδώ μέσα να είμαι στην ησυχία μου. Η ζωή εκεί έξω είναι δύσκολη. Νομίζεις δεν έχω ακούσει εγώ τόσο καιρό τα προβλήματα που μοιράζεται μαζί σου ο κόσμος?”

Και επιτέλους μετά από πολλές ώρες που φαίνονταν ατελείωτες ΗΡΘΕΣ!!!!!

Συγκίνηση! Χαρά!  Αγάπη! Ενθουσιασμός! Αγαλλίαση! Ηρεμία! Ανακούφιση! Ένα θαύμα στην αγκαλιά μου και δίπλα μας ο μπαμπάς σου! Ευτυχία! Αλλά και πόσο τεράστιο το αίσθημα ευθύνης! Ξαφνικά όλα γίνονται πιο σοβαρά από ο,τιδήποτε ήταν πριν! 

Στο μαιευτήριο: όλα γνωστά και όλα άγνωστα, πόνος, αλλά και πείσμα. Τρεις ημέρες υπομονής αλλά και πολλαπλών μαθημάτων για τη συνέχεια. Ειλικρινά ευγνωμονώ και θα ευγνωμονώ τόσο για τον γιατρό μου όσο και για τη μαία μου. Εσύ όμως δεν ησύχασες από το πρώτο δευτερόλεπτο. Καλώς ήρθες ενεργητικό, υπερκινητικό παιδί στη ζωή μας! Όλοι μας προετοίμασαν ότι θα χρειαστεί να έχουμε υπομονή και δύναμη γιατί γεννήθηκες με μεγάλα κέφια! Μα δεν κουράζεται ποτέ ένα βρέφος???

Στο σπίτι: Επιτέλους επιστρέψαμε στη φωλίτσα μας και στην ησυχία μας να βρούμε τους ρυθμούς μας! Μα ποια ησυχία? Και ποιους ρυθμούς? Μου έλεγαν ότι θα κουραστώ από την αυπνία όταν γεννηθείς. Κι έλεγα… εγώ? Που κοιμάμαι πέντε με έξι ώρες την ημέρα και όλη την υπόλοιπη ημέρα τρέχω σαν τον Βέγγο? Κι όμως… κανείς δεν μου είπε ότι αυτές οι πέντε ώρες δεν θα είναι ποτέ συνεχόμενες. ¨Οτι θα φτάσω να μην μπορώ να ορίσω το σώμα μου και κάποιες φορές θα φτάσω να δρω ρομποτικά και όχι συνειδητά. Διαλύεται ο οργανισμός… Νομίζω πρώτη φορά με ένιωσα έτσι και φοβήθηκα. Αλλά δεν φοβήθηκα ποτέ εσένα. Δεν φοβήθηκα να σε κρατάω, να μπορώ να σε κάνω μπάνιο, να προσπαθώ να σε ηρεμώ όταν έκλαιγες, να σε χαιδεύω για να καταλαβαίνεις τα όρια του σώματός σου, να σου κάνω massage για να χαλαρώνεις ενισχύοντας τη σχέση εμπιστοσύνης ανάμεσά μας, και φυσικά να σου τραγουδώ και να σου λέω παραμυθάκια από τώρα, κι ας μην τα καταλαβαίνεις ακόμα. Κι εσύ εκεί… να δοκιμάζεις διαρκώς την ψυχραιμία μου απέναντί σου… χωρίς να κοιμάσαι παρά μόνο οκτώ ώρες διάσπαρτες μέσα στην ημέρα. Και να κλαις ενώ σε θήλαζα πολλές φορές μέσα στην ημέρα και επί ώρα. Και ο οργανισμός μου να νιώθω ότι διαλύεται και δεν έχω τι να τον κάνω. Και να αναρωτιέμαι… είναι φυσιολογικά όλα αυτά? Και ο παιδίατρος να μας διαβεβαιώνει ότι – ευτυχώς – όλα αυτά είναι φυσιολογικά. 

Έπαιρνα δύναμη από την αγκαλιά μας. Κάθε φορά που έφτανα στην εξάντληση ή στα πρόθυρα κατάρρευσης προσπαθούσα να επαναφέρω το μυαλό μου στη θύμηση του πόσο ευγνωμονώ που σε έχω. Ένα μωρό δεν είναι τίποτα λιγότερο από ένα θαύμα και μια ευλογία. Και μετά από λίγες ημέρες βρήκαμε τρόπους να ησυχάζεις. Ηρεμούσες μόνο στην αγκαλιά μου όταν άκουγες την καρδιά μου και στη φωλίτσα που σου δημιουργούσε ο μπαμπάς σου με τα χέρια του όταν εγώ πια δεν άντεχα και ήθελα ένα διάλειμμα.

Μα γιατί να είναι τόσο δύσκολο να κοιμίσει κανείς ένα βρέφος? Όχι δεν είναι τόσο δύσκολο για όλα τα βρέφη. Απλά κάποια τυχαίνει να είναι περισσότερο δραστήρια και να κοιμούνται λιγότερο. Οι εφαρμογές στο διαδίκτυο με λευκούς ήχους ή και με χαλαρωτική μουσική για βρέφη βοήθησαν πολύ να κοιμόμαστε όλοι στο δωμάτιό μας,  σε αντικατάσταση του να μένει ο μπαμπάς σου όρθιος επί μία ώρα κρατώντας σε σε φωλίτσα κάτω από τον απορροφητήρα μέχρι να ηρεμήσεις. Ωστόσο επέμεινα γιατί ήταν σημαντικό για το μέλλον της σχέσης μας. Όταν κόντευες να φτάσεις τον ένα μήνα ζωής επέμεινα να σε αφήνω στο ριλάξ και να σου τραγουδάω έστω και για τα πέντε λεπτά που άντεχες. Επέμενα να σε ηρεμώ πρώτα στην αγκαλιά μου αλλά παράλληλα στη συνέχεια να προσπαθώ να αρχίσω να σε κοιμίζω απευθείας στο λίκνο ή στον καναπέ δίπλα μου την ημέρα. Φυσικά δεν σου άρεσε καθόλου ειδικά αυτό το κομμάτι του ύπνου. Έκλαιγες. Κι εγώ στεναχωριόμουν. Αλλά παράλληλα τα καταφέρναμε κάθε μέρα και πιο εύκολα. Και αγκαλίτσες και ανεξαρτησία. Και τρυφερότητα στην αγκαλιά μου αλλά και πολλά χάδια και φιλάκια όταν έμενες ξαπλωμένη. Ο στόχος ήταν να καταλάβεις ότι δεν σε εγκαταλείπω, είμαι εκεί κι είσαι ασφαλής μαζί μου, σε επιβραβεύω και σε στηρίζω, γιατί παράλληλα όσο κι αν είσαι το “αυτοκολλητάκι μου” στη ζωή μου, είμαστε και δύο διαφορετικοί άνθρωποι και σου δείχνω εμπιστοσύνη ότι μπορείς να κοιμηθείς και μόνη σου. Και θα είμαι εκεί δίπλα σου πάντα σαν άγρυπνος φρουρός! Κυριολεκτικά άγρυπνος θα ήθελα να σημειώσω σε αυτό το σημείο!!

Ο φόβος και το άγχος είναι συναισθήματα απόλυτα φυσιολογικά που κανείς δεν μπορεί να αποφύγει απέναντι σε ο,τιδήποτε πρωτόγνωρο. Όμως η συμπεριφορά χτίζεται με βάση τους κανόνες της μάθησης.  Κατά συνέπεια, η γνώση και η εμπειρία, αλλά και οι επιθυμητές συμπεριφορές προς το μεγάλωμα ενός βρέφους – μωρού – παιδιού, έρχονται μέσω της προσπάθειας και της επανάληψης ξανά και ξανά και ξανά!

 

*** Οι συμβουλές αναφέρονται σε μαμάδες που ήταν προετοιμασμένες συνειδητά ότι επιθυμούν να αποκτήσουν οικογένεια, και που η κατάσταση της ψυχικής ή της σωματικής τους υγείας τους επιτρέπει να προσπαθήσουν να υιοθετήσουν κάποιες εναλλακτικές συμπεριφορές προσέγγισης του παιδιού τους.

*** Δεν αποτελώ την τέλεια μητέρα, καθώς αυτή δεν υπάρχει. Είναι σίγουρο όμως ότι κάνω και θα κάνω το καλύτερο που μπορώ με δεδομένες τις εκάστοτε συνθήκες της ζωής μου, προσπαθώντας να ισορροπώ ανάμεσα στις γνώσεις του επαγγλέματος αλλά και στο μητρικό ένστικτο και τις μητρικές ανάγκες και επιθυμίες μου. Και θα περιμένω… Θα περιμένω για τη σκληρή κριτική αξιολόγησης από το παιδί μου όταν εκείνο μεγαλώσει αρκετά και αποκτήσει εμπειρίες και κριτική σκέψη.

Πηγή Εικόνας: pixabay.com

Βάλε χρώμα στη ζωή σου!!!

Υπάρχουν πάρα πολλοί λόγοι για να βάλουμε χρώμα στη ζωή μας με επίγνωση , ειδικά τη στιγμή που η πληροφόρηση γύρω μας στοιχίζεται αρκετά συχνά από αρνητικές ειδήσεις, αλλά και σε γενικότερο πλαίσιο  μιας και η καθημερινότητά μας επιτάσσει τη διαχείριση πολλαπλών προβλημάτων ή καταστάσεων τα οποία έχει κανείς την τάση να προσέχει. Σαν αποτέλεσμα του βιώματος των ποικίλων δυσκολιών, υπάρχει η φυσιολογική τάση να αυξάνονται τα αρνητικά συναισθήματα τα οποία απαιτούν διαχείριση και τα οποία έχει την ροπή ο άνθρωπος να προσέχει περισσότερο εφόσον τον απασχολούν. 

Η προσοχή διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στη διαδικασία της μάθησης. Παράλληλα όλοι τείνουμε να έχουμε επιλεκτική προσοχή, υπό την έννοια του τρόπου που επιλέγει κανείς να επεξεργαστεί τις πληροφορίες της πραγματικότητας. Πολλές φορές λοιπόν τείνουμε να προβαίνουμε σε μια γνωσιακή διαστρέβλωση, δηλαδή να εστιάζουμε σε μια φοβογόνο ή αρνητική πλευρά της πραγματικότητας, καθώς τη βιώνουμε σαν να μπορούμε να δούμε μόνο το ένα μέρος της, συνήθως το αρνητικό, και όχι ολόκληρη την ρεαλιστική πραγματικότητα.

Σίγουρα υπάρχουν πολλοί τρόποι να αντιμετωπίσει κανείς τέτοιου είδους γνωσιακές διαστρεβλώσεις, όπως για παράδειγμα να μάθει να κάνει αμφισβήτηση των σκέψεών του αλλά και παράλληλα να παρατηρεί περισσότερο τον εαυτό του. Η διαδικασία αυτή είθισται να διδάσκεται και να μαθαίνεται σε κάποιον μέσω της ψυχοθεραπείας. Επειδή όμως η ανάγκη να κάνουμε πιο όμορφη συνειδητά τη ζωή μας δεν είναι εφικτό για όλο τον κόσμο να χτισθεί μέσω της επιλογής της ψυχοθεραπείας, είναι καλό να σκέφτεται κανείς και άλλους πιο απλούς αλλά σημαντικούς τρόπους να αποδίδει έστω και μικρές χαρές στον εαυτό του.

Συγκεκριμένα, λοιπόν, το χρώμα στη ζωή κάποιου μπορεί να συνεισφέρει στη μείωση της τοξικότητας στην καθημερινότητα, στην αύξηση της φροντίδας για την ευεξία του, στην αύξηση των θετικών σκέψεων και των συναισθημάτων. Επίσης το χρώμα στη ζωή μας μπορεί να βοηθήσει την έναρξη ενός ταξιδιού με τη φαντασία στις αναμνήσεις κάποιου, σε εικόνες που έχει ζήσει. Όλα τα παραπάνω έχουν σαν στόχο τη μείωση αρνητικών συναισθημάτων που κατακλύζουν την καθημερινότητα, τη δημιουργία μιας αληθινά θετικής εικόνας ανάμεσα στα προβλήματα ώστε τα τελευταία κάπως να εξισορροπούνται, ή ακόμα και τη βελτίωση των δεξιοτήτων όλων μας μέσω της εκμάθησης χρήσης των αισθήσεων μας με επίγνωση.

Παρακάτω δίδονται μερικά απλά παραδείγματα με τρόπους που μπορεί να προσθέσει κανείς το χρώμα στη ζωή του, ενώ παράλληλα έχει την παρώθηση να μην τους παρατηρεί και να τους προσπερνά ως δεδομένους.

  • Βαφή κάποιου τοίχου σε υπνοδωμάτιο ή σε άλλο χώρο του σπιτιού με έντονο χρώμα της αρεσκείας κάποιου
  • Αλλαγή ρούχων ή εσωρούχων και γενικότερα αξεσουάρ που μπορούν να φτιάξουν τη διάθεση ακόμα και με μικρές εύκολες τροποποιήσεις που υπάρχουν ήδη στην ντουλάπα κάποιου
  • Φυτά που μαζεύει κανείς από τα δέντρα στο δρόμο ή που αγοράζει: μπορεί να τα τοποθετήσει κάποιος σε ένα βάζο και να απολαμβάνει τη μυρωδιά και το χρώμα τους
  • Κεράκια με χρώμα
  • Φωτογραφίες στους τοίχους: αναμνήσεις από ταξίδια, αστείες στιγμές με τους φίλους , όμορφες οικογενειακές στιγμές μπορούν να αλλάξουν τη διάθεση κάποιου όταν επιλέξει να τις διακοσμήσουμε σε θέση που θα τις βλέπουμε 
  • Εξώφυλλα αγαπημένων περιοδικών που μπορούν να δημιουργήσουν ένα συλλεκτικό άλμπουμ φωτογραφιών είτε εναλλακτικά διακοσμητικά καδράκια
  • Αλλαγή τραπεζομάντηλου, σουπλά ή σουβέρ: το χρώμα κοντά στα σκεύη μαγειρικής ή στο χώρο όπου τοποθετούνται μπορεί να βελτιώσει την αίσθηση της απόλαυσης συνδυαστικά ή μη με την παρατήρηση της γεύσης. Ωστόσο το χρώμα στο τραπέζι προσδίδει παράλληλα και απλά χρώμα στον χώρο του σπιτιού.
  • Η χρήση μιας κούπας για τον καφέ με χρώμα ή σχέδιο επιλογής
  • Οικιακά καθημερινά σκεύη με χρώμα που μπορεί να βρει κανείς πολύ φθηνά στο εμπόριο
  • Λουλούδια που διατηρούνται στο χρόνο
  • Ενασχόληση με την κηπουρική
  • Η χρήση ενός αναπτήρα με χρώμα ή χιουμοριστικό σχέδιο
  • Κουρτίνες ή σεντόνια ή πετσέτες με χρώμα
  • Βάψιμο γλαστρών σε διάφορα χρώματα

Το να προσθέσει κανείς χρώμα στη ζωή του σίγουρα δεν αποτελεί λύση στα προβλήματά του. Ο μοναδικός στόχος είναι να αρχίσει κάποιος να δίνει σημασία και σε πράγματα που δεν συνηθίζει αλλά και να προσθέτει νότες χαράς που μπορούν να αποτελέσουν σταδιακά πηγές ευχαρίστησης. 

Πηγή Εικόνας: pixabay.com

Η Απόκτηση της Αυτοεκτίμησης

Πολλοί θεραπευόμενοί μου έρχονται στο γραφείο και κατά καιρούς με ρωτούν: “Μα πώς θα αποκτήσω αυτοπεποίηθηση?” “Υπάρχουν δέκα συμπεριφορές που μπορώ να πράττω ώστε να αποκτήσω αυτοπεποίηθηση?”, “Όλοι μιλούν για αυτοπεποίθηση αλλά εγώ δεν καταλαβαίνω γιατί δεν έχω και δεν μπορώ να αποκτήσω”.

“Αυτοπεποίθηση σημαίνει να ξέρεις ότι είσαι ο ένας και μοναδικός και να το τονίζεις σε όλους όσους συναναστρέφεσαι ?”  (εσφαλμένη πεποίθηση)

Αντιθέτως, πρόκειται για την αέναη διαδικασία αναγνώρισης του ευατού μας. Άλλωστε το γνώθις εαυτόν διαρκεί για όλα τα χρόνια της ζωής μας.

Για να “χτίσω” αυτοπεποίθηση πρέπει να μάθω ποιος είναι ο εαυτός μου, να τον αγκαλιάσω, να τον καλωσορίσω στη ζωή μου, να τον παρουσιάσω αυθεντικά στους γύρω μου, να ζω με ειλικρίνεια και σεβασμό μαζί του, να τον υπολογίζω στην καθημερινότητά μου.

Πώς μπορώ να αποκτήσω αυτοπεποίθηση αν δεν ξεκινήσει κανείς από την αυτοεκτίμηση? 

Και τι σημαίνει αυτοεκτίμηση? 

Σημαίνει να γνωρίζω κατά το δυνατόν τον εαυτό μου και να αποδέχομαι τόσο τις αρετές όσο και τα ελαττώματά του. 

Σημαίνει να με σέβομαι.

Σημαίνει να ευγνωμονώ για όσα έχω στη ζωή μου.

Σημαίνει να θέτω στόχους και σταδιακά να προσπαθώ να τους κατακτώ. 

Σημαίνει να μου λέω “μπράβο” όταν καταφέρνω έστω και ένα μικρό βήμα από όσα θα ήθελα, χωρίς πάντα να περιμένω την επιβράβευση από τον περίγυρό μου.

Σημαίνει να οραματίζομαι το μέλλον της ζωής μου. 

Σημαίνει να βρίσκω δραστηριότητες να απασχολώ τον εαυτό μου στον ελέυθερό μου χρόνο.

Σημαίνει να μου διασφαλίζω ελεύθερο χρόνο.

Σημαίνει να αναγνωρίζω τις αξίες μου και να τις στηρίζω.

Σημαίνει να τολμώ μειώνοντας τους φόβους μου και αντιμετωπίζοντάς τους.

Σημαίνει να αναγνωρίζω τις συμπεριφορές μου που χρήζουν βελτίωσης και να μην προβαίνω σε αυτομομφή όταν αυτό δεν είναι αληθές.

Σημαίνει να διεκδικώ για τον εαυτό μου και να μην αναβάλω την επίλυση των προβλημάτων μου αναθέτοντάς τα στους οικείους μου. 

Σημαίνει να με αγκαλιάσω για όλα όσα είμαι!

 

Πηγή εικόνας: pixabay.com

 

Πού βαδίζεις άνθρωπέ μου?

Πού βαδίζεις άνθρωπέ μου?

Αναγκάστηκες να κλειστείς στον εαυτό σου… να έρθεις σε επαφή μαζί του … να σε γνωρίσεις… να αναστατωθείς… να βαρεθείς… να τσακωθείς … να αγχωθείς…  να χαρείς… να αγαπήσεις…

Αναγκάστηκες να μείνεις αρκετές ώρες μόνος σου ή και με ελάχιστη παρέα…

Αναγκάστηκες να σε παρατηρήσεις ή και να επιλέξεις να μη σε παρατηρήσεις καθόλου…

Αναγκάστηκες να βρεις νέου είδους απασχολήσεις μέσα στο σπίτι…

Αναγκάστηκες να βρεις έγκυρους ή μη λόγους να βγεις από το σπίτι… 

Οδηγήθηκες ξαφνικά σε αύξηση των εξαρτήσεων… αύξηση των ναρκωτικών… αύξηση του αλκοόλ … αύξηση του καπνίσματος… αύξηση των παρορμητικών συμπεριφορών… αύξηση των ηλεκτρονικών παιχνιδιών… αύξηση των ξεσπασμάτων του θυμού σου… αύξηση της κατανάλωσης συναισθηματικού φαγητού… Έκανες διαφήμιση του εαυτού σου ακόμα κι αν ήταν αυτή που επέλεξες κι όχι η ακριβής πραγματικότητά σου με τα συνοδά ανθρώπινα συναισθήματα… 

Μα τι συνέβη? Προβληματίζεσαι άραγε άνθρωπε του σήμερα? Άνθρωπε της τεχνολογίας και του κυνηγιού της εξέλιξης? Άνθρωπε που θες να είσαι αρεστός στον κύκλο σου αλλά χωρίς πραγματικά να αφήνεις να σε μάθει κανείς από τον κύκλο σου?

Άραγε θυμάσαι τις αξίες με τις οποίες μεγάλωσες?

Άραγε θυμάσαι να οραματίζεσαι το μέλλον σου?

Άραγε αναλογίζεσαι ποιοι θα ήθελες να είναι οι στόχοι σου?

Άραγε ενδιαφέρεσαι πραγματικά να εξελιχθείς? Μα να εξελιχθείς σαν άνθρωπος και όχι σαν έναν επαγγελματία που μοιάζει με ένα καλά ρυθμισμένο μηχάνημα? 

Μήπως θυμάσαι τι σημαίνει αυτοσεβασμός και σεβασμός των οικείων σου ή και γενικότερα του περιβάλλοντός σου?

Μήπως θυμάσαι τι σημαίνει “αυτοθυσία”?

Άραγε γνωρίζεις ότι ακόμα κι ο πόνος, και η θλίψη, και η αγωνία έχουν κάποιο νόημα στη ζωή μας και μας διδάσκουν πάντα κάτι? 

Άραγε γνωρίζεις τι σημαίνει θέτω τα όριά μου κι ας μην γίνονται αρεστά στους γύρω μου? Ή μήπως μπερδεύεσαι με το πώς θα καταφέρεις να γίνεις ο ίδιος αρεστός περισσότερο , οπότε και αποφεύγεις να θέτεις όρια? 

Πού βαδίζεις τελικά άνθρωπέ μου? 

Ποτέ δεν είναι αργά να ανασυνταχθείς… Να οραματιστείς… Να επαναπροσδιοριστείς… Να διαβάσεις… Να εκπαιδευθείς… Να αντιμετωπίσεις τη ζωή σου με ειλικρίνεια… 

Πηγή Εικόνας: medium.com

Η Θλίψη

Θα γράφω για αυτό μέχρι να μην πονάει άλλο. Έχω κρίση άγχους στον δρόμο και οι άνθρωποι περπατούν δίπλα μου και μου πήρε ένα λεπτό να καταλάβω πως είμαι αόρατη και με έκανε ορατή. Πως είμαι ακόμη ένα κορίτσι με λυπητερή ιστορία. Είσαι η μολυσμένη μου πληγή και είμαι σε ένα ασφυκτικά γεμάτο δωμάτιο στα επείγοντα που περιμένω να με εξετάσουν. «Σε παρακαλώ άσε μας να σε βοηθήσουμε, γιατί δεν μας αφήνεις να σε βοηθήσουμε:» «Σε παρακαλώ έλα σπίτι μας κα άσε μας να σε φροντίζουμε» η μητέρα μου με παρακαλά αλλά δεν νιώθω τίποτα. 

Δεν μπορώ να έρθω σπίτι μητέρα γιατί ακόμα και αν το σώμα μου είναι εκεί το μυαλό μου είναι αλλού. Μακάρι να μπορούσα να της ζητήσω συγγνώμη, συγγνώμη που ένας βιασμός έκλεψε την κόρη σου και την αντικατέστησε με μια μαύρη τρύπα που τρώει όλα τα καλά. Συγγνώμη που έπρεπε  να “θάψεις” την κόρη σου τόσο σύντομά. Συγγνώμη που δεν υπάρχει αρκετός χώρος σε αυτό το δωμάτιο και για εμένα και για την θλίψη μου. Δεν μπορώ να έρθω μαμά γιατί είμαι πάντα κάπου αλλού και όταν μου φωνάζεις το όνομα μου δεν θα απαντώ. Δεν μπορώ να έρθω σπίτι μαμά, δεν μπορείς να με βρεις, εδώ δεν μπορώ να βρω τον ίδιο μου τον εαυτό.